Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Nguy cơ u tuyến đại trực tràng ở người ≤ 50 tuổi có anh chị em ruột bị u tuyến đại trực tràng nguy cơ cao

Ung thư đại trực tràng (UTĐTT) là một trong những bệnh ung thư phổ biến và gây tử vong cao trên toàn cầu, với tỉ lệ mắc bệnh ở người trẻ dưới 50 tuổi đang có xu hướng gia tăng đáng báo động. U tuyến, đặc biệt là u tuyến nguy cơ cao, được xem là tổn thương tiền ung thư quan trọng và là tiền đề cho phần lớn các trường hợp UTĐTT. Việc phát hiện sớm và điều trị các u tuyến này thông qua tầm soát là yếu tố then chốt để cải thiện đáng kể tỉ lệ sống còn. Tuy nhiên, các hướng dẫn tầm soát hiện hành thường bỏ qua nhóm đối tượng trẻ hơn, đặc biệt là ở khu vực Châu Á, tạo ra một khoảng trống nghiên cứu quan trọng. Nghiên cứu này nhằm mục đích đánh giá nguy cơ u tuyến và u tuyến nguy cơ cao ở những cá nhân dưới 50 tuổi có tiền căn gia đình (anh chị em ruột) bị u tuyến đại trực tràng nguy cơ cao, từ đó cung cấp bằng chứng khoa học cho chiến lược tầm soát mục tiêu và hiệu quả hơn.

Đối tượng độc giả chính bao gồm các bác sĩ chuyên khoa tiêu hóa, ung bướu, bác sĩ gia đình, nhà nghiên cứu y học, nhà hoạch định chính sách y tế và sinh viên y khoa quan tâm đến lĩnh vực ung thư đại trực tràng và sàng lọc.

Nghiên cứu này giải quyết một khoảng trống đáng kể trong y học dự phòng, cụ thể là về nguy cơ u tuyến đại trực tràng và u tuyến nguy cơ cao ở nhóm người trẻ (<50 tuổi) có tiền sử gia đình mạnh. Bối cảnh được đặt ra là sự gia tăng của ung thư đại trực tràng khởi phát sớm và sự thiếu hụt các khuyến nghị tầm soát phù hợp cho những cá nhân có nguy cơ cao trong độ tuổi này, đặc biệt tại Việt Nam và Châu Á. Luận án đã sử dụng phương pháp nghiên cứu cắt ngang, so sánh tỉ lệ mắc u tuyến và u tuyến nguy cơ cao giữa hai nhóm đối tượng: nhóm có tiền căn gia đình (TCGĐ) gồm 96 người là anh chị em ruột của bệnh nhân dưới 50 tuổi mắc u tuyến nguy cơ cao, và nhóm đối chứng không có TCGĐ gồm 192 người được ghép cặp về tuổi, giới tính và tình trạng hút thuốc lá. Kết quả của nghiên cứu đã khẳng định rằng người có tiền căn gia đình có nguy cơ mắc u tuyến cao hơn đáng kể (OR hiệu chỉnh = 2.57) và đặc biệt là nguy cơ mắc u tuyến nguy cơ cao tăng vượt trội (OR hiệu chỉnh = 6.06) so với nhóm không có tiền căn. Đây là công trình đầu tiên tại Việt Nam tập trung vào nhóm đối tượng cụ thể này, mang lại bằng chứng khoa học vững chắc về tầm quan trọng của yếu tố gia đình trong nguy cơ phát triển tổn thương tiền ung thư đại trực tràng ở người trẻ. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu này là rất lớn, gợi ý rằng cần xem xét hạ độ tuổi tầm soát ung thư đại trực tràng cho các phân nhóm nguy cơ cao dựa trên tiền căn gia đình. Điều này có hàm ý quan trọng trong việc xây dựng các hướng dẫn sàng lọc hiệu quả hơn, giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư, từ đó nâng cao hiệu quả phòng ngừa và điều trị ung thư đại trực tràng khởi phát sớm, giảm gánh nặng bệnh tật cho hệ thống y tế và cộng đồng.