Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nghiên cứu sự biến đổi độ lọc cầu thận và các yếu tố liên quan ở người sau hiến thận

Trong bối cảnh nguồn tạng hiến còn hạn chế, hiến thận từ người sống đóng vai trò vô cùng quan trọng, đáp ứng nhu cầu ghép thận ngày càng tăng. Mặc dù rủi ro ngắn hạn tương đối thấp, những biến đổi chức năng thận dài hạn ở người hiến sống vẫn chưa được làm rõ hoàn toàn, gây khó khăn trong việc theo dõi và tư vấn toàn diện. Việc đánh giá độ lọc cầu thận (GFR) trước và sau hiến là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn cho người hiến, theo khuyến cáo của KDIGO 2017. Tại Việt Nam, vẫn thiếu các nghiên cứu đầy đủ về sự biến đổi độ lọc cầu thận và các yếu tố liên quan ở nhóm đối tượng này. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tình trạng chức năng thận và các yếu tố ảnh hưởng đến sự thay đổi độ lọc cầu thận ở người sau hiến thận, góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc và quản lý sức khỏe cho họ.

Các bác sĩ chuyên khoa thận, ghép tạng, sinh lý học; các nhà nghiên cứu y học; và các tổ chức y tế liên quan đến quản lý người hiến tạng.

Nghiên cứu này là công trình đầu tiên tại Việt Nam khảo sát một cách toàn diện sự biến đổi độ lọc cầu thận (eGFR và mGFR) cùng các yếu tố liên quan ở người hiến thận sống trong một khoảng thời gian dài, từ 1 tháng đến 7 năm sau hiến thận. Bối cảnh nghiên cứu xuất phát từ nhu cầu cấp thiết về nguồn tạng hiến và sự thiếu hụt thông tin đầy đủ về sức khỏe dài hạn của những người hiến. Phương pháp nghiên cứu là thiết kế mô tả, phân tích, tiền cứu kết hợp hồi cứu, theo dõi dọc trên 189 người hiến thận được theo dõi từ năm 2014 đến 2023 tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Các chỉ số độ lọc cầu thận ước đoán (eGFR) và độ lọc cầu thận đo được (mGFR) bằng phương pháp xạ hình thận 99mTc-DTPA được xác định trước hiến và theo dõi định kỳ sau hiến. Kết quả cho thấy eGFR giảm đáng kể sau 1 tháng hiến, sau đó có xu hướng tăng dần và ổn định từ tháng thứ 6 đến năm thứ 5. Các công thức ước đoán eGFR dựa trên cả creatinin và cystatin C (đặc biệt là CKD-EPI creatinin cystatin C 2012 và 2021) cho thấy mối tương quan chặt chẽ và độ chính xác cao nhất với mGFR. Nghiên cứu cũng xác định được các yếu tố dự báo quan trọng đối với sự thay đổi eGFR ở các mốc thời gian khác nhau, bao gồm nồng độ cystatin C trước hiến, mGFR trước hiến và eGFR 6 tháng sau hiến. Từ đó, các phương trình định lượng đã được xây dựng để dự đoán sự biến đổi eGFR. Những đóng góp của nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn, cung cấp dữ liệu quan trọng về chức năng thận dài hạn, giúp lựa chọn công thức eGFR phù hợp và xác định các yếu tố nguy cơ. Điều này hỗ trợ các bác sĩ lâm sàng trong việc theo dõi, tư vấn, và quản lý sức khỏe cho người tình nguyện hiến thận sống một cách hiệu quả, đảm bảo an toàn và nâng cao chất lượng cuộc sống cho họ sau khi thực hiện hành động cao cả này. Nghiên cứu góp phần quan trọng vào lĩnh vực ghép tạng và bệnh thận tại Việt Nam.