BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ
VIN SỐT RÉT - SINH TRÙNG - CÔN TRÙNG TRUNG ƯƠNG
-----------------*------------------
TRƯƠNG QUANG NH
NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM DỊCH TỄ HỌC TẬT KHÚC XẠ
Ở HỌC SINH TIỂU HỌC TỈNH QUẢNG NAM VÀ
HIỆU QUẢ MỘT SỐ BIN PHÁP CAN THIỆP HẠN CHẾ
TIẾN TRIỂN CẬN THỊ (2023-2025)
CHUYÊN NGÀNH: DỊCH TỄ HỌC
MÃ SỐ: 9720117
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC
1. PGS. TS. Lương Mai Anh
2. PGS. TS. Phạm Văn Tn
NỘI, 2025
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin trân trọng cam đoan rằng luận án này kết qunghiên cứu khoa
học độc lập của riêng tôi. Toàn bộ số liệu, kết quả và nội dung được trình bày trong
luận án trung thực, khách quan, được thu thập, xử phân tích theo đúng quy
trình khoa học.
Những kết quả nghiên cứu trong luận án chưa từng được ng bố trong bất
kỳ công trình nào khác dưới bất kỳ hình thức nào.
Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính trung thực, chính xác nguyên bản
của toàn bộ nội dung trong luận án này.
Tác giả luận án
Trương Quang Bình
ii
LI CẢM ƠN
Trước hết, tôi xin y tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến hai thầy PGS.TS. Phạm
Văn Tần PGS.TS. Lương Mai Anh những người đã tận tình ớng dẫn, động
viên đồng hành ng tôi trong suốt chặng đường học tập, nghiên cứu hoàn
thành luận án này.
Tôi xin chân thành cảm ơn PGS. TS. Hoàng Đình Cảnh, Viện trưởng;
PGS.TS. Cao Lợi, Trưởng phòng Khoa học Đào tạo, cùng toàn thể cán bộ
Phòng Khoa học Đào tạo Viện Sốt rét, sinh trùng, Côn trùng Trung ương
đã luôn quan m, hỗ trợ tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành quá trình học
tập và nghiên cứu.
Xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến TS.BS. Mai Văn Mười, Giám đốc
Sở Y tế tỉnh Quảng Nam; Lãnh đạo Sở Giáo dục Đào tạo tỉnh Quảng Nam; cùng
Phòng Giáo dục Đào tạo các huyện Bắc Trà My, Tiên Phước thành phố Tam
Kỳ, đã tạo điều kiện thuận lợi hỗ trợ tận tình trong quá trình triển khai nghiên
cứu tại địa phương.
Tôi cũng xin cảm ơn các bạn đồng nghiệp, Ban giám hiệu, thầy cô giáo, cộng
tác viên, phụ huynh học sinh toàn thể học sinh của các trường tiểu học tại huyện
Bắc Trà My, Tiên Phước thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam (cũ), đã hợp tác
và giúp đỡ tôi với tinh thần cởi mở, nhiệt tình và trách nhiệm.
Tôi cùng biết ơn gia đình thân yêu, những người luôn bên cạnh, âm thầm
sẻ chia nguồn động viên lớn lao giúp tôi vượt qua mọi khó khăn, thử thách để
đi đến ngày hôm nay.
Trong suốt nh trình nghiên cứu, tôi đã hội được học hỏi, được trải
nghiệm, được khám phá thế giới khoa học nơi những thử thách, nhưng cũng
đầy niềm vui, đam ý nghĩa. Mỗi bước đi đều một bài học qgiá, giúp tôi
trưởng thành hơn trên con đường học thuật và trong cuộc sống.
Xin trân trọng cảm ơn tất cả!
Đà Nẵng, ngày tháng năm 2025
Nghiên cứu sinh
iii
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
AS (+)
Ánh sáng dương
AS (-)
Ánh sáng âm
ATOM
Atropine for the Treatment of Myopia
CI
Confidence interval
CLEERE
Collaborative Longitudinal Evaluation of Ethnicity and Refractive
Cyl
Cylinder Power
D
Đi p
DALY
Disability-Adjusted Life Years
DID
Difference-in-Differences
GDSK
Giáo dc sc khe
ICCE
International Center for Eye Care Education
LASIK
Laser in situ keratomileusis
LEPSA
Learner-centered Problem Solving Approach
MR1
Muscarinic Receptor 1
NCS
Nghiên cu sinh
OR
Odds Ratio
Ortho-K
Orthokeratology
PRECEDE-
PROCEED
Mô hình lý thuyết chẩn đoán hành vi và can thip cộng đồng
Quyết đnh
RE
Refractive Error
RGP
Rigid Gas Permeable
SD
Standard deviation
SE
Spherical Equivalent
SPSS
Statistical Package for the Social Sciences
TH
Tiu hc
TV
Television
UDVA
Uncorrected Distance Visual Acuity
URE
Uncorrected Refractive Error
WHO
World Health Organization
WMD
Weighted Mean Difference
iv
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii
ĐẶT VẤN ĐỀ ............................................................................................................ 1
Chương 1: ………………………………………………………………………….3
1.1. Tổng quan về tật khúc xạ ..................................................................................... 3
1.1.1. Một số khái niệm về khúc xạ và tật khúc xạ ..................................................... 3
1.1.2. Chẩn đoán tật khúc xạ ....................................................................................... 6
1.1.3. Phân loại tật khúc xạ .......................................................................................... 7
1.1.4. Nguyên nhân tật khúc xạ ................................................................................... 7
1.2. Đặc điểm dịch tễ học tật khúc xạ học sinh tiểu học ........................................ 11
1.2.1. Tình trạng tật khúc xạ ..................................................................................... 11
1.2.2. Các yếu tố liên quan đến tật khúc xạ ở học sinh ............................................. 18
1.3. Hiệu quả biện pháp can thiệp hạn chế tật khúc xạ học sinh tiu học .............. 25
1.3.1. Huấn luyện thị giác ......................................................................................... 25
1.3.2. Vệ sinh thị giác................................................................................................ 26
1.3.3. Sử dụng thuốc .................................................................................................. 27
1.3.4. Can thiệp cận thị bằng đeo kính ...................................................................... 29
1.3.5. Điều trị bằng phẫu thuật .................................................................................. 31
1.3.6. Một số nghiên cứu đánh giá can thiệp cộng đồng về tật khúc xạ ................... 32
1.4. Mô tả lược về địa bàn nghiên cứu ................................................................. 37
1.4.1. Đặc điểm tự nhiên ........................................................................................... 37
1.4.2. Tình hình công tác y tế trường học trên địa bàn nghiên cứu .......................... 38
1.4.3. Thực trạng điều kiện vệ sinh trường học tỉnh Quảng Nam ............................ 39
Chương 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ...................................................... 41
2.1. phương pháp nghiên cứu mục tiêu 1: Mô tả một số đặc điểm dịch tễ học tật
khúc xạ ở học sinh tiểu học tỉnh Quảng Nam năm 2023 .......................................... 41
2.1.1. Đối tượng nghiên cứu...................................................................................... 41
2.1.2. Địa điểm nghiên cứu ....................................................................................... 41
2.1.3. Thời gian nghiên cứu....................................................................................... 42
2.1.4. Thiết kế nghiên cứu ......................................................................................... 42
2.1.5.Cỡ mẫu nghiên cứu .......................................................................................... 42
2.1.6. Nội dung nghiên cứu ....................................................................................... 43