Phiếu mô tả hồ sơ dạy học dự thi dạy học tích hơp của giáo viên: Tích hợp giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả qua xử lí một số tình huống thực tế khi vận hành động cơ đốt trong bằng vận dụng kiến thức phần “ Động cơ đốt trong” Công nghệ 11

Ả Ồ Ơ Ạ

Ọ Ự

Ủ

Ế

PHI U MÔ T  H  S  D Y H C D  THI C A GIÁO VIÊN

ồ ơ ạ ọ 1. Tên h  s  d y h c:

ụ ử ụ ợ ượ ế ệ ả Tích h p giáo d c s  d ng năng l ng ti ệ t ki m và hi u qu  qua x ử

ộ ố ự ế ố ộ ậ ằ lí m t s  tình hu ng th c t ậ ụ   ơ ố  khi v n hành đ ng c  đ t trong b ng v n d ng

ơ ố ứ ộ ệ ế ầ ki n th c ph n “ Đ ng c  đ t trong” công ngh  11.

ụ ạ ọ 2. M c tiêu d y h c

ụ ự ằ ậ ượ ứ ề ộ ế ọ D  án nh m giúp h c sinh v n d ng đ ơ ố   c các ki n th c v  đ ng c  đ t

ự ế ờ ố ự ự ể trong vào th c t ạ    đ i s ng, phát huy tính tích c c và phát tri n năng l c sáng t o

ọ ậ ự ụ ề ọ ồ ờ ủ c a h c sinh trong h c t p đ ng th i thông qua d  án giáo d c v  ý th c s ứ ử

ượ ế ệ ệ ả ọ ụ d ng năng l ng ti t ki m và hi u qu  cho h c sinh.

ứ ế ụ ứ ế ậ ọ ầ   ệ: H c sinh ôn t p và v n d ng ki n th c ph n ậ Ki n th c công ngh

ơ ố ệ ậ ộ ố ọ ộ ự “Đ ng c  đ t trong” vào tình hu ng l a ch n công ngh  và v n hành đ ng c ơ

ự ế ừ ấ ạ ể ề ệ ố đ t trong trong th c t ứ   . T  đó hi u rõ v  nguyên lí làm vi c và c u t o và  ng

ủ ộ ơ ố ụ d ng c a đ ng c  đ t trong.

ả ế ượ ả ơ ế i quy t đ c các phép toán đ n gi n, bi t trình bày trong Tin h cọ : Gi

word, powerpoint.

ệ ợ ế ệ ộ ọ ớ   t liên h  n i dung các bài h c v i Kĩ năng: H p tác, làm vi c nhóm; bi

ự ế ờ ố th c t đ i s ng.

ứ ử ụ ượ ế ả ồ ệ ệ ng ti ờ   t ki m và hi u qu , đ ng th i Thái độ: Có ý th c s  d ng năng l

ề ộ ọ ườ ử ụ ượ ế ậ tuyên truy n v n đ ng m i ng i xung quanh s  d ng năng l ng ti ệ t ki m và

ệ ả hi u qu .

ậ ụ ể ả ứ ế ầ ế ấ Các ki n th c liên môn c n v n d ng đ  gi i quy t các v n đ  d ề ự

: ạ ọ ặ án d y h c đ t ra

ề ử ụ ứ ệ ế ậ ọ ồ   ọ Công ngh , V t lí, Hóa h c, Tin h c và ki n th c v  s  d ng ngu n

ượ ệ năng l ờ ố ng trong đ i s ng hi n nay.

ố ượ 3. Đ i t ạ ọ ủ ự ng d y h c c a d  án

1

ố ượ ọ ủ ự ữ ạ ọ ớ ồ ­ Đ i t ng d y h c c a d  án là h c sinh l p 11D   g m 26 n  và 16

nam.

ủ ự 4. Ý nghĩa c a d  án

ủ ự ố ớ ự ễ ạ ọ 4.1. Ý nghĩa c a d  án đ i v i th c ti n d y h c

ọ ủ ự ệ ệ ạ ọ ư ­ Qua vi c d y h c c a d  án, rèn luy n cho h c sinh t duy so sánh –

phân

ư ệ ậ ở ộ ụ ượ ế tích – khái quát hóa, t duy m  r ng trong vi c v n d ng đ ứ   c ki n th c

ể ả ề ộ ố ộ ấ ế ọ ủ c a nhi u môn h c khác nhau đ  gi ề ặ i quy t m t v n đ  g p trong cu c s ng.

ứ ủ ứ ủ ự ụ ừ ữ ế ế ậ ề   ­ T  nh ng ki n th c c a d  án và cách v n d ng ki n th c c a nhi u

ể ả ọ ế ấ ể ậ ụ ề ọ môn h c khác nhau đ  gi ố   i quy t v n đ  mà h c sinh có th  v n d ng đ i

ố ớ v i các tình hu ng khác.

ố ớ ự ễ ờ ố ủ ự 4.2. Ý nghĩa c a d  án đ i v i th c ti n đ i s ng

ự ư ệ ậ ố ọ ộ ơ ố   Các tình hu ng đ a ra khi l a ch n công ngh  và v n hành đ ng c  đ t

ứ ư ả ơ ọ trong còn ít và đ n gi n nh ng qua đó hình thành cho h c sinh ý th c và trách

ệ ượ ế ệ ệ ả ồ ờ ử ụ nhi m s  d ng năng l ng sao cho ti ố   t ki m và hi u qu . Đ ng th i, qua đ i

ượ ề ọ ớ ườ ử ụ t ng   h c  sinh   tuyên  truy n  t ọ i  m i   ng i   xung  quanh  cách   s   d ng  năng

ượ ế ệ ệ l ng ti ả t ki m và hi u qu .

ế ị ạ ọ ọ ệ 5. Thi t b  d y h c và h c li u

ế ế ị  Máy chi u, máy vi tính. * Các thi t b :

ứ ụ * Các  ng d ng CNTT:

ế ự ế ể ả ế ế ế + HS tìm ki m hình  nh liên quan đ n d  án đ  thi t k  bài trình chi u.

ế ế ươ ể ớ ệ ệ ự ủ + Thi t k  bài trình bày đa ph ng ti n đ  gi i thi u d  án c a nhóm.

ệ ả * Tài li u tham kh o:

ệ ụ ­  Sách giáo khoa công ngh  11 ­ Nxb Giáo d c

ệ ụ ­ Sách giáo viên công ngh  11 ­ Nxb Giáo d c

ụ ử ụ ệ ượ ế ệ ệ ả ­ Tài li u giáo d c s  d ng năng l ng ti t ki m và hi u qu  thông qua

ộ ố ụ ọ ờ ạ ộ m t s  môn h c và ho t đ ng giáo d c ngoài gi lên l p ớ ở ườ  tr ọ   ng trung h c

ỏ ph  thông.

2

ơ ố ạ ấ ộ ọ ­ Đ ng c  đ t trong­ PGS­TS Ph m Minh Tu n. Nxb Khoa h c và kĩ

ậ thu t 2001.

ụ ự ễ ế ậ ậ ấ ­ Bài t p th c hành kĩ thu t 11 ­ Nguy n T t Ti n. Nxb Giáo d c 2002.

ề ử ữ ự ế ­ Lí thuy t và kĩ năng th c hành ngh  s a ch a xe máy. Hoàng Minh Tác

ụ ọ ế và Hoàng Ng c Thuy t ­Nxb giáo d c 2001

ạ ọ ạ ộ ế ạ ọ 6. Ho t đ ng d y h c và ti n trình d y h c

ươ ọ ự ạ 6.1. Ph ng pháp d y h c ạ ọ  áp d ngụ : D y h c d  án.

ưở 6.2. Ý t ự ng d  án

Ứ ử ụ ơ ố ự ụ ủ ề ộ ng d ng c a đ ng c  đ t trong s  d ng trong nhi u lĩnh v c công

ư ệ ệ ệ ặ ệ nghiêp, nông nghi p, lâm nghi p, ng  nghi p,... đ c bi ậ   t là trong giao thông v n

ả ủ ế ơ ố ệ ệ ộ ồ t ử ụ i. Nhiên li u mà đ ng c  đ t trong s  d ng ch  y u là ngu n nguyên li u hóa

ư ầ ạ ỏ ồ ượ ạ ệ ầ ượ th ch nh  d u m . Đây là ngu n năng l ng đang c n ki t c n đ c khai thác,

ế ệ ệ ả ử ụ s  d ng ti t ki m và hi u qu .

ớ ấ ướ ư ể ệ ố ượ V i đ t n c đang phát tri n nh  Vi ệ t Nam hi n nay, s  l ng ph ươ   ng

ố ượ ệ ộ ti n xe máy, ô tô ... tham gia giao thông, s  l ơ ố   ử ụ ng máy móc s  d ng đ ng c  đ t

ấ ớ ấ ụ ụ ả trong tham gia ph c v  s n xu t là r t l n.

ử ụ ề ấ ặ ấ ọ ươ ệ ự V n đ  c p bách đ t ra là l a ch n và s  d ng các ph ng ti n, máy móc

ư ế ế ể ử ụ ệ ệ ệ ả ấ đó nh  th  nào sao cho ti t ki m nhiên li u và hi u qu  nh t. Đ  s  d ng năng

ượ ế ả ầ ả ự ệ ệ ệ ọ l ng ti ứ ử ụ   t ki m và hi u qu , c n ph i l a ch n công ngh  và ý th c s  d ng

ườ ậ ươ ệ ủ c a con ng i khi v n hành máy móc, ph ng ti n đó trong th c t ự ế Ở ự . d  án

ọ ườ ự ệ ậ ọ ế ị này h c sinh đóng vai trò là ng i l a ch n công ngh  và v n hành thi t b , máy

ứ ề ộ ứ ề ơ ố ế ế ằ ọ   móc đó. B ng các ki n th c v  đ ng c  đ t trong và ki n th c v  các môn h c

ệ ử ụ ử ự ệ ọ ọ liên quan, h c sinh l a ch n công ngh  s  d ng, phát hi n và x  lí các tình

ự ế ố ạ ộ ả ả ộ ơ hu ng th c t giúp đ m b o an toàn cho đ ng c  khi ho t đ ng và tiêu hao

ứ ử ụ ừ ệ ấ ọ nhiên li u ít nh t. T  đó, hình thành cho h c sinh ý th c s  d ng năng l ượ   ng

ế ề ệ ọ ọ ườ ti t ki m và thông qua h c sinh tuyên truy n m i ng i xung quanh cùng s ử

ượ ế ệ ệ ụ d ng năng l ng ti ả t ki m và hi u qu .

ụ ạ ọ 6.3. M c tiêu d y h c

3

ụ ậ ọ ượ ệ ủ ơ ố ộ + H c sinh v n d ng đ c nguyên lí làm vi c c a đ ng c  đ t trong ,

ủ ộ ế ử ơ ố ự ế ứ ụ ố ấ ạ c u t o và  ng d ng c a đ ng c  đ t trong đ  x  lí các tình hu ng th c t .

Ứ ụ ọ ế ế ự +  ng d ng tin h c trong thi t k  bài d  thi.

ế ế ể ệ ả + Bi t cách tìm ki m thông tin trên Internet đ  khai thác hi u qu  các

ư ữ ề ể ỏ ườ ữ thông tin v  kênh hình, kênh ch  nh  tìm hi u nh ng h ng hóc th ng g p ặ ở

ủ ộ ơ ố ơ ố ứ ụ ể ồ ộ đ ng c  đ t trong và  ng d ng c a đ ng c  đ t trong và tìm hi u ngu n năng

ượ ệ l ng hi n nay…

ứ ế ợ ồ ượ ệ ọ + Tích h p ki n th c ngu n năng l ng hi n nay vào bài h c.

ệ ự ụ ủ ự ọ ệ 6.4. Nhi m v  c a giáo viên và h c sinh trong quá trình th c hi n d  án

6.4.1. Giáo viên:

ấ ự ề ọ ườ ự + Đ  xu t d  án trong đó h c sinh đóng vai trò là ng ọ i l a ch n công

ơ ố ư ệ ậ ộ ố ề ự   ngh  và v n hành đ ng c  đ t trong. Giáo viên đ a ra các tình hu ng v  l a

ử ụ ơ ố ệ ậ ọ ộ ượ ch n công ngh  và v n hành đ ng c  đ t trong sao cho s  d ng năng l ng ti ế   t

ể ọ ự ự ệ ả ẩ ọ ki m đ  h c sinh l a ch n và hoàn thành s n ph m d  án.

ề ấ ề ự ố ọ ệ ế ị 6.4.1.1. Các tình hu ng v  v n đ  l a ch n công ngh  cho các thi t b , máy

ơ ố ự ồ ộ ộ ằ ế ệ móc mà ngu n đ ng l c là đ ng c  đ t trong nh m ti ệ   t ki m nhiên li u

ử ụ s  d ng:

(cid:0) ố Tình hu ng 1:

ự ế ỉ ấ ơ ạ Th c t ấ , lo i xe Sims n, Minsk còn r t ít. Các em ch  th y xe này

ạ ộ ặ ở ặ ừ ồ ậ ạ ở ho t đ ng khi ch  hàng n ng, ho c vùng đ ng r ng. T i sao v y?

(cid:0) ố Tình hu ng 2:

ử ụ ề ề ả Khi xem qu ng cáo trên truy n hình v  các dòng xe s  d ng kim phun

ệ ế ệ đi n t ệ ử ế ệ  ti t ki m nhiên li u. Theo em, có đúng là ti ệ   t ki m nhiên li u

ỉ ươ ứ ế ế không   hay   ch   là   ph ng   th c   bán   hàng?   N u   đúng   là   ti ệ   t   ki m

ế ệ ư ế ệ nhiên li u thì nó ti t ki m nh  th  nào?

(cid:0) ố Tình hu ng 3:

4

ử ụ ự ọ ể Khi s ậ   ạ  d ng xe máy nên l a ch n lo i xăng nào đ  quá trình v n

ổ ụ ụ ế ệ ệ ế hành tránh gây ti ng n  l c b c và ti t ki m nhiên li u?

ứ ủ ề ườ ử ụ ế ị ố 6.4.1.2. Các tình hu ng v  ý th c c a ng i s  d ng thi t b , máy móc mà

ồ ộ ơ ố ự ộ ằ ế ệ ử ụ ệ ngu n đ ng l c là đ ng c  đ t trong nh m ti t ki m nhiên li u s  d ng:

(cid:0) ố Tình hu ng 4:

ơ ố ổ ộ ề ế ậ ế   V n hành đ ng c  đ t trong khi nghe ti ng máy n  có nhi u ti ng

ế ừ ắ ủ ả ộ ơ ộ gõ. Ti ng gõ  này phát  ra t ậ   ứ  n p c a  đ ng c  ch  không ph i  b  ph n

ề ự ệ ượ ệ ượ ư ế ử truy n l c. Hi n t ng đó là hi n t ả   ng gì, x  lí nó nh  th  nào nó  nh

ưở ệ ế h ố ng gì đ n tiêu t n nhiên li u?

(cid:0) ố Tình hu ng 5:

ạ ặ ườ T i sao khi đi xe máy có h p s ố ộ ố leo d c ho c đi đ ằ   ng không b ng

ầ ề ố ể ầ ẳ ả ượ ph ng c n v  s  đ  góp ph n gi m tiêu hao năng l ng và leo d c đ ố ượ ễ c d

h n?ơ

(cid:0) ố Tình hu ng 6:

ệ ả ưỡ ơ ố ộ ả ị ưở Vi c b o d ng đ ng c  đ t trong đúng đ nh kì có  nh h ng nh ư

ế ế ượ th  nào đ n tiêu hao năng l ử ụ ng s  d ng?

(cid:0) ố Tình hu ng 7:

ớ ậ ố ư ế ể ế ệ ệ Lái xe v i v n t c nh  th  nào đ  ti ợ ớ   t ki m nhiên li u và phù h p v i

ệ ậ lu t giao thông hi n nay?

(cid:0) ố Tình hu ng 8:

ố ạ ị ạ ố T i sao khi l p xe máy ô tô b  non thì l i tiêu t n nhiên liêu?

(cid:0) ố Tình hu ng 9:

ế ị ư ề ắ Các thi ố   ệ t b  trên xe nh  đi u hòa đi n th p sáng đèn xe tiêu t n

ể ế ệ ậ ử ụ ệ ệ nhiên li u không? V y đ  ti t ki m nhiên li u ta s  d ng các thi ế ị  t b

ư ế nh  th  nào?

(cid:0) ố Tình hu ng 10:

5

ờ ừ ể ế ạ ầ ệ ệ Khi t m th i d ng xe quá lâu c n làm gì đ  ti t ki m nhiên li u?

ọ 6.4.2. H c sinh

ủ ự ự ọ ố ­ L a ch n các tình hu ng c a d  án.

ệ ể ­ Làm vi c theo nhóm đ :

ự ặ  Đ t tên cho d  án.

ệ ự ự ế ậ ạ  L p k  ho ch th c hi n d  án.

ừ ệ  Phân công công vi c cho t ng thành viên trong nhóm.

ự ệ ể ủ   ậ + Làm vi c theo cá nhân đ  thu th p thông tin theo s  phân công c a

nhóm, nh :ư

ự ế ể ầ ị  Xác đ nh rõ các thông tin c n tìm hi u trong th c t

ả ự ừ ệ ế ả ậ ỗ ổ  Trong m i bu i th o lu n, t ng cá nhân báo cáo k t qu  th c hi n các

ụ ệ ượ nhi m v  đã đ c phân công.

ể ệ + Làm vi c theo nhóm đ :

ụ ể ầ ư ả ế ớ ệ  Đ a ra bài toán c  th  c n gi ề i quy t v i các đi u ki n rõ ràng.

ự ế ể ộ ố ề ộ  Chuy n bài toán th c t ể    trong cu c s ng thành m t bài toán v  tìm hi u

ơ ố ệ ộ nguyên lí làm vi c đ ng c  đ t trong.

ậ ả  Th o lu n các thông tin thu đ ượ ừ c t các cá nhân.

ử ụ ể ế ế ươ ệ  S  d ng Powerpoint đ  thi t k  bài trình bày đa ph ng ti n.

ự ữ ệ  Đánh giá, rút kinh nghi m sau khi hoàn thành d  án: nh ng khó khăn

ứ ự ệ ế ữ trong quá trình th c hi n; nh ng ki n th c, kĩ năng thu đ ượ ừ ự c t d  án;

ướ ở ộ ự h ng m  r ng d  án;…

ự  Hoàn thành s  theo dõi d  án. ổ

ể ự ượ ầ ậ ự ệ ờ ị Đ  d  án đ ế c th c hi n đúng th i gian quy đ nh, giáo viên c n l p k

ụ ể ể ọ ự ạ ộ ạ ạ ạ ho ch c  th  tri n khai d y h c d  án qua ho t đ ng ngo i khoá thông qua các

ạ ủ ổ bu i sinh ho t c a các nhóm tham gia.

ả ọ ậ ể ế 7. Ki m tra đánh giá k t qu  h c t p

6

ứ ề ơ ở ự ự ề ậ Trên c  s  nghiên c u v  khái quát lí lu n v  tính tích c c, năng l c sáng

ọ ậ ể ư ạ ủ ọ t o c a h c sinh trong h c t p, chúng tôi có th  đ a ra các tiêu chí đánh giá các

ủ ề ầ ả ự   ộ đ i qua các ph n thi và qua đó đánh giá tính kh  thi c a đ  tài chúng tôi th c

hi n.ệ

ả ủ ủ ự ế ế ả ả ộ K t qu  c a h i thi d a vào k t qu  đánh giá c a ban giám kh o. Đ ể

ẩ ệ ọ ọ ậ ủ ệ thúc đ y, khích l h c sinh trong quá trình h c t p c a mình, vi c đánh giá do

ọ ả c  giáo viên và h c sinh cùng tham gia. Các tiêu chí đánh giá do giáo viên xây

ễ ủ ự ộ ủ ọ ứ ộ ộ ỳ ự d ng tu  thu c vào trình đ  c a h c sinh, m c đ  khó d  c a d  án. Trên c  s ơ ở

ậ ư ả ổ ọ các tiêu chí t ng quát, các nhóm h c sinh th o lu n đ a ra các tiêu chí c  th  đ ụ ể ể

ộ đánh giá trong h i thi.

ả ướ ầ ể ẫ ọ ự Giáo viên c n ph i h ng d n h c sinh phát tri n kĩ năng t đánh giá và

ể ọ ề ệ ượ ẫ ừ ạ t o đi u ki n đ  h c sinh đ c tham gia đánh giá l n nhau, t ọ  đó h c sinh t ự

ề ọ ỉ đi u ch nh quá trình h c.

ự Đánh giá d  án thông qua:

ẳ ả ồ ọ + Đánh giá đ ng đ ng (5/9 thành viên trong ban giám kh o là h c sinh, đây

ệ ủ ạ ỗ là đ i di n c a m i nhóm tham gia thi)

ả ọ + Giáo viên đánh giá h c sinh (4/9 thành viên trong ban giám kh o là giáo

viên). Trong đó:

ầ ớ ố ể ệ ổ  Đánh giá ph n gi ủ   ế i thi u (BGK đánh giá): chi m 10% t ng s  đi m c a

ờ ố ộ h i thi, th i gian t i đa là 5 phút.

ố ể ủ ự ế ầ ổ  Đánh giá ph n d  án (BGK đánh giá): chi m 80% t ng s  đi m c a h i ộ

thi g m:ồ

ươ ệ + Đánh giá qua bài trình bày đa ph ng ti n.

ủ ọ ả ẩ + Đánh giá qua s n ph m c a h c sinh.

ấ ượ ứ ề + Ch t l ng bài làm v  hình th c, công phu.

ọ ậ ủ ế ả ẩ ả +  Kh  năng thuy t trình s n ph m h c t p c a nhóm.

ượ ể ả ứ ế ậ ụ + V n d ng đ c ki n th c liên môn đ  gi ề ế ấ i quy t v n đ .

7

ẩ ả ả ọ ả ế ố ủ + S n ph m bài làm c a nhóm h c sinh ph i gi i quy t các tình hu ng mà

ẽ ừ ế ứ ụ ậ ư ậ ặ giáo viên đ a ra, có lí lu n ch t ch  t ọ  ki n th c đã h c v n d ng đ  gi ể ả   i

ế ố quy t các tình hu ng th c t ự ế .

ự ự ự ệ ổ  Đánh giá qua s  theo dõi d  án và quá trình th c hi n d  án (giáo viên

ướ ệ ủ ế ẫ ạ ỗ ổ h ng d n và 5 thành viên đ i di n c a m i nhóm): chi m 10% t ng s ố

ủ ộ ể đi m c a h i thi.

ủ ọ ẩ ả 8. S n ph m c a h c sinh .

ố ể ẩ ả 8.1 S n ph m tham gia tìm hi u các tình hu ng th c t ự ế .

ố ố Nhóm 1: Tình hu ng 1 và tình hu ng 4.

ự ế ể ố * Tình hu ng 1:  Qua tìm hi u th c t 2 loai xe:

ạ ộ ơ ủ ộ ơ ơ ­ Đ ng c  c a xe máy Sims n và Minsk là lo i đ ng c  xăng 2 kì.

Ở ộ ả ạ ơ ỳ ­ đ ng c  2 k , có quá trình n p hòa khí vào xi lanh, quá trình th i khí đã

cháy

8

ạ ọ ễ ả ờ ồ di n ra đ ng th i (quá trình quét và th i khí ), có giai đo n l ư ậ   t khí. Nh  v y,

hòa

ư ượ ể ượ ả ố khí ch a đ c cháy đ  sinh công đã đ c th i ra ngoài. Gây nên t n xăng.

ư ạ ơ ộ ơ ­ Chính vì lí do này nên các lo i xe dùng đ ng c  2 kì nh  xe máy Sim s n và

ượ ử ụ ụ ệ ằ ế ệ ệ Minsk ít đ c s  d ng hi n nay nh m m c đích ti t ki m nhiên li u.

ạ ộ ạ ở ẫ ặ ặ ồ ơ ­ Tuy nhiên v n còn g p lo i đ ng c  này th  hàng ho c ch y vùng th ườ   ng

ư ồ ỏ ượ ố ộ ơ ả ư ừ xuyên leo d c nh  đ ng r ng vì đ ng c  này kh e đ c gi i thích nh  sau:

ệ ủ ộ ơ ộ ệ ủ ộ   Theo nguyên lí làm vi c c a đ ng c  2 kì thì m t chu trình làm vi c c a đ ng

ượ ứ ự ệ ớ ộ ơ c  2 kì đ ủ c th c hi n trong 2 hành trình c a pittông,  ng v i m t vòng quay

ụ ủ c a tr c

ỷ khu u có 1 hành trình sinh công.

ớ ộ ệ ượ ơ ộ ự ệ So v i đ ng c  4 kì thì trong m t chu trình làm vi c đ c th c hi n trong 4 hành

ụ ứ ủ ớ ỷ ủ trình c a pittông,  ng v i 2 vòng quay c a tr c khu u có 1 hành trình sinh công.

ỏ ơ ế ơ ộ ơ ố ớ ộ Nên đ ng c  2 kì kh e h n so v i đ ng c  4 kì n u cùng thông s .

ữ ớ ơ ộ ượ ử ụ ặ ệ V i nh ng lí do trên nên đ ng c  xăng 2 kì ít đ c s  d ng, đ c bi ộ t là đ ng c ơ

ấ ớ ử ụ ệ ộ ơ ộ ơ   xăng có công su t l n hi n nay không dùng đ ng c  2 kì mà s  d ng đ ng c  4

ế ệ ệ ằ kì  nh m ti t ki m nhiên li u.

ố * Tình hu ng 4:

ạ ừ ặ ớ ố ườ ế ợ ­ V i tình hu ng đ t ra đã lo i tr các tr ệ ố   ng h p ti ng gõ đó là do h  th ng

ơ ấ ủ ộ ề ự ể ế ậ ơ ỉ truy n l c gây ra. V y ti ng gõ này ch  có th  là do các c  c u c a đ ng c  gây

ra.

ế ố ừ ắ ế ậ ộ ặ ­ Theo tình hu ng đ t ra ti ng gõ phát ra t ơ  n p máy đ ng c . V y ti ng gõ này

ượ ở ơ ấ ụ ể ế ố ị đ c gây nên b i c  c u phân ph i khí. Ti ng gõ có th  là do tr c cam b  mòn

ậ ủ ặ ho c do va đ p c a xupap.

ườ ạ ả ủ ế ư ậ ở ệ ­ Th ế ng thì ti ng gõ l x y ra nh  v y ch  y u do khe h  nhi t xu páp không

ế ầ ậ ị còn đúng theo yêu c u làm xu pap va đ p gây ti ng kêu. Khi xác đ nh là do xupap

ề ả ầ ậ ỉ ạ ở ệ ị b  va đ p thì c n ph i đi u ch nh l i khe h  nhi t.

9

ở ệ ở ữ ầ ổ ở ỏ ­ Khe h  nhi t là khe h  gi a đ u cò m  và đuôi xupap. Khe h  nh  làm kênh

ở ớ ế ở xupáp khi dãn n  xu páp đóng không kín. Khe h  l n gây ra ti ng gõ và làm

ả ở gi m hành trình m  xu páp.

ề ỉ ở ệ ị ờ ẽ ơ ấ ố ­ Đi u ch nh khe h  nhi ạ ộ   t k p th i s  giúp c  c u phân ph i khi ho t đ ng

ử ế ở ố ơ ệ ộ ệ không gây ti ng gõ và vi c đóng m  các c a khí t ơ t h n, đ ng c  làm vi c công

ấ ớ ằ ế ệ ử ụ ệ ấ su t l n nh t, nh m ti t ki m nhiên li u s  d ng.

ố ố Nhóm 2: Tình hu ng 2 và tình hu ng 3

ố * Tình hu ng 2:

ụ ủ ệ ố ệ ườ ặ ố ­ Nhi m v  c a h  th ng phun xăng là: ­ Phun xăng vào đ ạ ng  ng n p ho c xi

ơ ộ lanh đ ng c .

ệ ủ ế ộ ượ ư ề ­ Ch  đ  làm vi c c a vòi phun đ ể c đi u khi n nh  sau:

ộ ề ệ ừ ả ệ ử ể ế ậ ạ B  đi u khi n phun nh n tín hi u t c m bi n ( m ch đi n t ) đo các thông s ố

ự ế ủ ộ ế ị ẩ ượ ệ th c t ơ  chu n xác c a đ ng c , sau đó quy t đ nh l ng nhiên li u phun ra sao

ệ ộ ớ ừ ế ộ ợ ơ cho phù h p v i t ng ch  đ  làm vi c đ ng c .

ế ậ K t lu n:

ượ ượ ị ừ ữ ­ L ệ ng nhiên li u phun vào đ c xác đ nh t ố ạ  nh ng thông s  tr ng thái th c t ự ế

ệ ủ ậ ộ ơ ợ ớ ộ ơ ế ộ ủ c a đ ng c , nên phù h p v i các ch  đ  làm vi c c a đ ng c , do v y quá

ễ ố ơ ấ ộ ơ ả ả ả ấ ổ trình cháy di n ra t t h n, công su t đ ng c  đ m b o, gi m t n th t xăng.

ế ệ ạ ộ ữ ả ậ ơ ­ Do v y nh ng qu ng cáo đó là đúng. Xu th  hi n nay là dùng lo i đ ng c  có

ệ ử ể ế ệ ệ ệ ố h  th ng phun xăng đi n t đ  ti t ki m nhiên li u.

ố * Tình hu ng 3:

10

ị ườ ủ ế ử ụ ệ ạ ­ Trên th  tr ộ ng hi n nay ch  y u s  d ng m t trong hai lo i là xăng RON 92

ặ ho c 95 hay Mogas (Motor Gasoline) 92, 95

ỉ ố ể ả ố ố ị ổ ủ   ­  Các con s  92 và 95 là ch  s  Octan RON, bi u th  kh  năng ch ng kích n  c a

ỉ ố ả ổ ố ố xăng. Ch  s  Octan càng cao thì kh  năng ch ng kích n  càng t t và ng ượ ạ c l i.

ỉ ố ử ề ề ệ ạ ạ ơ ộ ­ Sau khi th  nghi m nhi u d ng đ ng c  và nhi u lo i xăng có ch  s  Octan

ậ ự ỉ ố ư ứ ự ế ọ khác nhau và các nhà nghiên c u đã đ a ra k t lu n l a ch n ch  s  Octan d a

ỷ ố ạ ộ ữ ủ ỗ ớ ơ ộ ơ ỷ ố ơ trên t s  nén c a m i lo i đ ng c . V i nh ng đ ng c  có t ớ  s  nén l n h n

ử ụ 9:1 thì nên s  d ng xăng RON 95 và ng ượ ạ c l i.

ị ố ị ố T  sỷ ố Tr  s  Octan (RON) T  sỷ ố Tr  s  Octan (RON)

nén i  uố ư t nén t i  uố ư

5:1 72 9:1 95

6:1 81 10:1 100

7:1 87 11:1 104

8:1 92 12:1 108

ữ ế ả ớ ỷ ố ừ ả ở ấ Dù k t qu  cho th y v i nh ng xe có t s  nén t 9:1 tr  lên là ph i dùng xăng

ự ế ư ấ ườ ế ỷ ố A95 nh ng trên th c t ả , các nhà s n xu t th ng khuy n cáo xe có t s  nén

ử ụ ị ườ ạ ớ ớ ệ trên 10:1 m i nên s  d ng xăng A95. Còn v i lo i xăng bán trên th  tr ng hi n

ắ ỷ ố ừ ạ ộ ế ể ề nay là A92, các xe g n máy có t s  nén t 7:1 đ n 10:1 đ u có th  ho t đ ng

ả ượ ế ả ộ ơ ố ỹ ư ạ m t cách tr n tru n u đ m b o đ ậ c các thông s  k  thu t khác nh  tình tr ng

ẽ ủ ộ ố ử ơ ị ậ ố ạ s ch s  c a đ ng c , v  trí ch t l a và thông s  quán tính v n hành.

ỷ ố ẫ ộ ạ ệ ả B ng t s  nén m t vài m u xe t i Vi t Nam

ỷ ố ỷ ố ẫ Tên m u xe T  s  nén ẫ Tên m u xe T  s  nén

11:1 Yamaha Cuxi 10,5:1 Honda SH (125i,  Mode)

Honda SH150i 10,6:1 Yamaha Nozza 9,3:1

Honda PCX 11:1 Yamaha Luvias 10,9:1

Honda Air Blade 11:1 Yamaha Sirius 9,3:1

Honda Lead 125 11:1 Yamaha Jupiter 9,3:1

Honda Vision 2013 9,5:1 Yamaha Jupiter RC 10,9:1

11

9,3:1 11:1 Honda Future 125  FI Yamaha Exciter  (2012)

t ấ 9:1 10,9:1 Honda Wave (t c )ả Yamaha Exciter  (2013)

9:1 Yamaha Nouvo SX 10,9:1 Honda Super  Dream

Yamaha Nouvo LX 10,8:1

Suzuki Axelo 125 9,6:1

Suzuki GZ150­A 9,1:1 Suzuki Skydrive125 9,6:1

Suzuki EN150­A 8,9:1 Suzuki Viva 115 FI 9,4:1

Suzuki Hayate 125 9,6:1 Suzuki X­Bike 125 9,6:1

Suzuki Revo 110 9,6:1

ố ố Nhóm 3: Tình hu ng 5 và tình hu ng 6

ố * Tình hu ng 5:

ặ ố ườ ỏ ự ủ ằ ẳ ­ Khi lên d c ho c khi đi đ ả   ng không b ng ph ng đòi h i l c kéo c a xe ph i

ơ ớ ằ ẳ ớ l n h n so v i khi đi ở ườ  đ ng b ng ph ng.

ộ ố ề ố ở ệ ố ượ ể ể ề ự ủ ­ Trên h  th ng truy n l c c a xe có h p s , v  s đây đ c hi u chuy n v ề

ườ ề ừ ườ ỏ đ ng truy n momen quay t bánh răng có đ ng kính nh  sang bánh răng có

ườ ớ đ ng kính l n.

ơ ớ ạ ở ấ ủ ộ ­ Công su t c a đ ng c  có gi i h n mà công su t l ấ ạ ượ i đ ứ   c tính b i công th c

ậ v t lí sau:     P = F . v

ả ề ố ể ả ố ộ ự ủ ể ậ ữ ầ V y đ  tăng l c kéo c a xe thì c n ph i v  s  đ  gi m t c đ  xe gi ấ    công su t

ơ ổ ộ đ ng c  không thay đ i.

12

ư ậ ề ố ệ ủ  ự ­ Vi c v  s  nh  v y có ý nghĩa : Tăng momen quay  tăng l c kéo c a xe

ầ ế ệ ệ ố ễ ơ giúp xe leo d c d  h n góp ph n ti t ki m nhiên li u.

ố * Tình hu ng 6:

ả ưỡ ạ ầ ầ ỡ ơ ệ ­ Công vi c b o d ầ ọ   ng là: Thay d u bôi tr n, tra d u m , làm s ch b u l c

khí....

ụ ộ ả ưỡ ạ ấ ầ ọ ạ ­ L y ví d  m t công đo n b o d ng là: Làm s ch b u l c không khí.

ầ ọ ư ụ ể ạ ằ ố Làm s ch b u l c không khí nh m m c đích đ  không khí l u thông t t, nên

ượ ạ ả ặ ả ộ ộ l ớ   ơ ng không khí n p vào xilanh đ ng c  điêzen đ m b o ho c hòa tr n v i

ố ễ ệ ể ấ ế ệ xăng t t thì quá trình cháy di n ra tri t đ , nâng cao công su t ti t ki m nhiên

li u.ệ

ủ ộ ụ ọ ấ ậ ơ ộ ơ L y ví d  l c gió c a đ ng c  xe máy Lead khi v n hành đ ng c  trên 16000km

ế ọ ầ thì c n thay th  l c gió.

ế ậ K t lu n:

13

ậ ả ưỡ ơ ố ể ị ộ ị ệ ­ V y vi c b o d ờ ử   ng đ ng c  đ t trong theo đ nh kì đ  k p th i s a

ế ộ ố ữ ặ ế ạ ộ ằ ộ ơ ố ch a ho c thay th  m t s  chi ti t, nh m cho đ ng c  ho t đ ng t t và góp

ế ệ ượ ầ ph n ti t ki m năng l ử ụ ng s  d ng.

ố ố Nhóm 4: Tình hu ng 7 và tình hu ng 8

ố * Tình hu ng 7:

ố ộ ơ ớ ả ị ườ ộ. * B ng quy đ nh t c đ  xe c  gi i tham gia giao thông trên đ ng b

ố ộ ố ơ ớ ườ T c đ  t i đa cho phép xe c  gi i tham gia giao thông trên đ ng b ộ

ư ự trong khu v c đông dân c

ơ ớ ườ ạ ộ Lo i xe c  gi i đ ng b i đa T c đ  t

ồ ở ườ ế ả ỗ i đ n 30 ch  ng i; ô tô t ọ i có tr ng t ả ướ i d i ố ộ ố (km/h) 50

ả ồ ỗ i trên 30 ch  ng i; ô tô t ả ừ i t 40

ọ i có tr ng t ơ ơ

ắ Ô tô ch  ng 3.500 kg. ở ườ Ô tô ch  ng ơ ở 3.500 kg tr  lên; ô tô s  mi r  moóc; ô tô kéo r  moóc; ô tô  kéo xe khác; ô tô chuyên dùng; xe mô tô; xe g n máy.

ố ộ ố ơ ớ ườ T c đ  t i đa cho phép xe c  gi i tham gia giao thông trên đ ộ ng b

ư ự ngoài khu v c đông dân c

ơ ớ ườ ạ ộ ố ộ ố Lo i xe c  gi i đ ng b T c đ  t i đa

ở ườ ế ừ ỗ ồ ả Ô tô ch  ng i đ n 30 ch  ng i (tr  ô tô buýt); ô tô t i có (km/h) 80

ừ ỗ ồ ả ả ướ ọ i d tr ng t ở ườ Ô tô ch  ng i 3.500 kg. i trên 30 ch  ng i (tr  tô buýt); ô tô t i có 70

ở ả ừ i t

3.500 kg tr  lên. ơ ơ

ắ ơ ọ tr ng t Ô tô buýt; tô s  mi r  moóc; ô tô chuyên dùng; xe mô tô. Ô tô kéo r  moóc; ô tô kéo xe khác; xe g n máy. 60 50

14

ủ ậ ừ ả ầ ố ộ ồ ờ ả T  b ng t c đ  trên, khi lái xe c n ph i tuân th  lu t giao thông. Đ ng th i khi

ệ ủ ộ ệ ủ ế ộ ơ ố ộ ỗ ậ v n hành đ ng c  đ t trong m i ch  đ  làm vi c c a làm vi c c a đ ng c  nh ơ ư

ả ả ọ ả ố ượ toàn t ỏ i tr ng nh , không t i, t i, tăng t c... thì tiêu hao năng l ng là khác nhau.

ể ế ố ộ ừ ệ ệ ạ ị ườ Đ  ti t ki m nhiên li u thì lái xe đúng t c đ  quy đ nh trên t ng đo n đ ng và

ữ ổ ở ộ ố ấ ị ụ ầ ộ ố ộ ộ gi ị   n đ nh ả    m t t c đ  nh t đ nh. Tránh tăng t c đ t ng t liên t c, c n gi m

ả ỗ ộ ộ ố t c đ  m t cách t ừ ừ  t ầ , tránh rà phanh khi c n đ  mà nên gi m ga t ừ ừ  t ầ    khi c n

đ ... ỗ

ố * Tình hu ng 8:

ề ấ ố ơ ổ ồ ờ ­ L p dù b m quá non hay quá căng cũng đ u gây t n th t chi phí, đ ng th i

ể ả ườ ữ ườ ặ gây nguy hi m cho b n thân ng i lái và nh ng ng i xung quanh. M t khác, áp

ả ấ ưở ộ ề ủ ố ự ế ế ộ su t chu n ố ẩ  trong l p xe  nh h ng tr c ti p đ n đ  b n c a l p, đ  êm ái khi

ể ả ự ấ ơ ủ ạ ộ ở ị ch y xe, k  c  l c kéo và hãm c a phanh cũng ch u tác đ ng b i áp su t h i.

ơ ồ ệ ạ ố ớ ố ố ị L p xe non h i đ ng nghĩa v i vi c hông l p b  lún xu ng, kéo theo tình tr ng

ự ả ặ ố ố ố ạ gai trên m t l p và mòn hông l p. Bên c nh đó, l p non còn làm tăng l c c n và

ệ ộ ế ố ậ ơ ườ ấ ả ấ ợ nhi t đ  khi n l p mòn nhanh h n, th m chí tr ổ ng h p x u nh t x y ra là n

ơ ẫ ẽ ả ễ ị ố ơ ố ế ố l p. Ngoài ra, l p b m non h i d n đ n tanh l p d  b  vênh, có khi s  x y ra

ệ ượ ứ ả ế ố ố ớ ị ị hi n t ng l p xe b  quá nóng khi n cho tăng s c c n lăn và l p xe b  mòn s m.

ể ọ ơ ơ ố ỏ ố Đôi khi nghiêm tr ng h n b m l p xe quá non có th  làm h ng l p xe.

ấ ố ở ứ ủ ể ẩ ả ấ ố ­  Ki m tra áp su t l p ị  m c tiêu chu n theo quy đ nh c a nhà s n xu t: L p

ẽ ế ố non s  khi n ma sát tăng, gây t n xăng.

ủ ả ấ ỗ ườ ấ ơ ả ưở ­ Áp su t cao cũng là n i ám  nh c a ng i lái khi mà áp su t h i  nh h ng

ự ế ộ ề ư ế ạ ổ ọ ắ ủ ố tr c ti p đ n tu i th  và đ  b n ch c c a l p xe oto, xe máy cũng nh  các lo i

ế ẫ ả ơ ố ộ ườ ấ ườ xe khác. B m l p quá căng d n đ n gi m đ  bám đ ng và mòn b t th ng,

ệ ạ ầ ế ố ượ ơ ư ậ ẽ ị ữ ề ặ đ c bi i c u truy n thông. Nh ng chi c l p đ c b m nh  v y s  b  mòn t t ở

ặ ố ặ ố ẫ ở ữ ố ầ gi a m t l p trong khi hai bên m t l p v n ạ  tình tr ng khá t ư t, h u nh  không

ưở ố ộ ấ ầ ộ ở ị ả b   nh h ng. Tác đ ng x u này cũng góp ph n làm tăng t c đ  ăn mòn ầ  ph n

ọ ủ ố ặ ố ư ữ ế ả ổ ở gi a m t l p và gi m tu i th  c a l p nh  đã khuy n cáo trên.

15

ấ ố ể ướ ượ ố ­ Ki m tra áp su t l p tr ở c khi kh i hành đ ộ c xem là m t thói quen t t mà

ề ế ệ ấ ả ạ ẫ ọ nhà s n xu t khuyên dùng cho m i lo i xe. Có nhi u nguyên nhân d n đ n vi c

ấ ơ ự ế ể ọ ấ ố ấ ki m tra áp su t h i, trong đó quan tr ng và th c t nh t chính là áp su t l p

ợ ế ệ ể ệ ậ ộ phù h p giúp ti t ki m nhiên li u trong toàn b  quá trình di chuy n và v n hành

xe.

ố ố Nhóm 5: Tình hu ng 9 và tình hu ng 10

ố * Tình hu ng 9:

ạ ộ ề ượ ệ ờ ồ ừ ộ ­ Đèn xe, đi u hòa ho t đ ng đ c là nh  ngu n đi n phát ra t ơ ố    đ ng c  đ t

ể ế ệ ậ ậ ố ệ ệ ẽ trong do v y tiêu t n nhiên li u. V y đ  ti t ki m nhiên li u ta s  không dùng

ề ượ ư ậ ả ế ượ đèn và không dùng đi u hòa có đ c không? Nh  v y gi i quy t đ ấ c v n đ ề

ế ứ ệ ệ ỏ ườ ẽ ị ậ ọ ti ư t ki m nhiên li u nh ng s c kh e con ng i s  b  đe d a. V y nên chúng ta

ả ứ ư ế ể ẫ ả ẫ ỏ ế ệ ượ ử ụ s  d ng nh  th  nào đ  v n đ m b o s c kh e mà v n ti t ki m năng l ng.

ầ ỉ ế ớ ướ ậ ặ ệ Đó là ch  dùng đèn xe khi c n thi ề t. V i đi u hòa tr c khi b t đ c bi t vào mùa

ử ể ầ ở ệ ộ hè c n m  hé c a đ  nhi ệ   t đ  bên trong xe và bên ngoài không quá chênh l ch.

ỉ ử ụ ầ ế ướ ẽ ắ ả Ch  s  d ng khi c n thi t, tr c khi dùng xe kho ng 15­ 20 phút ta s  t ề   t đi u

ắ ệ ộ ẫ ả ồ ờ hòa. Vì sau khi t t nhi t đ  cũng tăng t ừ ừ  t ả  nên v n đ m b o đ ng th i khi

ả ứ ố ỏ ả xu ng xe cũng đ m b o s c kh e.

ố * Tình hu ng 10:

ề ạ ể ặ ướ ườ ở ệ ­ Đ c đi m v  m ng l i giao thông đ ộ ệ ng b  hi n nay Vi ứ   ấ t Nam r t ph c

ệ ố ặ ở ừ ẽ ệ ờ ạ t p. H  th ng các đèn giao thông dày đ c các ngã r . Vi c d ng xe ch  đèn

ả ừ ư ề ề ệ ệ ả ấ ầ ậ   tín hi u x y ra r t nhi u và còn nhi u lúc c n ph i d ng xe nh  có vi c b n,

ặ ị ắ ườ ho c b  t c đ ng....

ừ ắ ­ Khi d ng xe quá lâu trên 20s thì nên t ơ ộ t máy đ ng c .

Ở ộ ố ạ ế ộ ừ ậ ờ ớ ọ ắ ­ m t s  lo i xe đ i m i khi v n hành nên ch n ch  đ  d ng khi t t máy quá

lâu.

ả ả ẩ 8.2 Hình  nh các nhóm tham gia trình bày s n ph m

16

17