1
2
3
Vai trò của thức ăn tự 4
nhiên trong nuôi thủy 5
sản 6
7
Vai trò của thức ăn tự nhiên trong nuôi thủy sản by C.ty UVVN | Vai tro cua 1
thuc an tu nhien trong nuoi thuy san 2
Thức ăn tự nhiên rất cần thiết và quan trọng đối với cá con từ giai đoạn phát 3
triển cá bột lên cá giống do kích thước và giá trị dinh dưỡng thích hợp của 4
chúng. Tận dụng nguồn thức ăn tự nhiên làm thức ăn cho cá con bằng cách 5
bón phân gây màu nước trước khi thả giống sẽ giúp gia tăng chất lượng cá 6
giống và năng suất cá nuôi. 7
I. Vai trò của thức ăn tự nhiên trong nuôi thủy sản 8
- Thức ăn tự nhiên, bao gồm thực vật phù du và động vật phù du, chúng đóng 9
vai trò rất quan trọng trong lưới thức ăn của thủy vực tự nhiên và góp phần 10
đáng kể vào việc cân bằng sinh thái của thủy vực. Ngoài ra, các nhóm sinh vật 11
này còn được sử dụng làm sinh vật chỉ thị cho môi trường nước. 12
- Trong nuôi trồng thủy sản, đặc biệt ở giai đoạn phát triển từ ấu trùng/cá bột 13
lên cá giống, thức ăn tự nhiên là thành phần không thể thiếu được của rất 14
nhiều loài cá, giáp xác và thân mềm nước ngọt và lợ, mặn. Ở giai đoạn này, 15
ấu trùng/cá bột rất nhỏ (kích thước miệng nhỏ), chưa phát triển hoàn chỉnh 16
các cơ quan cảm giác (như mắt, xúc giác, cơ quan đường bên) và hệ tiêu hóa 17
chưa hoàn chỉnh là những yếu tố hạn chế việc chọn lựa và sử dụng thức ăn 18
thích hợp trong suốt thời kỳ bắt đầu ăn thức ăn ngoài. 19
- Kích cỡ miệng của cá bột lúc bắt đầu ăn thức ăn ngoài giới hạn kích thước 20
hạt thức ăn vừa với miệng (có thể ăn vào được). Nhìn chung, kích cỡ miệng 21
có liên quan với kích thước cơ thể và phụ thuộc vào đường kính trứng, thời 22
gian dinh dưỡng bằng noãn hoàng. 23
- Tình tạng phát triển của ống tiêu hóa ở cá bột bắt đầu dinh dưỡng ngoài 24
cũng thể hiện khả năng có thể hay không thể tiêu hóa những thức ăn của cá. Ở 25
một số loài cá ống tiêu hóa đã phát triển với hệ thống enzym chức năng cho 26
phép tiêu hóa các mảnh vụn thức ăn khi mới bắt đầu ăn. Ngược lại, ở một số 1
loài, cá bột không có dạ dày chức năng nhưng chỉ có ống tiêu hóa ngắn với 2
một ít hệ enzym chức năng vào lúc mới bắt đầu ăn ngoài. Do vậy, các loài cá 3
bột này sẽ phải phụ thuộc vào nguồn thức ăn: (1) dễ tiêu hóa (thức ăn phải 4
chứa lượng lớn acid amin tự do và oligopeptide thay vì các phân tử protein 5
phức khó tiêu hóa), (2) chứa hệ enzym chức năng cho phép sự thủy phân (tự 6
phân hủy hạt thức ăn), và (3) cung cấp đầy đủ tất cả các chất dinh dưỡng cần 7
thiết đòi hỏi bởi cá bột. 8
- Thức ăn nhân tạo thường không đáp ứng được các nhu cầu này và thường 9
dẫn đến tăng trưởng chậm và tỉ lệ sống thấp ở một số loài cá. Trong khi đó, 10
thức ăn tự nhiên hầu như đáp ứng tất cả các tiêu chí cần thiết của cá ở gian 11
đoạn này. Tuy nhiên, để cá có thể bắt được thức ăn, trước hết nó phải được 12
phát hiện và vì thế mức độ phát triển của các cơ quan cảm giác như cơ quan 13
tiếp nhận ánh sáng (mắt), tiếp nhận hóa học (cơ quan khứu giác, nụ vị giác) 14
và tiếp nhận cơ học (đường bên) là yếu tố quyết định. Ví dụ như mắt của cá 15
bột thường chỉ có tế bào hình nón trong võng mạc làm cho khả năng nhìn 16
kém, trong khi đó mắt của cá giống có tế bào hình que với nhiều sắc tố thị 17
giác trong võng mạc. Hơn nữa, sinh vật thức ăn tự nhiên thường có mức 18
tương phản tốt hơn thức ăn nhân tạo và nói chung có tác động kích thích do 19
sự chuyển động liên tục giúp tăng khả năng nhận biết bởi cá bột. Tương tự, 20
hoạt động bơi lội của sinh vật thức ăn tự nhiên thường đảm bảo sự phân bố 21
thức ăn đều trong tầng nước, tăng cơ hội bắt gặp thức ăn của cá bột đang 22
trong giai đoạn phát triển với khả năng di chuyển chậm chạp. 23
- Trong các ao nuôi thủy sản, khẩu phần ăn tự nhiên của hầu hết các loài cá, 24
giáp xác và thân mềm rất đa dạng bao gồm nhiều loài tảo khác nhau (tảo 25
khuê, tảo lục, tảo có roi…) và các nhóm động vật phù du (luân trùng, giáp xác 26
râu ngành, giáp xác chân chèo, ấu trùng mười chân….). Đối với các thủy vực 27