Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
TRƢƠNG THỊ HÒA
VĂN HÓA TÂM LINH NGƢỜI VIỆT
TRONG TIỂU THUYẾT MẪU THƢỢNG NGÀN
CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM
TRƢƠNG THỊ HÒA
VĂN HÓA TÂM LINH NGƢỜI VIỆT
TRONG TIỂU THUYẾT MẪU THƢỢNG NGÀN
CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH
CHUYÊN NGÀNH VĂN HỌC VIỆT NAM
MÃ SỐ: 60220121
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Vũ Tuấn Anh
THÁI NGUYÊN - 2013
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi. Các nội
dung nêu trong luận văn là kết quả làm việc của tôi và chưa được công bố
trong bất cứ một công trình nào khác.
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2013
Tác giả luận văn
Trƣơng Thị Hòa
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
LỜI CẢM ƠN
Bằng sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc, em xin chân thành cảm ơn
PGS. TS Vũ Tuấn Anh, người đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ em trong
suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo khoa Ngữ văn, khoa Sau đại
học, cán bộ phòng quản lý khoa học trường Đại học Sư phạm – Đại học Thái
Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên
cứu tại trường.
Tôi cũng xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới bạn bè cùng gia đình
và những người thân đã động viên, quan tâm chia sẻ và tạo mọi điều kiện
giúp tôi hoàn thành tốt khoá học này.
Thái Nguyên, tháng 5 năm 2013
Tác giả luận văn
Trƣơng Thị Hòa
i
Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – Đại học Thái Nguyên http://www.lrc-tnu.edu.vn
MỤC LỤC
Trang
Trang bìa phụ
Lời cảm ơn
Lời cam đoan
Mục lục ............................................................................................................... i
PHẦN MỞ ĐẦU ...............................................................................................1
NỘI DUNG ........................................................................................................9
Chƣơng 1. KHÁI QUÁT VỀ VĂN HÓA TÂM LINH VÀ TIỂU
THUYẾT MẪU THƢỢNG NGÀN CỦA NGUYỄN XUÂN KHÁNH ................9
1.1. Khái quát về văn hóa tâm linh ................................................................9
1.1.1. Văn hóa và văn hóa tâm linh ............................................................9
1.1.2. Văn hóa tâm linh trong đời sống cộng đồng người Việt ............... 14
1.1.3. Văn hóa tâm linh trong văn học nghệ thuật.................................. 19
1.2. Nhà văn Nguyễn Xuân Khánh và tác phẩm Mẫu Thượng Ngàn ......... 24
1.2.1. Nguyễn Xuân Khánh và chủ đề lịch sử - tôn giáo......................... 24
1.2.2. Nét đậm của văn hóa tâm linh trong Mẫu Thượng Ngàn .............. 28
Chƣơng 2. NHỮNG BIỂU HIỆN VÀ GIÁ TRỊ CỦA VĂN HÓA
TÂM LINH TRONG MẪU THƢỢNG NGÀN ............................................ 32
2.1. Lễ hội Kẻ Đình với những tục lệ cổ xưa mang đậm dấu ấn tâm linh .. 32
2.2. Thờ cúng bách thần và tín ngưỡng vật linh – sức hấp dẫn của văn
hóa bản địa .................................................................................................. 36
2.3. Tín ngưỡng thờ Mẫu – điểm hội tụ của văn hóa tâm linh trong tác phẩm .. 42
2.3.1. Ý niệm thiêng liêng về Mẫu trong Mẫu Thượng Ngàn. ................ 44
2.3.2. Những chân dung mang tính Mẫu ................................................. 50
2.3.2.1.Vẻ đẹp phồn thực và khả năng bảo tồn, duy trì nòi giống. ............. 51
2.3.2.2. Sức mạnh hóa giải những đau khổ và hồi sinh sự sống bằng
tính thiện và tình thương yêu ................................................................. 58