TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI
KHOA THƯ VIỆN – THÔNG TIN
------------
SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ
THÔNG TIN – THƯ VIỆN TẠI
THƯ VIỆN TỈNH BẮC GIANG
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP
GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN : TH.S. CHU VÂN KHÁNH
SINH VIÊN THỰC HIỆN : VŨ GIANG TRÂM
LỚP : TV 42A
HÀ NỘI – 2014
LỜI CẢM ƠN
Khóa luận này là kết quả của những tháng ngày học tập và rèn luyện tại
Trường Đại học Văn hóa Hà Nội với sự dạy dỗ, chỉ bảo tận tình của các thầy
giáo, cô giáo trong khoa Thư viện Thông tin.
Em xin được gửi lời cảm ơn chân thành nhất tới các thầy giáo, cô giáo
Khoa Thư viện Thông tin và các cô chú đang công tác và làm việc tại Thư
viện tỉnh Bắc Giang đã tận tình chỉ bảo, tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ
em trong quá trình thực tập cũng như tìm kiếm tài liệu phục vụ khóa luận này.
Đặc biệt, em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo – Thạc sĩ Chu
Vân Khánh, người đã tận tình dìu dắt, chỉ bảo và hướng dẫn em trong quá
trình hoàn thành khóa luận này.
Vì thời gian nghiên cứu có hạn nên bài khóa luận khó tránh khỏi những
sai sót và hạn chế, em rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy cô
và các bạn để bài nghiên cứu được hoàn thiện hơn.
Em xin chân thành cảm ơn !
Hà Nội, tháng 5 năm 2014
Sinh viên
Vũ Giang Trâm
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU ...................................................................................................... ..... 01
Chương 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ THƯ VIỆN TỈNH BẮC GIANG .. 06
1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Thư viện tỉnh Bắc Giang ............. ... 06
1.2 Chức năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Thư viện tỉnh Bắc Giang ... .... 10
1.2.1 Chức năng, nhiệm vụ ........................................................................... .... 10
1.2.2 Cơ cấu tổ chức ...................................................................................... ... 11
1.3 Đặc điểm nguồn lực thông tin ................................................................. ... .14
1.3.1 Nguồn lực thông tin truyền thống ........................................................ ... 14
1.3.2 Nguồn lực thông tin điện tử ............................................................ ......... 17
1.4 Đặc điểm người dùng tin và nhu cầu tin tại Thư viện Tỉnh Bắc Giang... ..... 18
1.5 Sản phẩm, dịch vụ thông tin – thư viện và vai trò đối với Thư viện tỉnh
Bắc Giang ............................................................................................... ..... 23
1.5.1 Sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện..................... ........................... 23
1.5.2 Vai trò của sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện đối với Thư viện
tỉnh Bắc Giang ............. ............................................................................ 25
Chương 2: THỰC TRẠNG VỀ SẢN PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN
– THƯ VIỆN TẠI THƯ VIỆN TỈNH BẮC GIANG HIỆN NAY..... ......... .28
2.1 Sản phẩm thông tin – thư viện tại Thư viện tỉnh Bắc Giang hiện nay ..... .... 28
2.1.1 Hệ thống mục lục truyền thống của thư viện ............................................ 28
2.1.1.1 Mục lục chữ cái ................................................................................ ..... 28
2.1.1.2 Mục lục phân loại ......................................................................... ......... 30
2.1.2 Ấn phẩm thông tin – thư viện .............................................................. .... .31
2.1.2.1 Ấn phẩm lược thuật .......................................................................... .... .31
2.1.2.2 Thư mục chuyên đề .......................................................................... ..... 32
2.1.2.3 Thư mục địa chí .......................................................................... ........... 33
2.1.2.4 Thư mục thông báo sách mới ........................................................ .... 35
2.1.3 Cơ sở dữ liệu ....................................................................................... .. 37
2.2.3.1 Cơ sở dữ liệu sách ................................................................ .............. 37
2.2.3.2 Cơ sở dữ liệu lược thuật ..................................................................... 41
2.2.3.3 Cơ sở dữ liệu địa chí ......................................................................... . 43
2.2 Dịch `vụ thông tin – thư viện tại Thư viện tỉnh Bắc Giang .............. .. 46
2.2.1 Dịch vụ cung cấp tài liệu tại các phòng đọc ....................................... .. 46
2.2.2 Dịch vụ cung cấp tài liệu tại phòng mượn ............................................ 55
2.2.3 Dịch vụ cung cấp thông tin tại phòng nghe nhìn ................................. . 56
2.3 Nhận xét về sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện tại Thư viện
tỉnh Bắc Giang ............................................................................................ 58
2.3.1 Điểm mạnh ............................................................................................ 58
2.3.2 Điểm yếu ......................................................................................... ...... 61
Chương 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ PHÁT TRIỂN SẢN
PHẨM VÀ DỊCH VỤ THÔNG TIN – THƯ VIỆN TẠI THƯ VIỆN TỈNH
BẮC GIANG ........ ........................................................................................ 66
3.1 Nâng cao chất lượng các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện ........ 66
3.1.1 Nâng cao chất lượng sản phẩm thông tin – thư viện ........................... . 66
3.1.2 Nâng cao chất lượng dịch vụ thông tin – thư viện ............................... . 70
3.2 Đa dạng hóa các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện .................... 72
3.3 Củng cố và tăng cường nguồn lực thông tin thư viện ............................ .. 75
3.4 Đẩy mạnh việc ứng dụng công nghệ thông tin vào phát triển sản phẩm và
dịch vụ thông tin – thư viện......................................................................... ... 77
3.5 Áp dụng marketing cho sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện ......... 79
KẾT LUẬN ............................................................................ ........81
Danh mục tài liệu tham khảo ................................................................ ...... 83
Phụ lục
1
MỞ ĐẦU
1. Lí do lựa chọn đề tài
Hơn một thập kỷ qua, cùng với công cuộc đổi mới toàn diện đất nước,
hoạt động thư viện đã góp phần tích cực vào việc tuyên truyền các chủ
trương, đường lối của Đảng, chính sách và pháp luật của Nhà nước, đáp ứng
ngày càng tốt hơn nhu cầu đời sống tinh thần của xã hội, phục vụ có hiệu quả
nhiệm vụ chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội của đất nước. Pháp lệnh Thư viện
được Ủy ban thường vụ Quốc hội thông qua ngày 28/12/2000 đã khẳng định :
“ Thư viện có chức năng, nhiệm vụ giữ gìn di sản thư tịch của dân tộc, thu
thập tàng trữ, tổ chức việc khai thác và sử dụng chung vốn tài liệu trong xã
hội nhằm truyền bá tri thức, cung cấp thông tin phục vụ nhu cầu học tập,
nghiên cứu, công tác và giải trí của mọi tầng lớp nhân dân, góp phần nâng
cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phát triển khoa học công
nghệ, kinh tế, văn hóa phục vụ công cuộc công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất
nước”.
Thư viện có một lịch sử hết sức lâu đời, từ khoảng 2500 năm TCN.
Cùng với sự ra đời của các thư viện là các sản phẩm và dịch vụ thư viện. Theo
một chuyên gia, sản phẩm thư viện dưới hình thức các phiếu mục lục đã xuất
hiện vào khoảng 2000 năm TCN. Trải qua hàng ngàn năm tồn tại, cho tới đầu
thế kỷ thứ III TCN, tại Thư viện Alecxandre đã có bản liệt kê tài liệu (lúc này
vẫn còn là bản chép tay), ngoài ra còn có các yếu tố thư mục, các bản tóm tắt
nhằm giúp người đọc lựa chọn tài liệu thuận lợi hơn. Điều đó giúp chúng ta
khẳng định các sản phẩm và dịch vụ thông tin – thư viện đã ra đời cùng với
các hình thức thư viện cổ xưa nhất. Ban đầu các các sản phẩm, dịch vụ còn
hết sức giản đơn như phục vụ đọc, mượn tài liệu, hệ thống mục lục.... Dần