Luận văn Thạc sĩ: Phát huy giá trị di sản văn hóa trong giáo dục cho thanh niên hiện nay (qua nghiên cứu Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Di tích Nhà tù Hỏa Lò)

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự biến đổi nhanh chóng của giá trị xã hội, việc giáo dục truyền thống cho thanh niên thông qua di sản văn hóa trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Thanh niên, lực lượng nòng cốt và chủ lực của đất nước, đang đối mặt với nhiều cơ hội và thách thức trong việc định hình nhân cách và bản lĩnh. Việc phát huy giá trị di sản văn hóa không chỉ giúp thế hệ trẻ hiểu rõ lịch sử, văn hóa dân tộc mà còn bồi đắp lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội và phát triển tư duy sáng tạo. Luận văn này tập trung nghiên cứu thực trạng và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục truyền thống cho thanh niên thông qua hai di tích tiêu biểu: Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Nhà tù Hỏa Lò, qua đó khẳng định tầm quan trọng của di sản trong việc xây dựng thế hệ công dân có trách nhiệm.

Đối tượng độc giả chính là sinh viên, học sinh (đặc biệt trong độ tuổi 16-22), các nhà nghiên cứu, nhà quản lý văn hóa, giáo viên, cán bộ Đoàn, Hội, Đội và các tổ chức liên quan đến giáo dục thanh niên và bảo tồn di sản văn hóa.

Luận văn "Phát huy giá trị di sản văn hóa trong giáo dục cho thanh niên hiện nay (Qua nghiên cứu Di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Di tích Nhà tù Hỏa Lò)" đi sâu vào tầm quan trọng của di sản văn hóa vật thể và phi vật thể trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Công trình này nhấn mạnh rằng di sản không chỉ là dấu tích lịch sử mà còn là nguồn lực quý báu để hình thành nhân cách, bồi đắp lòng yêu nước và trách nhiệm xã hội cho thanh niên Việt Nam. Luận văn nghiên cứu các đặc điểm của di sản văn hóa như tính lịch sử, đa dạng, bền vững và giá trị giáo dục, đồng thời phân tích vai trò của di sản trong việc kết nối quá khứ với hiện tại, giúp thanh niên phát triển phẩm chất đạo đức và kỹ năng sống. Để đạt được mục tiêu này, nghiên cứu áp dụng phương pháp nghiên cứu trường hợp tại hai di tích lịch sử nổi bật là Văn Miếu - Quốc Tử Giám và Nhà tù Hỏa Lò, kết hợp với phương pháp giáo dục học và so sánh các mô hình giáo dục khác. Tác giả tiến hành khảo sát, phân tích thực trạng các hoạt động giáo dục đang diễn ra tại các di tích này, đánh giá ưu điểm, hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế đó. Từ đó, luận văn đề xuất các định hướng và giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả phát huy giá trị di sản văn hóa trong giáo dục truyền thống cho thanh niên hiện nay. Các giải pháp bao gồm tăng cường hoạt động giáo dục, nâng cao nhận thức bảo tồn, đổi mới phương pháp giảng dạy, đẩy mạnh truyền thông đa kênh, hoàn thiện cơ sở vật chất và khuyến khích thanh niên tham gia bảo tồn, ứng dụng công nghệ. Kết quả nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng cao, cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc phát triển các chương trình giáo dục di sản hiệu quả, góp phần bảo tồn và phát huy di sản văn hóa quốc gia, đồng thời trang bị cho thanh niên nền tảng vững chắc về văn hóa, lịch sử dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa.