TR NG Đ I H C ĐÀ L TƯỜ Ạ Ọ Ạ
Khoa xã h i h c và công tác xã h iộ ọ ộ
BÀI T P NHÓMẬ
Đ TÀI:Ề TR EM M CÔI KHÔNG N I N NG T A,Ẻ Ồ Ơ ƯƠ Ự
TR EM B B R IẺ Ị Ỏ Ơ
Đà L t - 1/2013ạ
1
Giáo viên h ng d n : Võ Thu nướ ẫ ấ
Nhóm th c hi nự ệ : Nhóm 1
L p ớ : CPK33
N i dung : ộ
I. Đ nh nghĩa và đ c đi m tâm lý c a tr m côi, không n i n ng t a.ị ặ ể ủ ẻ ồ ơ ươ ự
1.Đ nh nghĩa.ị
- Tr em m côi, không n i n ng t a và b b r i là nh ng tr ng h p trẻ ồ ơ ươ ự ị ỏ ơ ữ ườ ợ ẻ
không có đ c s chăm sóc, giáo d c c a gia đình và ng i giám h nh :ượ ự ụ ủ ườ ộ ư
+ Sau khi sinh con, cha m b con, không chăm sóc, nuôi d ng.ẹ ỏ ưỡ
+ Cha m , ng i giám h đ tr em cho ng i khác nuôi, c t đ t quan h ,ẹ ườ ộ ể ẻ ườ ắ ứ ệ
không th c hi n nghĩa v đóng góp nuôi d ng tr em m c dù có kh năng th cự ệ ụ ưỡ ẻ ặ ả ự
hi n nghĩa v (tr tr ng h p cho tr em làm con nuôi).ệ ụ ừ ườ ợ ẻ
+ Cha m , ng i giám h b m c tr em t sinh s ng, không quan tâm chămẹ ườ ộ ỏ ặ ẻ ự ố
sóc, nuôi d ng và giáo d c tr em, đ tr em r i vào hoàn c nh đ c bi t. (trangưỡ ụ ẻ ể ẻ ơ ả ặ ệ
web c a b lao đ ng th ng binh xã h i)ủ ộ ộ ươ ộ
- Tr em m côi là nh ng tr m t c cha l n m ho c ch m t m ho c cha,ẻ ồ ữ ẻ ấ ả ẫ ẹ ặ ỉ ấ ẹ ặ
nh ng (cha/m ) m t tích, không đ năng l c pháp lý đ nuôi d ng (b tâm th n,ư ẹ ấ ủ ự ể ưỡ ị ầ
đang trong th i kỳ ch p hành án) theo quy đ nh c a pháp lu t. Nh ng tr em b bờ ấ ị ủ ậ ữ ẻ ị ỏ
r i t khi m i sinh ra đ c coi là tr m côi ( Bài gi ng tóm t t công tác xã h i trơ ừ ớ ượ ẻ ồ ả ắ ộ ẻ
em_ Đ ng Th Thanh Th y- 2011).ặ ị ủ
- Theo nhóm đ nh nghĩa: Tr em m côi là tr em d i 16 tu i, m côi c chaị ẻ ồ ẻ ướ ổ ồ ả
l n m ho c b b r i, b m t ngu n dinh d ng và không còn ng i thân thíchẫ ẹ ặ ị ỏ ơ ị ấ ồ ưỡ ườ
ru t th t (ông, bà n i ngo i, b m nuôi h p pháp, anh ch ) đ n ng t a.ộ ị ộ ạ ố ẹ ợ ị ể ươ ự
2. Đ c đi m tâm lý.ặ ể
a. Ni m tin b h y ho i:ề ị ủ ạ
•Nh ng ni m tin “ph i và bu c ph i”: Tr ph i làm nh ng đi u mà ng iữ ề ả ộ ả ẻ ả ữ ề ườ
khác mu n tr ph i làm ch không ph i đ đ t các nhu c u c a b n thân.ố ẻ ả ứ ả ể ạ ầ ủ ả
•Nh ng ni m tin gây th m h a: Không đ a đ n m t kh năng l a ch nữ ề ả ọ ư ế ộ ả ự ọ
nào cho t ng lai và không tránh kh i khi n tr c m th y th t v ng chán n nươ ỏ ế ẻ ả ấ ấ ọ ả
( Em không bao gi h c n a).ờ ọ ữ
2
•Nh ng ni m tin “luôn luôn” và “không bao gi ”: S phóng đ i s th t vàữ ề ờ ự ạ ự ậ
khi n tr c m th y khó ch u vì có nh ng lúc có nh ng đi u tích c c x y ra đ u bế ẻ ả ấ ị ữ ữ ề ự ả ề ị
làm ng và ph nh n ( M i ng i luôn ch trích em).ơ ủ ậ ọ ườ ỉ
•Nh ng ni m tin không khoan dung ng i khác: Ni m tin cho r ng ng iữ ề ườ ề ằ ườ
khác v n x u xa ho c ác ý, không làm đi u đáng ra h ph i làm và không đ t t iố ấ ặ ề ọ ả ạ ớ
s kỳ v ng c a tr đ a đ n nh ng c m nghĩ tiêu c c và làm h ng các m i quanự ọ ủ ẻ ư ế ữ ả ự ỏ ố
h .ệ
•Nh ng ni m tin đ l i: Ki m c kh c t nhu c u t s a đ i và mu n aiữ ề ổ ỗ ế ớ ướ ừ ầ ự ử ổ ố
khác ph i thay đ i.ả ổ
•Nh ng ni m tin nh n th c sai l ch v b n thân: “Em khó a, em là ng iữ ề ậ ứ ệ ề ả ư ườ
x u”, ni m tin b h y ho i.ấ ề ị ủ ạ
b. S ng phó v i tr m c m:ự ứ ớ ầ ả
•Tr m c m đ c bi u l b ng tr ng thái suy kém rõ rang v i s m t quanầ ả ượ ể ộ ằ ạ ớ ự ấ
tâm ho c vui thú trong các ho t đ ng bình th ng.ặ ạ ộ ườ
•S tr m c m cũng có th là k t qu c a nh ng ý nghĩ tiêu c c, nh ng ýự ầ ả ể ế ả ủ ữ ự ữ
nghĩ này có th là bao g m cái nhìn tiêu c c v b n thân, nh ng di n d ch tiêu c cể ồ ự ề ả ữ ễ ị ự
v các kinh nghi m riêng và nh ng quan đi m tiêu c c v t ng lai.ề ệ ữ ể ự ề ươ
•Tr em ng phó tr m c m b ng r t nhi u cách, m t s tr em có th tr nẻ ứ ầ ả ằ ấ ề ộ ố ẻ ể ố
ch y kh i gia đình. M t s , đ c bi t là em trai, bi u l c m nghĩ b ng nh ngạ ỏ ộ ố ặ ệ ể ộ ả ằ ữ
hành vi h ng ngo i và có th hành đ ng quá khích. Các em gái th ng bi u lướ ạ ể ộ ườ ể ộ
tình c m b ng nh ng hành vi h ng n i, băn khoăn ho c tr nên lo l ng.ả ằ ữ ướ ộ ặ ở ắ
•Tr em tr i qua r i lo n lo l ng, có th cho th y các tri u ch ng lo l ng,ẻ ả ố ạ ắ ể ấ ệ ứ ắ
b t an, phi n mu n, kém t p trung, đi ti u th ng, tr ng thái kích đ ng, trí tuấ ề ộ ậ ể ườ ạ ộ ệ
y u, choáng váng, căng th ng c b p ho c d b m t.ế ẳ ơ ắ ặ ễ ị ệ
c. M c c m có t i l i t trách mình:ặ ả ộ ỗ ự
- Tr c m th y x u h nh ng gì x y ra đ n cho mình , b c ng dâm, b làmẻ ả ấ ấ ổ ữ ả ế ị ưỡ ị
nh c ho c các em t trách mình vì không t b o v đ c.ụ ặ ự ự ả ệ ượ
d. Gi n d và có ác c m:ậ ữ ả
3
M t s tr em t c d n ng i l n vì b b c đãi ho c không đ c chăm sócộ ố ẻ ứ ẫ ườ ớ ị ạ ặ ượ
thích đáng ho c do các em c đinh nhinh s b phê bình và tr ng ph t.ặ ứ ẽ ị ừ ạ
e. Hoài nghi, thi u tin t ng:ế ưở
Tr s ng trong hoàn c nh khó khăn th ng có đ lý do đ ng v c. Nh ngẻ ố ả ườ ủ ể ờ ự ữ
ng i l n mà các em hay g p thu ng có v xa cách v i tr và không hi u đ cườ ớ ặ ờ ẻ ớ ẻ ể ượ
nh ng khó khăn này.ữ
f. Khó di n t c m xúc b ng l i:ễ ả ả ằ ờ
Có th do b choáng ng p b i chính tâm tr ng c a mình và mu n đè nén tâmể ị ợ ở ạ ủ ố
tr ng đó, ho c tr ch a bao gi đ c khuy n khích đ t nói v mình và khôngạ ặ ẻ ư ờ ượ ế ể ự ề
có đ l i đ di n t tâm tr ng.ủ ờ ể ễ ả ạ
g. Không nói th t:ậ
Vì tr c c m m t hoàn c nh khác, tránh né nh ng đ tài đau th ng,ẻ ướ ướ ơ ộ ả ữ ề ươ
s b h u qu x u, tr c g ng l y lòng ng i l n ( c g ng nói ra nhũng đi uợ ị ậ ả ấ ẻ ố ắ ấ ườ ớ ố ắ ề
hay và nh ng đi u ng i l n mu n nghe), c ý nói d i đ tránh câu chuy n,ữ ề ườ ớ ố ố ố ể ệ
không mu n ti p xúc v i ng i khác ho c đ gây s chú ý c a ng i nghe.ố ế ớ ườ ặ ể ự ủ ườ
II. Tình hu ng.ố
Nguy n Văn A năm nay 9 tu i, em hi n đang s ng trong m t căn nhà t i tàn,ễ ổ ệ ố ộ ồ
d t nát xã P’róh – huy n Đ n D ng – t nh Lâm Đ ng. Bà H nh n nuôi em tộ ở ệ ơ ươ ỉ ồ ậ ừ
lúc em m i sinh ra.ớ
Lúc em l n lên thì đ c bà H k l i r ng, em đ c bà nh t v nuôi vào m tớ ượ ể ạ ằ ượ ặ ề ộ
hôm đi làm v n v , bên c nh m t g c cây đ u ngõ, lúc đó em m i đ c 2 thángườ ề ạ ộ ố ầ ớ ượ
tu i. Bà H không l y ch ng cũng không có h hàng, là ng i t n i khác t i, th yổ ấ ồ ọ ườ ừ ơ ớ ấ
c nh cô đ n m t mình nên m em v nuôi.ả ơ ộ ẵ ề
Khi A l n lên bà làm gi y khai sinh và cho em đi h c. Ngoài m t sào v nớ ấ ọ ộ ườ
tr ng rau, bà H còn buôn bán nh ngoài ch đ ki m ti n nuôi em ăn h c.ồ ỏ ợ ể ế ề ọ
4
Đ a ph ng n i bà c ng bi t s vi c nên đã ch p nh n và cho bà nh nị ươ ơ ư ụ ế ự ệ ấ ậ ậ
nuôi A. Do không xác đ nh đ c b m c a em.ị ượ ố ẹ ủ
T lúc A h c lên l p 2 thì bà H b b nh ph i thu c thang th ng xuyên, tu iừ ọ ớ ị ệ ả ố ườ ổ
bà cũng đã cao. Cu c s ng c a hai ng i tr nên khó khăn h n, ngu n thu cũngộ ố ủ ườ ở ơ ồ
gi m sút do bà không th buôn bán th ng xuyên đ c n a.ả ể ườ ượ ữ
Sau m t th i gian m đau, bà H qua đ i. A s ng b v m t mình trong cănộ ờ ố ờ ố ơ ơ ộ
nhà đó đã đ c hai tháng. Ti n ma chay c a bà H cũng nh vào hàng xóm và chínhượ ề ủ ờ
quy n đ a ph ng h tr . Cu c s ng hàng ngày c a em nh vào nh ng gì bà H đề ị ươ ỗ ợ ộ ố ủ ờ ữ ể
l i và nh vào bà con xung quanh giúp đ . Em không còn n i nào đ n ng t aạ ờ ỡ ơ ể ươ ự
không bi t nh vào ai, vi c h c ph i b d gi a ch ng. M t bé trai nh em cònế ờ ệ ọ ả ỏ ở ữ ừ ộ ư
quá nh đ đi làm vi c gì đó. A r i vào tình c nh m côi, s ng r t khó khăn, nh tỏ ể ệ ơ ả ồ ố ấ ấ
là khi bà H qua đ i, em tr nên h t h ng, bu n bã và lo s khi ph i s ng m tờ ở ụ ẫ ồ ợ ả ố ộ
mình không có ng i thân bên c nh. Hi n t i A đang c n s tr giúp xã h i đ cóườ ạ ệ ạ ầ ự ợ ộ ể
m t cu c s ng bình th ng.ộ ộ ố ườ
III. Khung c s pháp lý dành cho tr .ơ ở ẻ
1. Pháp lu t Vi t Namậ ệ
C s pháp lýơ ở : Tr em m côi không n i n ng t a đ c quy đ nh t iẻ ồ ơ ươ ự ượ ị ạ
đi u 51 Lu t b o v , chăm sóc và giáo d c tr em, đi u 65 Hi n pháp 1992.ề ậ ả ệ ụ ẻ ề ế
T i đi u 51 Lu t b o v , chăm sóc giáo d c tr em nói v vi c giáo d c,ạ ề ậ ả ệ ụ ẻ ề ệ ụ
chăm sóc nhóm tr em m côi, không n i n ng t a v i n i dung nh sau:ẻ ồ ơ ươ ự ớ ộ ư
1. Tr em m côi không n i n ng t a, tr em b b r i đ c U ban nhânẻ ồ ơ ươ ự ẻ ị ỏ ơ ượ ỷ
dân đ a ph ng giúp đ đ có gia đình thay th ho c t ch c chăm sóc, nuôiị ươ ỡ ể ế ặ ổ ứ
d ng t i các c s tr giúp tr em công l p, ngoài công l p.ưỡ ạ ơ ở ợ ẻ ậ ậ
2. Nhà n c khuy n khích gia đình, cá nhân nh n nuôi con nuôi; c quan, tướ ế ậ ơ ổ
ch c, cá nhân nh n đ đ u, nh n chăm sóc, nuôi d ng tr em m côi không n iứ ậ ỡ ầ ậ ưỡ ẻ ồ ơ
n ng t a, tr em b b r i.ươ ự ẻ ị ỏ ơ
3. Nhà n c có chính sách tr giúp gia đình, cá nhân ho c c s tr giúp trướ ợ ặ ơ ở ợ ẻ
em ngoài công l p nh n chăm sóc, nuôi d ng tr em m côi không n i n ngậ ậ ưỡ ẻ ồ ơ ươ
t a, tr em b b r i.ự ẻ ị ỏ ơ
5