NG D NG CNTT TRONG Đ I M I PPDH M THU TỨ Ụ Ổ Ớ Ỹ Ậ
TRONG TR NG CHUYÊN NGHI P.ƯỜ Ệ
I- Nh ng v n đ chung :ữ ấ ề
Trong th i đ i ngày nay - th i đ i c a thông tin và n n kinh t tri th c- đã t oờ ạ ờ ạ ủ ề ế ứ ạ
ra nh ng bi n đ i to l n trong m i m t ho t đ ng c a con ng i và xã h i .ữ ế ổ ớ ọ ặ ạ ộ ủ ườ ộ
Vi c ng d ng công ệ ứ ụ ngh thông tinệ (CNTT) r ng rãi trên t t c các lĩnh v c đãộ ấ ả ự
cho th y vai trò to l n và nh ng tác d ng kỳ di u c a CNTT trong các lĩnh v cấ ớ ữ ụ ệ ủ ự
c a đ i s ng xã h i, đ c bi t trong lĩnh v c giáo d c các n c có n n giáoủ ờ ố ộ ặ ệ ự ụ ở ướ ề
d c phát tri n nh : Hoa kỳ, Nh t, Pháp,… Vi c ng d ng CNTT trong th c tụ ể ư ậ ệ ứ ụ ự ế
d y h c đã đem l i k t qu đáng k và nh ng chuy n bi n tích c c trong d yạ ọ ạ ế ả ể ữ ể ế ự ạ
h c, nh t là v ph ng pháp d y h c(PPDH), đó th c s là “ọ ấ ề ươ ạ ọ ự ự m t cu c cáchộ ộ
m ng công ngh trong giáo d c”ạ ệ ụ .
Vi t Nam nh ng năm qua, vi c đ i m i n i dung, ch ng trình sách giáoỞ ệ ữ ệ ổ ớ ộ ươ
khoa đ c th c hi n khá đ ng b . Đ i m i n i dung, ch ng trình yêu c u ph iượ ự ệ ồ ộ ổ ớ ộ ươ ầ ả
đ i m i PPDH. Đ i m i PPDH đòi h i ph i s d ng ph ng ti n d y h c hi nổ ớ ổ ớ ỏ ả ử ụ ươ ệ ạ ọ ệ
đ i và CNTT là m t trong nh ng ph ng ti n quan tr ng góp ph n đ i m iạ ộ ữ ươ ệ ọ ầ ổ ớ
PPDH b ng vi c cung c p cho GV nh ng ph ng ti n làm vi c hi n đ i t ngằ ệ ấ ữ ươ ệ ệ ệ ạ ươ
thích trong d y h c. ạ ọ
Mu n ng d ng CNTT trong đ i m i PPDH m thu t tr c h t, ng i GVố ứ ụ ổ ớ ỹ ậ ướ ế ườ
ph i có nh ng ki n th c c b n v tin h c, các k năng s d ng máy tính vàả ữ ế ứ ơ ả ề ọ ỹ ử ụ
m t s thi t b CNTT thông d ng, các ph n m m đ ho nh : Coreldraw,ộ ố ế ị ụ ầ ề ồ ạ ư
photoshop CS…Các k năng tìm ki m thông tin trên m ng Internet nhanh và cóỹ ế ạ
hi u qu , k năng tra c u, l u gi , x lý thông tin, các k năng t o ra các s nệ ả ỹ ứ ư ữ ử ỹ ạ ả
ph m tích h p d ng multimedia bao g m nhi u d ng tài li u nh văn b n, video,ẩ ợ ạ ồ ề ạ ệ ư ả
hình nh, âm thanh, t o các siêu liên k t và tích h p nó trong m t s n ph m trìnhả ạ ế ợ ộ ả ẩ
di n. Đ ng d ng CNTT trong đ i m i PPDH m t cách thi t th c và hi u qu ,ễ ể ứ ụ ổ ớ ộ ế ự ệ ả
đòi h i GV ph i luôn t nghiên c u, c p nh t ki n th c, nâng cao trình đỏ ả ự ứ ậ ậ ế ứ ộ
chuyên môn và ki n th c, k năng s d ng máy tính, làm ch các ph n m m ngế ứ ỹ ử ụ ủ ầ ề ứ
d ng trong d y h c m thu t .ụ ạ ọ ỹ ậ
II- ng d ng CNTT trong đ i m i PPDH m thuỨ ụ ổ ớ ỹ ật :
B môn m thu t gi ng d y các tr ng CĐ- ĐH nh m m c đích trang bộ ỹ ậ ả ạ ở ườ ằ ụ ị
cho HS-SV nh ng ki n th c c s nh t v ngh thu t t o hình, bao g m ki nữ ế ứ ơ ở ấ ề ệ ậ ạ ồ ế
th c lý lu n c b n v ngh thu t t o hình và rèn luy n k năng th c hànhứ ậ ơ ả ề ệ ậ ạ ệ ỹ ự
nh m nâng cao tay ngh cũng nh ki n th c xã h i, nh n th c th m m , trên cằ ề ư ế ứ ộ ậ ứ ẩ ỹ ơ
s đó có kh năng thích ng v i nhu c u c a xã h i, đáp ng t t nhi m v giáoở ả ứ ớ ầ ủ ộ ứ ố ệ ụ
d c th m m trong các b c h c.ụ ẩ ỹ ậ ọ
Xu t phát t m c đích trên, môn h c đã đ t ra yêu c u cao v rèn luy n triấ ừ ụ ọ ặ ầ ề ệ
giác, th giác và kh năng th hi n đ i t ng v cho HS-SV thông qua th c hànhị ả ể ệ ố ượ ẽ ự
quan sát các giáo c tr c quan ( m u v , tranh nh, …) đ quan sát và th hi nụ ự ẫ ẽ ả ể ể ệ
1
đ i t ng v . Qua đó, HS-SV đ c rèn luy n cách phân tích, so sánh, đ i chi uố ượ ẽ ượ ệ ố ế
t bao quát đ n chi ti t giúp cho t duy phát tri n .ừ ế ế ư ể
V n đ đ t ra trong quá trình d y h c là làm th nào đ nâng cao ch t l ngấ ề ặ ạ ọ ế ể ấ ượ
gi ng d y môn m thu t các tr ng CĐ-ĐH và vai trò c a công ngh thông tinả ạ ỹ ậ ở ườ ủ ệ
(CNTT) trong đ i m i ph ng pháp d y h c môn m thu t nâng cao ch t l ngổ ớ ươ ạ ọ ỹ ậ ấ ượ
đào t o . ạ
Đ đ i trà hoá PP h c t p cá th m t cách tích c c, sáng t o, h ng thú trongể ạ ọ ậ ể ộ ự ạ ứ
th i đ i thông tin và n n kinh t tri th c, ph i h t s c coi tr ng môn tin h c vàờ ạ ề ế ứ ả ế ứ ọ ọ
kh năng ng d ng CNTT. Vi c ng d ng CNTT đem l i cho ng i d y nhi uả ứ ụ ệ ứ ụ ạ ườ ạ ề
ti n ích. T nh ng ph ng ti n này GV có th khai thác, s d ng, c p nh t vàệ ừ ữ ươ ệ ể ử ụ ậ ậ
trao đ i thông tin trên m ng Internet giúp cho bài gi ng đ c sinh đ ng. HS-SVổ ạ ả ượ ộ
ti p thu bài h c m t cách ch đ ng n u GV bi t k t h p v i các hình th c tế ọ ộ ủ ộ ế ế ế ợ ớ ứ ổ
ch c d y h c phù h p, các PPDH tích c c theo h ng đ i m i hi n nay nh :ứ ạ ọ ợ ự ướ ổ ớ ệ ư
PPDH nêu v n đ , tích h p, th o lu n, v.v… Đây là m t trong nh ng yêu c uấ ề ợ ả ậ ộ ữ ầ
đ c bi t c n thi t đ i v i GV gi ng d y b môn m thu t. Chúng ta đ u bi t,ặ ệ ầ ế ố ớ ả ạ ộ ỹ ậ ề ế
m thu t là m t môn h c có nhi u khó khăn đ i v i HS-SV do đ c thù c a mônỹ ậ ộ ọ ề ố ớ ặ ủ
h c, b i y u t th c hành và kh năng c m th th m m là ch y u đ thọ ở ế ố ự ả ả ụ ẩ ỹ ủ ế ể ể
hi n ý t ng sáng t o c a mình b ng ngôn ng và nh ng ph ng ti n bi u đ tệ ưở ạ ủ ằ ữ ữ ươ ệ ể ạ
c a b môn h i ho là khó, đòi h i quá trình rèn luy n, h c t p k năng lâu dàiủ ộ ộ ạ ỏ ệ ọ ậ ỹ
khác v i các môn h c khác. M t khác, d y h c m thu t các tr ng chuyênớ ọ ặ ạ ọ ỹ ậ ở ườ
nghi p gi ng nh s truy n ngh , truy n k năng, kinh nghi m cho ng i h c.ệ ố ư ự ề ề ề ỹ ệ ườ ọ
Vì v y, ng d ng CNTT nói chung và các ph n m m nói riêng trong gi ng d yậ ứ ụ ầ ề ả ạ
môn m thu t là m t trong nh ng yêu c u quan tr ng xu t phát t đ c tr ng bỹ ậ ộ ữ ầ ọ ấ ừ ặ ư ộ
môn. Tuy nhiên vi c ng d ng CNTT s đ t hi u qu cao nh t m t s phânệ ứ ụ ẽ ạ ệ ả ấ ở ộ ố
môn m thu t nh trang trí, ngh thu t h c, l ch s m thu t th gi i, l ch sỹ ậ ư ệ ậ ọ ị ử ỹ ậ ế ớ ị ử
m thu t Vi t Nam, do nh ng môn h c này s d ng nhi u kênh thông tin hìnhỹ ậ ệ ữ ọ ử ụ ề
nh th giác, và vi c cung c p thông tin, t li u ,hình nh, liên h th c t … đ iả ị ệ ấ ư ệ ả ệ ự ế ố
v i nh ng v n đ xã h i là m t trong nh ng yêu c u quan tr ng. ng d ngớ ữ ấ ề ộ ộ ữ ầ ọ Ứ ụ
CNTT vào quá trình d y h c trong đ i m i PPDH nh m phát huy tính năng đ ng,ạ ọ ổ ớ ằ ộ
tích c c c a HS-SV, làm gi m nh và rút ng n quãng đ ng tìm hi u v n đ vàự ủ ả ẹ ắ ườ ể ấ ề
làm cho vi c trao d i, ti p thu nh ng ki n th c c a HS-SV đ c nhanh h n vàệ ồ ế ữ ế ứ ủ ượ ơ
d dàng h n . ễ ơ
Ch ng h n nh đ d y bài “ Màu s c và ph ng pháp s d ng màu ” ( Giáoẳ ạ ư ể ạ ắ ươ ử ụ
trình m thu t) GV có th s d ng ph n m m Powerpoint đ thi t k bài gi ngỹ ậ ể ử ụ ầ ề ể ế ế ả
đi n t , s d ng các kênh hình nh, t li u, băng hình …trên m ng Internet đệ ử ử ụ ả ư ệ ạ ể
trình chi u k t h p v i các PPDH tích c c nh : PPDH nêu v n đ , tích hế ế ợ ớ ự ư ấ ề ợp,
th o lu n …nh m trình bày đ c ng bài gi ng m t cách khoa h c, thu n ti nả ậ ằ ề ươ ả ộ ọ ậ ệ
góp ph n minh ho cho n i dung bài gi ng thêm sinh đ ng, giúp HS-SV nh nầ ạ ộ ả ộ ậ
th c đ c c ch v t lý, c ch th c m th giác màu, Lab mô t thành ph nứ ượ ơ ế ậ ơ ế ụ ả ị ả ầ
quang ph , b c sóng c a màu s c và n m đ c nh ng nguyên t c c b n c aổ ướ ủ ắ ắ ượ ư ắ ơ ả ủ
màu s c, đ ng th i th y đ c t m quan tr ng và vai trò c a màu s c trong tắ ồ ờ ấ ượ ầ ọ ủ ắ ự
nhiên, trang ph c,các s n ph m công nghi p, màu s c trong tác ph m h i ho …ụ ả ẩ ệ ắ ẩ ộ ạ
Kênh hình nh tr c quan là nh ng ph ng ti n giúp HS-SV lĩnh h i tri th c, thuả ự ữ ươ ệ ộ ứ
2
nh n nh ng thông tin v các s v t, hi n t ng m t cách đ y đ và chính xácậ ữ ề ự ậ ệ ượ ộ ầ ủ
làm sinh đ ng n i dung bài gi ng, nâng cao h ng thú trong h c t p, đ c bi t làộ ộ ả ứ ọ ậ ặ ệ
phát tri n năng l c quan sát, năng l c t duy và nh n th c. Trong ti t d y, GVể ự ự ư ậ ứ ế ạ
có th tích h p và l ng ghép v n đ b o v môi tr ng thông qua các kênh hìnhể ợ ồ ấ ề ả ệ ườ
nh màu s c trong t nhiên, trong môi tr ng s ng xung quanh đ liên h v iả ắ ự ườ ố ể ệ ớ
nh ng v n đ xã h i nang gi i nh v n đ b o v môi tr ng s ng, qua đó giáoữ ấ ề ộ ả ư ấ ề ả ệ ườ ố
d c HS-SV th y đ c trách nhi m c a mình v i c ng đ ng và xã h i. Đâyụ ấ ượ ệ ủ ớ ộ ồ ộ
ch ng nh ng là nguyên lý giáo d c lý thuy t k t h p v i các giáo c tr c quanẳ ữ ụ ế ế ợ ớ ụ ự
mà còn là ph ng pháp s ph m tích c c, đ c bi t là đ i v i các môn h c mươ ư ạ ự ặ ệ ố ớ ọ ỹ
thu t.ậ
M t u đi m l n khi GV ng d ng CNTT trong gi ng d y m thu t là nó giúpộ ư ể ớ ứ ụ ả ạ ỹ ậ
GV ti t ki m đ c nhi u th i gian trong vi c ghi b ng. Thay vào đó, GV có đi uế ệ ượ ề ờ ệ ả ề
ki n t t h n đ t ch c cho SV th o lu n, trao đ i nhóm, phát huy tính năngệ ố ơ ể ổ ứ ả ậ ổ
đ ng tích c c và s say mê, h ng thú h c t p c a HS-SV. GV có th h ng d nộ ự ự ứ ọ ậ ủ ể ướ ẫ
cho HS-SV ti p c n m t l ng ki n th c l n, phong phú, đa d ng và sinh đ ngế ậ ộ ượ ế ứ ớ ạ ộ
trong m t kho ng th i gian ng n c a ti t h c giúp HS-SV ti p thu bài h c m tộ ả ờ ắ ủ ế ọ ế ọ ộ
cách ch đ ng, do v y, gi d y s có hi u qu cao h n .ủ ộ ậ ờ ạ ẽ ệ ả ơ
Khi ng d ng CNTT trong đ i m i PPDH c n k t h p hài hoà gi a ý t ngứ ụ ổ ớ ầ ế ợ ữ ưở
thi t k n i dung bài gi ng v i đ c tr ng b môn; ph i đ m b o chuy n t iế ế ộ ả ớ ặ ư ộ ả ả ả ể ả
đ c các đ n v ki n th c c b n c n thi t; m t khác ph i b o đ m tính th mượ ơ ị ế ứ ơ ả ầ ế ặ ả ả ả ẩ
m , khoa h c và ti n l i.ỹ ọ ệ ợ Đi u đó đòi h i khi thi t k giáo án đi n t môn mề ỏ ế ế ệ ử ỹ
thu t GV c n năm b t tính h th ng và k t c u c a m t bài gi ng. Nh ng thôngậ ầ ắ ệ ố ế ấ ủ ộ ả ữ
tin, t li u hình nh…c n ph i đ c ch n l c, thi t th c và phù h p v i n iư ệ ả ầ ả ượ ọ ọ ế ự ợ ớ ộ
dung bài gi ng .ả
C u trúc c a m t bài gi ng trên máy tính ph i ch t ch , logic hàm ch a nh ngấ ủ ộ ả ả ặ ẽ ứ ữ
thông tin ng n g n, cô đ ng, đ c b trí và trình bày m t cách khoa h c phù h pắ ọ ọ ượ ố ộ ọ ợ
v i ti n trình lên l p; th hi n đ ng b và h p lý các đ i t ng đa ph ng ti nớ ế ớ ể ệ ồ ộ ợ ố ượ ươ ệ
đ h tr các ho t đ ng nh n th c. Khi thi t k m t giáo án đi n t trênể ỗ ợ ạ ộ ậ ứ ế ế ộ ệ ử
Powerpoint , ngoài nh ng yêu c u v ki n th c và k năng tin h c, GV c n n mữ ầ ề ế ứ ỹ ọ ầ ắ
v ng qui trình thi t k m t bài gi ng trên máy tính. M t khác, khi đã làm chữ ế ế ộ ả ặ ủ
công ngh thông tin, v n đ ng d ng CNTT nh th nào đ phát huy vai trò c aệ ấ ề ứ ụ ư ế ể ủ
CNTT trong d y h c m thu t là v n đ quan tr ng. Đ i m i PPDH c n đ iạ ọ ỹ ậ ấ ề ọ ổ ớ ầ ổ
m i t duy, ph i nh n th y đ c vai trò, t m quan tr ng c a CNTT trong ho tớ ư ả ậ ấ ượ ầ ọ ủ ạ
đ ng d y – h c do đó m i GV c n:ộ ạ ọ ỗ ầ
•V nh n th c: GV c n coi tr ng ng d ng CNTT cùng v i vi c đ i m iề ậ ứ ầ ọ ứ ụ ớ ệ ổ ớ
PPDH, có ý th c th ng xuyên chu n b và s d ng CNTT cho t ng phânứ ườ ẩ ị ử ụ ừ
môn m thu t, l a ch n bài d y thích h p đ thi t k giáo án đi n t .ỹ ậ ự ọ ạ ợ ể ế ế ệ ử
•V chu n b : GV c n nghiên c u bài d y m thuề ẩ ị ầ ứ ạ ỹ tậ; l a ch n n i dungự ọ ộ
c n th hi n trong bài d y, ý t ng trình bày; l a ch n các d ng đ iầ ể ệ ạ ưở ự ọ ạ ố
t ng đa ph ng ti n (multimedia) phù h p đ minh ho cho n i dung bàiượ ươ ệ ợ ể ạ ộ
gi ng; Chu n b tài nguyên (Văn b n, hình nh tĩnh-đ ng, âm thanh, phimả ẩ ị ả ả ộ
nh…) b ng các công c ph n m m khác nhau . ả ằ ụ ầ ề
3
•V ph ng pháp : N m v ng qui trình thi t k bài gi ng m thuề ươ ắ ữ ế ế ả ỹ tậ trên
máy tính; c u trúc giáo án, tích h p các n i dung vào các Slideấ ợ ộ
Powerpoint;chia nh n i dung thông tin thành nh ng mođun, m i mođunỏ ộ ữ ỗ
thông tin s đ c hi n th trong m t Slide …ẽ ượ ể ị ộ
Khi v n d ng CNTT trong d y h c m thu t c n l u ý các thông tin hình nh,ậ ụ ạ ọ ỹ ậ ầ ư ả
t li u… ph i chính xác, đ m b o tính khoa h c, tính th m m , màu s c phùư ệ ả ả ả ọ ẩ ỹ ắ
h p d quan sát, chợ ễ s d ng trong bài gi ng c n ph i chân ph ng, d đ c,ữ ử ụ ả ầ ả ươ ễ ọ
không l m d ng các hi u ng ho c thu n tuý mang tính bi u di n kh năng thi tạ ụ ệ ứ ặ ầ ể ễ ả ế
k c a GV, ch không phát huy đ c tính tích c c c a h c sinhế ủ ứ ượ ự ủ ọ .Trong ph ngươ
pháp d y h c c n khuy n khích s trao đ i gi a GV và HS-SV.Tăng c ng traoạ ọ ầ ế ự ổ ữ ườ
đ i, h p tác gi a các HS-SV trong l p, nh m khích l t duy và ho t đ ng h cổ ợ ữ ớ ằ ệ ư ạ ộ ọ
t p, sáng t o c a m i cá th . ậ ạ ủ ỗ ể
III- K t lu n :ế ậ
Mu n ch n h ng và phát tri n giáo d c Vi t Nam trong th i đ i thông tin vàố ấ ư ể ụ ệ ờ ạ
kinh t tri th c c n ph i đ i m i t duy và nh n th c. Bên c nh v n đ giáo d cế ứ ầ ả ổ ớ ư ậ ứ ạ ấ ề ụ
nhân văn, nhân b n, giáo d c truy n th ng dân t c…c n ph c p công ngh , chúả ụ ề ố ộ ầ ổ ậ ệ
tr ng tin h c và đ c bi t là ng d ng CNTT trong gi ng d y đ t o ọ ọ ặ ệ ứ ụ ả ạ ể ạ “ môi
tr ng s ph m t ng tác ”ườ ư ạ ươ trong d y h c. Cho đ n nay không ai ph nh n tínhạ ọ ế ủ ậ
u vi t và hi u qu c a vi c ng d ng CNTT vào các lĩnh v c xã h i mà đ cư ệ ệ ả ủ ệ ứ ụ ự ộ ặ
bi t là trong vi c d y-h c.ệ ệ ạ ọ
Tuy nhiên, quá trình ng d ng CNTT vào đ i m i PPDH c n l u ý: CNTT chứ ụ ổ ớ ầ ư ỉ
là ph ng ti n h tr cho vi c đ i m i PPDH ch không ph i là t t c .Trênươ ệ ỗ ợ ệ ổ ớ ứ ả ấ ả
th c t ch t l ng đ i ngũ GV đ c coi là nhân t có vai trò ch đ o, tác đ ngự ế ấ ượ ộ ượ ố ủ ạ ộ
tr c ti p, quy t đ nh đ n ch t l ng d y -h c. Nhi u năm qua công tác b iự ế ế ị ế ấ ượ ạ ọ ề ồ
d ng, nâng cao năng l c chuyên môn nghi p v cho đ i ngũ GV trong cácưỡ ự ệ ụ ộ
tr ng CĐ- ĐH đ c các c p qu n lý h t s c coi tr ng. Do đó đã khuy n khíchườ ượ ấ ả ế ứ ọ ế
đ ng viên GV ng d ng CNTT trong đ i m i PPDH, nâng cao ch t l ng d yộ ứ ụ ổ ớ ấ ượ ạ
h c, t o đi u ki n cho HS-SV nh n th c nhanh, nh lâu, đ ng th i hình thành ọ ạ ề ệ ậ ứ ớ ồ ờ ở
HS-SV nh ng bi u t ng, giúp HS-SV n m v ng ki n th c và năng đ ng trongữ ể ượ ắ ữ ế ứ ộ
vi c gi i quy t nh ng v n đ c v lý thuy t l n th c hành .ệ ả ế ữ ấ ề ả ề ế ẫ ự
T nh ng kinh nghi m th c t gi ng d y c a b n thân và qua v n đ nghiênừ ữ ệ ự ế ả ạ ủ ả ấ ề
c u ng d ng CNTT trong d y h c đã minh ch ng tính hi u qu c a vi c ngứ ứ ụ ạ ọ ứ ệ ả ủ ệ ứ
d ng CNTT trong vi c nâng cao ch t l ng gi ng d y môn m thu t. Nó giúpụ ệ ấ ượ ả ạ ỹ ậ
rút ng n r t nhi u con đ ng đi đ n các m c tiêu và làm phong phú thêm n iắ ấ ề ườ ế ụ ộ
dung bài gi ng. Hy v ng r ng trong công tác gi ng d y môn m thu t tr ngả ọ ằ ả ạ ỹ ậ ở ườ
ĐH Ph m Văn Đ ng nói riêng và các tr ng CĐ - ĐH chuyên nghi p nói chungạ ồ ườ ệ
s có nhi u đ i m i v n i dung, v ph ng pháp khi ng d ng CNTT vào d yẽ ề ổ ớ ề ộ ề ươ ứ ụ ạ
h c, đáp ng chi n l c xây d ng và b i d ng ngu n nhân l c con ng i trongọ ứ ế ượ ự ồ ưỡ ồ ự ườ
giai đo n m i . ạ ớ
Nguy n H u Quang - Tr ng ĐH Ph m Vănễ ữ ườ ạ
Đ ngồ
4
Đi n tho i liên l c : 0914690969ệ ạ ạ
Email : Quangmt69@yahoo.com.vn
5