Astaxanthin - Thuốc lên màu cho cá
dĩa
Để cá cảnh có màu sắc đẹp sặc sở và khỏe mạnh luôn là mục tiêu nhiều
người chơi và nuôi cá hướng đến. Nhưng không phải ai cũng hiểu rõ vai
trò của sắc tố - thành phần thiết yếu để tạo nên màu sắc rực rỡ cho cá.
Nhiều người theo kinh nghiệm đã cho cá ăn những thức ăn giàu sắc tố
trong tự nhiên như các loại tôm tép nhỏ, cá con hay tảo... ngoài ra hiện
nay trên thị trường có bán nhiều loại thức ăn dạng viên đã được bổ sung
sắc tố (xanthophyll) với nhiều tên gọi và xuất xứ. Tất cả các loại thức ăn
kể trên đều tốt và những có tác dụng nhất định. Tuy nhiên, người sử
dụng không thể kiểm soát được lượng sắc tố trong các loại thức ăn này,
và không thể biết được bao lâu cá sẽ đạt được màu sắc rực rỡ như mong
muốn.
Carophyll Pink® 10% CWS là sản phẩm của hãng DSM (trước đây là
Roche Vitamins) chứa 10% astaxanthin – là loại sắc tố giúp cá có màu
sắc đẹp rực rỡ và tăng sức đề kháng. Gần đây sản phẩm này được sử
dụng trên cá cảnh và đã đem đến những tác dụng tích cực. Người chơi cá
hài lòng vì vẻ đẹp màu sắc của cá kiểng, trong khi người nuôi cá đảm
bảo cung cấp được cho thị trường trong nước và xuất khẩu những lô cá
có màu sắc đẹp, khỏe mạnh.
Tuy nhiên nhiều người nuôi và chơi cá cảnh vẫn còn một số băn khoăn
về sản phẩm này:
1. Astaxanthin là gì? Công dụng?
Astaxanthin là 1 loại carotenoid, một nhóm sắc tố hiện diện trên một số
loài thủy sản, tạo cho cơ, da và trứng thủy sản có màu vàng, cam hay đỏ.
Astaxanthin là nguồn sắc tố thiên nhiên tìm thấy nhiều trên cá hồi (cá có
cơ và da màu đỏ), một số loài giáp xác. Hiện nay để nhuộm màu cơ, da
hay làm cho cá lên màu vàng cam hay đỏ, trong thức ăn cá cảnh thường
được bổ sung Astaxanthin hay Canthaxanthin để cá có màu sắc đẹp hơn
và dễ tiêu thụ hơn.
2. Cơ chế tác động của astaxanthin?
Astaxanthin có công thức hóa học là 3,3’ dihydroxy-4,4-diketo-β
Carotene. Không phải là hormone nên không gây hại đến khả năng sinh
sản của cá. Cá sẽ chuyển hóa Astaxanthin trong thức ăn thành tuaxanthin
và tích lũy trong da, làm cá có màu sắc rực rỡ. Cá có khả năng hấp thụ
tốt các loại carotenoid theo thứ tự sau: Zeaxanthin (không phổ biến)>
Astaxanthin> Lutein (trong thực vật như bắp)
3. Cá sẽ đạt màu sắc rực rỡ (nhìn thấy được) sau khi bổ sung bao
lâu?
Cá khi được bổ sung astaxanthin vào khẩu phần ăn liên tục sau 7 – 10
ngày sẽ đạt màu sắc rực rỡ.
4. Nếu bổ sung quá liều có gây ảnh hưỡng xấu cho cá không?
Vì sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên nên khi bổ sung nhiều hơn liều
khuyến cáo (200 ppm) cá sẽ mau có màu sắc rực rỡ hơn. Trong trường
hợp lượng dùng quá cao cá sẽ tự loại thải qua mang và bài tiết mà không
gây hại cho bản thân cá.
5. Nếu ngưng bổ sung astaxanthin thì cá có bị nhạt màu đi không?
Tại sao?
Vì cá cảnh thường được nuôi trong điều kiện dễ gây stress(không gần
gủi với môi trường tự nhiên và tập tính của cá) nên cá phải huy động
lượng sắc tố tích lũy được để chống lại bệnh tật nên sau một thời gian
(tùy điều kiện nuôi và mật độ nuôi) màu sắc sặc sỡ của cá sẽ nhạt dần.
Tuy nhiên, khi bổ sung trở lại thì sau một thời gian ngắn cá sẽ lại đạt
màu sắc rực rỡ.
6. Astaxanthin có phải là hormon và gây mất khả năng sinh sản của
cá không?
Carophyll Pink® 10% CWS là một sản phẩm của hãng DSM (Roche
Vitamins), Thụy Sỹ. Sản phẩm này có chứa 10% Astaxanthin. Sản phẩm
Carophyll Pink chủ yếu được dùng trong thức ăn tôm công nghiệp với
công dụng tăng khả năng đề kháng cho tôm và giúp tôm nuôi công
nghiệp có sàu sắc đẹp cả khi nuôi (xanh sậm) và sau khi nấu chin (đỏ
hồng).
Sản phẩm này đã được dùng khá rộng rãi ở các nước nuôi tôm xuất khẩu
như Thái Lan và Việt Nam. Vì vậy một khi sản phẩm tôm từ các nước
này được xuất khẩu sang các thị trường khó tính như Châu Âu, Mỹ, tôm
phải bảo đảm không chứa các chất kích thích hay hormone (được kiểm
tra rất nghiêm ngặt). Điều này chứng minh rằng Astaxanthin hoàn toàn
không phải là hormone nên không hoàn toàn không ảnh hưởng đến khả
năng sinh sản của cá