Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Quản lý thoát nước mặt khu vực đô thị Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị theo mô hình thành phố bọt biển

Tình trạng ngập lụt đô thị ngày càng trở nên nghiêm trọng tại Việt Nam, đặc biệt ở các đô thị ven biển, do quá trình đô thị hóa nhanh chóng, biến đổi khí hậu phức tạp và hệ thống thoát nước hiện hữu quá tải. Khu vực đô thị Đồng Hới (nay thuộc tỉnh Quảng Trị) là một điển hình chịu ảnh hưởng nặng nề bởi các thiên tai, gây ra những thách thức lớn về quản lý thoát nước mặt. Trong bối cảnh đó, mô hình Thành phố bọt biển (Sponge City) nổi lên như một giải pháp tiên tiến, tích hợp hạ tầng xanh và xám để tăng cường khả năng thích ứng với ngập úng và biến đổi khí hậu. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu đề xuất các giải pháp quản lý thoát nước mặt hiệu quả cho khu vực Đồng Hới, góp phần xây dựng một đô thị bền vững và chống chịu tốt hơn.

Các nhà nghiên cứu, nhà quy hoạch đô thị, các nhà quản lý cấp địa phương, kỹ sư xây dựng, kỹ sư môi trường và sinh viên các ngành liên quan đến quản lý đô thị, quy hoạch và kỹ thuật hạ tầng.

Luận án tập trung vào việc phát triển các giải pháp quản lý thoát nước mặt cho khu vực đô thị Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, dựa trên mô hình Thành phố bọt biển. Nghiên cứu bắt đầu bằng việc tổng quan các cách tiếp cận và kinh nghiệm quốc tế cũng như trong nước về quản lý thoát nước mặt theo mô hình Thành phố bọt biển, từ đó làm rõ cơ sở lý luận và khoảng trống nghiên cứu. Tiếp theo, luận án phân tích và đánh giá thực trạng công tác quản lý thoát nước mặt tại Đồng Hới, nhận diện những tồn tại, hạn chế và sử dụng phương pháp SWOT để xác định điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức.

Để đạt được mục tiêu, nghiên cứu đã xây dựng hệ thống cơ sở khoa học, tiêu chí và chỉ tiêu đánh giá hiệu quả quản lý thoát nước mặt theo mô hình Thành phố bọt biển. Các phương pháp nghiên cứu chính bao gồm điều tra, thu thập tài liệu, phân tích tổng hợp, kế thừa, chuyên gia, dự báo, phân tích SWOT, chồng ghép bản đồ và mô hình toán. Các kết quả nghiên cứu góp phần hệ thống hóa lý luận về Thành phố bọt biển, làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng thoát nước, đồng thời đề xuất khung tiếp cận mới cho nghiên cứu liên ngành về thích ứng với biến đổi khí hậu.

Những đóng góp mới của luận án bao gồm việc đề xuất bổ sung nội dung thoát nước theo mô hình Thành phố bọt biển vào quy hoạch đô thị, xây dựng bộ tiêu chí đánh giá và đề xuất nhóm giải pháp toàn diện về tổ chức quản lý và sự tham gia của cộng đồng. Các giải pháp này được kỳ vọng sẽ giảm thiểu ngập úng đô thị, tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, bảo vệ môi trường và đảm bảo sự phát triển bền vững cho Đồng Hới. Luận án mang ý nghĩa lý luận sâu sắc và giá trị thực tiễn cao, có thể ứng dụng trong công tác quy hoạch, đầu tư và đào tạo về hạ tầng kỹ thuật đô thị.