Luận án tiến sĩ: Nghiên cứu đề xuất giải pháp quản lý mạng lưới thoát nước đô thị trung tâm thành phố Hải Phòng

Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đang diễn ra tại các thành phố, thị xã và thị trấn ở Việt Nam đã tạo ra những thách thức lớn đối với hạ tầng kỹ thuật đô thị, đặc biệt là mạng lưới thoát nước (MLTN). Sự phát triển vượt bậc này thường làm xáo trộn cấu trúc quy hoạch ban đầu, dẫn đến tình trạng xuống cấp, sự cố và cô lập hệ thống, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường và đời sống dân cư. Đặc biệt, tại đô thị trung tâm thành phố Hải Phòng, một đô thị loại 1 cấp quốc gia với lịch sử phát triển lâu dài và tốc độ đô thị hóa mạnh mẽ, hệ thống MLTN hiện hữu đang phải đối mặt với nhiều vấn đề như tắc nghẽn, úng ngập và ô nhiễm, trầm trọng hơn bởi các yếu tố biến đổi khí hậu và quản lý nhà nước chưa đồng bộ. Do đó, việc nghiên cứu đề xuất các giải pháp quản lý MLTN hiệu quả là vô cùng cấp thiết, nhằm đảm bảo sự vận hành ổn định, bền vững của hệ thống và góp phần vào sự phát triển bền vững của thành phố.

Các nhà hoạch định chính sách, quản lý đô thị, kỹ sư hạ tầng, chuyên gia môi trường, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quản lý đô thị và công trình, đặc biệt là tại các đô thị ven biển Việt Nam.

Nghiên cứu này tập trung vào việc đề xuất các giải pháp toàn diện cho quản lý mạng lưới thoát nước (MLTN) tại khu vực đô thị trung tâm thành phố Hải Phòng, một vấn đề cấp bách trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng và tác động của biến đổi khí hậu. Luận án đi sâu phân tích hiện trạng, nhận diện những hạn chế trong quản lý hiện hành do cấu trúc hạ tầng kỹ thuật bị xáo trộn và cơ chế quản lý nhà nước chưa đồng bộ, dẫn đến các sự cố như tắc nghẽn, úng ngập và ô nhiễm môi trường. Để đạt được mục tiêu, nghiên cứu sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khoa học như khảo sát thực địa, thu thập và phân tích dữ liệu, tổng hợp, so sánh, đối chiếu các giải pháp quản lý MLTN trên thế giới và Việt Nam, ứng dụng phương pháp bản đồ để xác định nguồn dữ liệu thông tin, kế thừa các kết quả nghiên cứu liên quan, và tham vấn ý kiến chuyên gia. Đặc biệt, phương pháp dự báo được áp dụng để đánh giá các sự cố tiềm ẩn và thay đổi trong tương lai của MLTN. Kết quả nghiên cứu đề xuất các giải pháp cụ thể bao gồm: (1) các giải pháp quản lý kỹ thuật, như quản lý thông tin sự cố dựa trên mô hình hệ thống thông tin quản lý (HTTT quản lý) để nâng cao độ tin cậy và giảm thiểu ăn mòn; (2) các giải pháp cải tạo, nâng cấp mạng lưới thoát nước, bao gồm cải tạo cống thoát nước, sông, hồ điều hòa và cống ngăn triều; (3) các giải pháp về quản lý nhà nước, chính sách và tái cấu trúc cơ cấu tổ chức quản lý MLTN. Những đóng góp này không chỉ giúp kiểm soát và xử lý hiệu quả các sự cố, nâng cao hiệu quả và độ bền vững của hệ thống thoát nước mà còn góp phần quan trọng vào việc bảo vệ môi trường, giảm thiểu úng ngập, từ đó thúc đẩy sự phát triển đô thị bền vững cho Hải Phòng. Luận án mang lại một cái nhìn có hệ thống và khoa học, cung cấp cơ sở cho việc hoàn thiện công tác quản lý MLTN, đặc biệt trong các đô thị lớn.