intTypePromotion=1

Xác định hàm lượng sắt, coban và niken trong rau muống nước tại thành phố Thái Nguyên theo phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS)

Chia sẻ: ViDeshiki2711 ViDeshiki2711 | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:4

0
23
lượt xem
0
download

Xác định hàm lượng sắt, coban và niken trong rau muống nước tại thành phố Thái Nguyên theo phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS)

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết trình bày việc xác định hàm lượng một số kim loại nặng trong rau ăn lá bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS). Kết quả thu được: Fe (1,0983 ± 0,0001 mg/kg); Co (0,2640 ± 0,0001 mg/kg) ; Ni (0,4507 ± 0,0001 mg/kg).

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Xác định hàm lượng sắt, coban và niken trong rau muống nước tại thành phố Thái Nguyên theo phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS)

KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> <br /> <br /> XÁC ĐỊNH HÀM LƯỢNG SẮT, COBAN VÀ NIKEN<br /> TRONG RAU MUỐNG NƯỚC TẠI THÀNH PHỐ<br /> THÁI NGUYÊN THEO PHƯƠNG PHÁP PHỔ<br /> HẤP THỤ NGUYÊN TỬ NGỌN LỬA (F-AAS)<br /> Phùng Thị Lan Hương1, PGS. TS. Mai Xuân Trường2<br /> 1<br /> Khoa Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Hùng Vương<br /> 2<br /> Khoa Hóa Học , Trường Đại học Sư phạm, Đại học Thái Nguyên<br /> <br /> <br /> TÓM TẮT<br /> Trong bài báo này, chúng tôi xác định hàm lượng một số kim loại nặng trong rau ăn lá bằng phương<br /> pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa (F-AAS). Kết quả thu được: Fe (1,0983 ± 0,0001 mg/kg); Co (0,2640<br /> ± 0,0001 mg/kg) ; Ni (0,4507 ± 0,0001 mg/kg). Chúng tôi đã tìm được các điều kiện tối ưu xác định Fe, Co,<br /> Ni trong rau muống nước tại Thành phố Thái Nguyên bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa.<br /> Trong đó hàm lượng Fe và Ni vượt quá tiêu chuẩn cho phép.<br /> Từ khóa: rau ăn lá, rau muống nước, kim loại nặng, phổ hấp thụ nguyên tử.<br /> <br /> <br /> 1. Mở đầu Khảo sát các điều kiện đo phổ hấp thụ nguyên tử<br /> Rau ăn lá là nguồn thực phẩm cần thiết và ngọn lửa của Fe, Co, Ni<br /> quan trọng. Tuy nhiên, do môi trường ô nhiễm, Tiến hành khảo sát thông số máy đo, thành phần<br /> sử dụng phân bón không đúng cách ... dẫn đến nền và lập đường chuẩn, xác định khoảng tuyến<br /> một số loại rau ăn lá có thể bị nhiễm các kim loại tính của ba kim loại Fe, Co, Ni. Đánh giá sai số của<br /> nặng. Trong bài báo này chúng tôi đã tiến hành phép đo.<br /> khảo sát và tìm ra điều kiện tối ưu để đo phổ Để đánh giá sai số và độ lặp lại của phép đo<br /> hấp thụ nguyên tử ngọn lửa của ba kim loại sắt, chúng tôi tiến hành pha 3 mẫu có nồng độ ở điểm<br /> coban, niken, từ đó xây dựng được đường chuẩn đầu, điểm giữa và điểm cuối của đường chuẩn trong<br /> của ba kim loại trên. Sau đó tiến hành phân tích, các điều kiện và thành phần giống như mẫu chuẩn.<br /> xác định hàm lượng sắt, coban và niken và tiến Đo độ hấp thụ quang mỗi mẫu 10 lần (A1, A2, A3<br /> hành đánh giá hiện trạng ô nhiễm bởi ba kim loại ... A10) dựa vào đường chuẩn xác định nồng độ của<br /> này trong rau muống nước trên địa bàn thành phố dung dịch mẫu (C1, C2, C3 ... C10). [3,4]<br /> Thái Nguyên. Xác định được sai số và hiệu suất<br /> Lấy mẫu, xử lý mẫu<br /> thu hồi của phương pháp. [3,4,8]<br /> Trong thời gian từ tháng 09/2009 đến tháng<br /> 04/2010 chúng tôi đã lấy được 10 mẫu rau (mỗi<br /> 2. Thực nghiệm<br /> tháng 2 mẫu) tại: Tổ 4 - Phường Tân Long - Thành<br /> Hóa chất:<br /> phố Thái Nguyên.<br /> Các hóa chất được sử dụng bao gồm: HNO3,<br /> Tiến hành bỏ những lá đã thối, rửa sạch bằng<br /> HCl, HClO4, nước cất hai lần đều thuộc loại tinh<br /> nước máy sau đó rửa lại bằng nước cất. Mẫu để ráo<br /> khiết PA.<br /> nước, được cắt nhỏ, sấy ở nhiệt độ 70oC cho tới khi<br /> Thiết bị: khối lượng không đổi).[5]<br /> Hàm lượng kim loại Fe, Co, Ni được xác định<br /> trên máy đo phổ hấp thụ nguyên tử Thermo của Xác định hàm lượng Fe, Co, Ni bằng phương pháp<br /> Anh. Ngoài ra chúng tôi còn sử dụng một số thiết phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa<br /> bị khác như tủ sấy Jeiotech (Hàn Quốc), lò nung Quy trình chuẩn bị mẫu phân tích: Lấy 5g<br /> (Trung Quốc), Bình Kendal... mẫu khô nghiền nhỏ, đặt lên bếp điện (hoá tro),<br /> Tạp chí Khoa học Công nghệ • Số 1 (1) - 2015 35<br /> KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> cho thêm axit HNO3 sau đó cho nung ở nhiệt độ Bảng 1.Thành phần mẫu thêm chuẩn<br /> 400oC trong 6h. Mẫu sau khi xử lý được hòa tan STT Mẫu rau Thành phần<br /> bằng dung dịch HNO3 2%, sau đó cho vào bình 1 CX Mẫu rau muống không thêm chất<br /> định mức 50ml và thêm dung dịch HNO3 2% đến phân tích<br /> vạch định mức. 2 CX + t1 Mẫu Cx + 0,5ppm Fe + 1ppm Co +<br /> 0,5ppm Ni<br /> Dung dịch mẫu sau khi đã được chuẩn bị, chúng 3 CX + t2 Mẫu Cx + 7ppm Fe + 7ppm Co +<br /> tôi tiến hành đo 10 lần độ hấp thụ quang bằng 7ppm Ni<br /> phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử và lấy giá trị 4 CX + t3 Mẫu Cx + 4,5ppm Fe + 4,5ppm Co +<br /> 4,5ppm Ni<br /> trung bình của 10 lần đo.[1,2]<br /> 5 CX + t4 Mẫu Cx + 0,5ppm Fe + 7ppm Co +<br /> 4,5ppm Ni<br /> Kiểm tra quá trình xử lý mẫu<br /> Đánh giá mức độ chính xác cũng như độ lặp của + Xử lý kết quả theo phương pháp thêm chuẩn.<br /> phương pháp xử lý mẫu chúng tôi đã chọn một số - Hiệu suất thu hồi của phương pháp:<br /> mẫu để tiến hành kiểm tra quá trình xử lý mẫu bằng <br /> phương pháp thêm chuẩn. C − CC (2.6.1)<br /> H% = T ×100%<br /> Mẫu thêm chuẩn, cách xử lý mẫu với quy trình CC<br /> được tiến hành như với mẫu thực, sau đó thêm vào Trong đó:<br /> những lượng nhất định dung dịch chuẩn sắt, coban H%: Hiệu suất thu hồi.<br /> và niken ở điểm đầu, điểm giữa và cuối đường chuẩn CT: Nồng độ mẫu thu được.<br /> nêu ở Bảng 1: CC: Nồng độ chuẩn thêm vào.<br /> - Sai số của phương pháp:<br /> q (%) = 100% - H%<br /> <br /> 3. Kết quả và thảo luận<br /> Các điều kiện tối ưu xác định phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa và khoảng tuyến tính của ba kim loại Fe,<br /> Co, Ni được chỉ ra ở Bảng 2<br /> Bảng 2. Tổng kết các điều kiện đo phổ F - AAS của sắt, coban và niken<br /> Nguyên tố<br /> Fe Co Ni<br /> Các yếu tố<br /> Thông số Vạch phổ hấp thụ (nm) 248,30 240,00 232,00<br /> máy đo. C −C<br /> Khe đo (nm) 0,2 - 0,5 0,2 - 0,5 0,2 - 0,5<br /> H% = T C<br /> ×100%<br /> Cường độ dòng đèn (mA) 80% Imax 80% Imax 80% Imax<br /> CC<br /> Khí đốt Không khí axetylen Không khí axetylen Không khí axetylen<br /> CT − CC<br /> Thành phần nềnH(Axit<br /> % =và nồng độ) ×100% Axit HNO3 2% Axit HNO3 2% Axit HNO3 2%<br /> CC<br /> Vùng tuyến tính (ppm) 0,5 - 8 1-8 0,5 – 8<br /> <br /> Đường chuẩn của Fe, Co, Ni được nêu ở Hình 1, Hình 2 và Hình 3<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Hình 1. Đường chuẩn của sắt Hình 2. Đường chuẩn của coban<br /> <br /> <br /> 36 Tạp chí Khoa học Công nghệ • Số 1 (1) - 2015<br /> KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> Kết quả cho thấy: Kết quả xác định hàm lượng Fe, Co, Ni trong<br /> - Các giá trị thu được có độ lặp tương đối tốt. mẫu thực được chỉ ra ở Bảng 3.<br /> - Khi so sánh t với tα,k = 2,262 (k = 9, f = 0,95)<br /> cho thấy t < tα,k. Bảng 3 Kết quả xác định hàm lượng<br /> Như vậy có thể nói rằng phương pháp không sắt, coban và niken trong rau muống nước<br /> mắc phải sai số hệ thống. tại thành phố Thái Nguyên<br /> Kim loại Fe Co Ni<br /> Hàm lượng 1,0983 ± 0,2640 ± 0,4507 ±<br /> (mg/kg) 0,0001 0,0001 0,0001<br /> - Khoảng tin cậy của giá trị phân tích của các<br /> phép đo hoàn toàn có thể đánh giá thông qua các giá<br /> trị Ci và ε tương ứng.<br /> <br /> Kiểm tra quá trình xử lý mẫu<br /> Tiến hành đo độ hấp thụ quang của những mẫu<br /> kiểm tra (ở Bảng 1) lấy giá trị trung bình 10 lần đo.<br /> Hình 3. Đường chuẩn của niken Kết quả được chỉ ra ở Bảng 4, Bảng 5, Bảng 6.<br /> <br /> Bảng 4. Kết quả phân tích sắt trong các mẫu thêm chuẩn<br /> Fe<br /> STT Mẫu rau<br /> CT CC A H% q%<br /> 1 CX 1,0332 - 0,0157 - -<br /> 2 CX + t1 1,5264 0,5 0,0261 98,64 1,36<br /> 3 CX + t2 7,9355 7,0 0.1613 98,60 1,40<br /> 4 CX + t3 5,5524 4,5 0,1106 100,43 0,43<br /> 5 CX + t4 1,5432 0,5 0,0265 102,00 2,00<br /> <br /> Bảng 5. Kết quả phân tích coban trong các mẫu thêm chuẩn<br /> Co<br /> STT Mẫu rau<br /> CT CC A H% q%<br /> 1 CX 1,2417 - 0,0289 - -<br /> 2 CX + t1 2,2279 1,0 0,0407 98,62 1,38<br /> 3 CX + t2 8,1377 7,0 0,1117 98,51 1,49<br /> 4 CX + t3 5,7617 4,5 0,0831 100,44 0,44<br /> 5 CX + t4 8,2917 7,0 0,1135 100,71 0,71<br /> <br /> Bảng 6. Kết quả phân tích niken trong các mẫu thêm chuẩn<br /> Ni<br /> STT Mẫu rau<br /> CT CC A H% q%<br /> 1 CX 0,8489 - 0,0640 - -<br /> 2 CX + t1 1,3386 0,5 0,0776 97,9410 2,06<br /> 3 CX + t2 7,7454 7,0 0,2557 98,5202 1,47<br /> 4 CX + t3 5,3495 4,5 0,1891 100,01 0,20<br /> 5 CX + t4 5,3789 4,5 0,1899 100,67 0,67<br /> <br /> <br /> Tạp chí Khoa học Công nghệ • Số 1 (1) - 2015 37<br /> KHOA HỌC TỰ NHIÊN<br /> <br /> Kết quả thu được cho thấy hiệu suất thu hồi Tài liệu tham khảo<br /> sắt, coban và niken đều lớn hơn 95% và sai số 1. Nguyễn Thạc Cát, Từ Vọng Nghi, Đào Hữu<br /> đều nhỏ hơn 5%. Cụ thể sai số đối với những Vinh(1980), Cơ sở lý thuyết Hoá học phân tích, NXB Đại<br /> mẫu thêm ở đầu đường chuẩn và cuối đường học và Trung học Chuyên nghiệp Hà Nội,<br /> chuẩn là lớn hơn sai số đối với mẫu thêm ở giữa 2. Nguyễn Tinh Dung, Hồ Viết Quý (1991), Các<br /> đường chuẩn, như vậy kết quả này là hoàn toàn phương pháp phân tích Hoá lý, NXB Đại học Sư phạm,<br /> phù hợp. Hà Nội.<br /> Vậy có thể sử dụng một trong hai phương 3. Phạm Thị Thu Hà (2006), Nghiên cứu xác định<br /> pháp đường chuẩn hoặc thêm chuẩn để xác hàm lượng Cd và Pb trong thảo dược và sản phẩm của nó<br /> định hàm lượng sắt, coban và niken trong rau bằng phép đo phổ hấp thụ nguyên tử ngọn lửa Luận văn<br /> muống nước. thạc sĩ , Đại học Quốc gia Hà Nội.<br /> 4. Phạm Luận (1999), Cơ sở lý thuyết của phương<br /> 4. Kết luận pháp phân tích phổ phát xạ và hấp thụ nguyên tử, NXB<br /> Trong bài báo này chúng tôi đã khảo sát và Đại học Quốc gia Hà Nội.<br /> chọn được các điều kiện thực nghiệm phù hợp 5. Phạm Luận (1999), Các phương pháp kỹ thuật và<br /> cho việc xác định hàm lượng sắt, coban và niken chuẩn bị mẫu phân tích , Chuyên ngành hoá phân tích<br /> bằng phương pháp phổ hấp thụ nguyên tử ngọn và hoá môi trường, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học<br /> lửa, đánh giá sai số, độ lặp của phương pháp Quốc gia Hà Nội.<br /> F-AAS. Kiểm tra được quá trình xử lý mẫu bằng 6. Phạm Luận (1998), Cơ sở lý thuyết phương pháp<br /> phương pháp thêm chuẩn với hiệu suất và sai số phân tích phổ hấp thụ nguyên tử, Đại học Khoa học Tự<br /> nhỏ (đều nhỏ hơn 5%). nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.<br /> Đã áp dụng phương pháp đường chuẩn và thêm 7. Phạm Luận (2001-2004), Giáo trình cơ sở của các<br /> chuẩn để xác định hàm lượng các kim loại sắt, kỹ thuật xử lý mẫu phân tích - phần 1,2, NXB Đại học<br /> coban và niken trong các mẫu rau muống nước Quốc gia Hà Nội.<br /> tại Tổ 4 - Phường Tân Long - Thành phố Thái 8. Phạm Luận (1997), Quy trình phân tích các kim<br /> Nguyên cụ thể: hàm lượng Fe: 1,0983 ± 0,0001 loại nặng độc hại trong thực phẩm tươi sống, Đại học<br /> mg/kg, Co: 0,2640 ± 0,0001 mg/kg, Ni: 0,4507 ± Tổng hợp Hà Nội.<br /> 0,0001 mg/kg. 9. Phạm Luận (1997), Sổ tay pha chế dung dịch - phần<br /> Chúng tôi kết luận các mẫu rau muống nước tại 1,2, NXB Khoa học và Kỹ thuật.<br /> Tổ 4 - Phường Tân Long - Thành phố Thái Nguyên 10. Hoàng Nhâm (2004), Hoá học vô cơ - tập 2,3,<br /> đã bị nhiễm kim loại nặng sắt và niken. NXB Giáo dục.<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> SUMMARY<br /> DETERMINATION OF IRON, COBALT AND NICKEL BY FLAME ATOMIC ABSORPTION<br /> SPECTROMETRY IN IPOMOEA AQUATICA IN THAI NGUYEN CITY<br /> <br /> Phung Thi Lan Huong1, Assoc. Prof.Dr. Mai Xuân Trường2<br /> 1<br /> Hung Vuong University, Faculty of Natural Sciences<br /> 2<br /> Thai Nguyen University of Education Thai Nguyen University, Faculty of Chemistry<br /> <br /> The contents of heavy metal in vegetables have been determined by flame atomic absorption spectrometry.<br /> The results showed that the levels of Iron, Cobalt and Nickel Ipomoea aquatica was 1,0983 ± 0,0001 mg/kg;<br /> 0,2640 ± 0,0001 mg/kg; 0,4507 ± 0,0001 mg/kg. The methods were successfully applied for the determinations<br /> of Iron, Cobalt and Nickel Ipomoea aquatica in Thai Nguyen city. The levels iron, nickel of the analytes in the<br /> samples were higher than the allowed limit values given by TCVN.<br /> Keywords: leafy vegetables, Ipomoea aquatica, heavy metals, Atomic Absorption Spectrometry.<br /> <br /> <br /> 38 Tạp chí Khoa học Công nghệ • Số 1 (1) - 2015<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2