
1
B GIÁO DC VÀ ĐÀO TO
ĐI HC ĐÀ NNG
LÊ TH ĐNG
NGHIÊN CU XÁC ĐNH THÀNH PHN HOÁ HC
TRONG MT S DCH CHIT CA DU RÁI
ĐI LC - QUNG NAM
Chuyên ngành: Hóa Hu cơ
Mã s: 60 44 27
TÓM TT LUN VĂN THC SĨ KHOA HC
Đà Nng - Năm 2012
2
Công trình ñưc hoàn thành ti
ĐI HC ĐÀ NNG
Ngưi hưng dn khoa hc: GS.TS. ĐÀO HÙNG CƯNG
Phn bin 1: PGS.TS. LÊ TH LIÊN THANH
Phn bin 2: PGS.TS. TRN TH XÔ
Lun văn ñưc bo v trưc Hi ñng chm Lun văn tt
nghip thc sĩ khoa hc hp ti Đi hc Đà Nng vào ngày 30
tháng 11 năm 2012
Có th tìm hiu lun văn ti:
- Trung tâm Thông tin- Hc liu, Đi hc Đà Nng
- Thư vin trưng Đi hc Sư phm, Đi hc Đà Nng.

3
M ĐU
1. Lí do chn ñ tài
Nưc ta nm trong vùng khí hu nhit ñi, ñưc s ưu ñãi
ca thiên nhiên nên thun li cho s phát trin ca nhiu loài thc
vt. Trong các loài thc vt ñó, có nhiu loi cây mang li cho con
ngưi nhng giá tr to ln v kinh t, y hc, công nghip,… Mt
trong s ñó là các cây thuc h du (Dipterocapaceae) như trà beng
(Dipterocarpus obtusifolius), du rái (Dipterocarpus alatus), song
nàng (Dipterocarpus dyeri)… là nhng cây ly du có nhiu giá tr
trong ngành công nghip và ñi sng. Đ c bit cây du rái là mt loi
cây cho giá tr kinh t ln nht [1].
Du rái là mt loi nha rt bn v m t hoá hc, chu nưc,
có kh năng dùng ñ làm cht chng thm [4] như ngưi dân vùng
Đông Nam Châu Á ñã dùng loi du này ñ làm sơn trám thuyn, sơn
quét các vt d"ng bng mây, tre, g#, n$a… Nó có hot tính sinh hc
khá cao như cha mt s bnh v viêm da, l% loét, m"n nht, nưc ăn
chân, bnh vy nn, eczema… Ngoài ra, du rái còn là mt ngun
nguyên liu thiên nhiên quí giá ñ t& ñó chuyn hoá, ch to thành
các sn ph'm công nghip quan trng như: thuc cha bnh, ph" gia
sơn, cht chng thm, cht bin tính polymer, cht ph" gia cho cao su
…, ho c có th thay th du tr'u, du thông khi cn thit [3].
Cho ñn nay vn ñ nghiên c$u cây du rái trên th gii và
trong nưc còn rt ít và cũng gii hn % m$c ñ mô t v mt s ñ c
ñim ca nó. Vic nghiên c$u vn ñ khai thác và các $ng d"ng ca
cây du rái cũng ch) là nhng kinh nghim dân gian còn vic nghiên
4
c$u v thành phn, tính cht hóa hc chưa ñưc quan tâm. Do ñó, vi
mong mun tìm hiu v thành phn trong du rái ñ góp phn tìm ra
công d"ng ca nó tôi xin chn ñ tài “Nghiên cu xác ñnh thành
phn hoá hc trong mt s dch chit ca du rái Đi Lc-Qung
Nam”.
2. Mc ñích nghiên cu
Xác ñnh thành phn hoá hc trong mt s dch chit và c*n
thu ñưc ca du rái nhm làm sáng t+ công d"ng ca nó trong cuc
sng. Kho sát các yu t nh hư%ng ñn quá trình chit và ñiu kin
chit ti ưu.
3. Đi tư!ng và ph"m vi nghiên cu
+ Đi tưng nghiên cu: Du rái ly t& cây du rái % huyn Đi Lc
- t)nh Qung Nam.
+ Phm vi nghiên cu: Nghiên c$u chit tách bng các dung môi
hu cơ phân cc, không phân cc.
4. Phương pháp nghiên cu
Nghiên c$u lý thuyt
Phương pháp thc nghim
5. Ý nghĩa th(c ti)n c+a ñ tài
- Nhm giúp cho vic $ng d"ng du rái % phm vi rng mt cách
khoa hc hơn.
- Gii thích mt cách khoa hc mt s kinh nghim dân gian v $ng
d"ng ca du rái.
6. C.u trúc c+a lu/n văn
Lun văn gm 70 trang trong ñó có 9 bng, 28 hình và 5 ph" l"c.

5
Phn m% ñu (3 trang), kt lun và kin ngh (2 trang), tài liu tham
kho (2 trang vi 23 tài liu). Ni dung ca lun văn gm 3 chương:
Chương 1: T,ng quan, 13 trang.
Chương 2: Nguyên liu và phương pháp nghiên c$u,15 trang.
Chương 3: Kt qu và tho lun,31 trang.
CHƯƠNG 1. T1NG QUAN
1.1. SƠ LƯ2C V3 H DU
H Du, mt s tài liu ting Vit còn gi h Hai cánh, có danh
pháp khoa hc là Dipterocapaceae, gm 17 chi và khong 580-680
loài, cây thân g# phân b ch yu % các r&ng mưa nhit ñi, vùng ñt
thp vi qu có hai cánh. Tên gi khoa hc ca h xut phát t& chi
ñin hình là Dipterocarpus, có ngun gc t& ting Hy Lp (di = hai,
pteron = cánh và karpos = qu, nghĩa là qu có hai cánh) [15].
1.2. SƠ LƯ2C V3 CHI DU (DIPTEROCARPUS)
Chi Du, danh pháp khoa hc Dipterocarpus, là mt chi thc vt
có hoa và là chi ñin hình ca h Du. Chi này có khong 70 loài, có
m t % khu vc Đông Nam Á. Chúng là thành phn quan trng ca
các r&ng du. Tên khoa hc ca nó phát sinh t& ting Hy Lp và có
nghĩa là "qu hai cánh".
Chi này ch$a mt s loài cây ly g# quan trng [12], [13],
[17],[18]. Mt s loài ñin hình như:
+ Du trà beng (Dipterocarpus obtusifolius) (hình 1.1).
+ Du chai (Dipterocarpus intricatus) (hình 1.2).
+ Du rái (Dipterocarpus alatus) (hình 1.3).
6
+ Du song nàng (Dipterocarpus dyeri) (hình 1.4).
+ Chò nâu (Dipterocarpus retusus) (hình 1.5).
+ Du ñt tím (Dipterocarpus grandiflorus) (hình 1.6).
+ Chò lông (Dipterocarpus pilosus) (hình 1.7).
+ Du bao (Dipterocarpus baudii) (hình 1.8).
1.3. GI4I THI5U V3 DU RÁI
1.3.1. Đc tính sinh thái
1.3.1.1. Tên gi
1.3.1.2. Phân loi khoa hc
1.3.1.3. Phân b
1.3.2. Đc tính thc vt
1.3.3. Tình hình nghiên cu thành phn hóa hc ca cây du
rái trong và ngoài nưc
1.3.4. Khai thác du rái
1.3.5. Mt s ng dng ca cây du rái
CHƯƠNG 2. NGUYÊN LI5U
VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.1. NGUYÊN LI5U, D;NG C; VÀ HÓA CH<T
2.1.1. Thu gom nguyên liu
Nguyên liu ñưc dùng ñ nghiên c$u là
du rái ñã ñưc x- lý ly t& Đi Lc –
Qung Nam (hình 2.2).
Hình 2.2. Du rái ñã x lý

7
2.1.2. Thit b dng c và hóa cht
2.1.2.1. Thit b, dng c
2.1.2.2. Hóa cht
2.2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CU
2.2.1. Phương pháp trng lưng
Áp d"ng phương pháp trng lưng ñ xác ñnh các yu t sau:
2.2.1.1. Xác ñnh ñ m
2.2.1.2. Xác ñnh hàm lưng tro bng phương pháp tro hóa mu
2.2.2. Phương pháp quang ph hp th nguyên t (AAS)
2.2.3. Phương pháp chit
Chit mu ln lưt vi các dung môi etyl axetat, toluen,
methanol. Các dch chit thu ñưc ct loi bt dung môi, sau ñó
ly lâm ly dch trong chy GC-MS còn li h#n hp cht r*n
(c*n) chit tương $ng ñem ñi kt tinh li.
2.2.3.1. Kho sát nh hưng ca thi gian
2.2.3.2. Kho sát nh hưng ca t l rn lng
2.2.4. Phương pháp sc ký khí ghép khi ph (GC-MS)
2.2.4.1. Phương pháp sc ký khí (GC)
2.2.4.2. Phương pháp khi ph (MS)
2.2.4.3. Phương pháp sc ký khí ghép khi ph (GC – MS)
2.2.5. Phương pháp k=t tinh l"i
2.2.5.1. Đnh nghĩa.
2.2.5.2. Chn dung môi
2.2.5.3. Các thao tác khi kt tinh
8
2.3. SƠ Đ QUY TRÌNH TH>C NGHI5M
C
n
D
ch chit EtOAc 2
Dch chit toluen
Bã B
Dch chit toluen 2
Đ
'm
Hàm
lưng
tro
Hàm lưng
kim loi
Bã A Dch chit EtOAc
1. Cô ñu,i dung môi
2. Ly tâm
Chit vi toluen
C
n
Chit vi MeOH
Bã C Dch chit MeOH
1. Cô ñu,i dung môi
2. Ly tâm
C n
Dch chit MeOH 2
Tinh th
kt tinh
Kt tinh nhiu ln
vi etyl axetat Đo GC-MS ñ
xác ñnh thành
phn hoá hc
La chn dung môi có thành
phn, hàm lưng cao nht
Kho sát các yu t
nh h
ư
%ng
Chi
t vi EtOAc
1. Cô ñu,i dung môi
2. Ly tâm
Xác ñnh các thông s hoá lí Nguyên liu du rái

9
CHƯƠNG 3. KT QU VÀ THO LUN
3.1. KT QU XÁC ĐNH CÁC THÔNG S HOÁ LÝ
CA DU RÁI
3.1.1. Đ m (W%)
Kt qu xác ñnh ñ 'm ca du rái ñưc trình bày trong bng 3.1.
Bng 3.1. Kt qu kho sát ñ m ca du rái
STT m
1
(g) m
2
(g) m
3
(g) W (%) W
tb
(%)
1 81,309 10,021 87,798 35,246
2 84,112 10,054 90,605 35,419
3 86,650 10,023 93,235 34,301
4 92,294 10,018 98,968 33,380
5 97,056 10,071 103,560 35,419
34,753
T& bng 3.1 cho thy ñ 'm trung bình ca du rái là
34,753%. Kt qu này có th khác khi kho sát du rái thu hoch vào
các thi ñim khác nhau trong năm. Mùa khô, do ñiu kin khô hn
làm cây tăng trư%ng chm li, ñng thi lưng tinh du trong nha
du khi khai thác bc hơi nhanh hơn so vi mùa mưa nên cũng góp
phn làm gim ñ 'm.Vì vy ñ 'm ca mu ch) có tính tương ñi.
3.1.2. Hàm lưng tro
Ly 5 mu du rái ñã xác ñnh ñ 'm % trên, nung trong lò
nung % nhit ñ khong 600
o
C ñ xác ñnh hàm lưng tro. Hàm
lưng tro ñưc ly trung bình t& các mu trên.
Kt qu ñưc trình bày trong bng 3.2.
C*n
10
Bng 3.2. Kt qu kho sát hàm lưng tro ca du rái
T& bng 3.2 ta thy hàm lưng tro trung bình ca du rái
3,792% là tương ñi thp nên hàm lưng hp cht hu cơ cao và
hàm lưng kim loi s. nh+.
3.1.3. Hàm lưng mt s kim loi nng
Kt qu ñưc thng kê trong bng 3.3. (ph" l"c I)
Bng 3.3. Hàm lưng mt s kim loi nng trong du rái
STT Kim
lo"i
Phương pháp
thB (AAS)
K=t quC
(mg/l)
K=t quC
(mg/kg)
Hàm
lư!ng
chuDn
(mg/kg)
1 Cu TCVN
6193:1996
0,1128 0,5628 30
2 Pb TCVN
6193:1996
0,0118 0,0589 2
3 As TCVN
6826:2000
0,0076 0,0379 1
STT m
4
(g) m
2
(g) m
5
(g) X (%) X
tb
(%)
1 32,282 10,021 32,680 3,972
2 32,598 10,054 32,975 3,750
3 30,252 10,023 30,642 3,891
4 31,456 10,018 31,853 3,963
5 30,782 10,071 31,123 3,386
3,792

