12/17/2017
1
NỘI DUNG
1.
Khái niệm chung
2.
Lắp ghép các chi tiết lên trục
3.
Cơ sở tính toán thiết kế trục
4.
Tính toán thiết kế trục
1
7.1.1 Công dụng và phân loại
a.
Công dụng
•
Trục dùng để đỡ các CTM quay, truyền momen
xoắn hoặc đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ
2
7.1.1 Công dụng và phân loại
b. Phân loại
-
Phân loại theo đặc điểm chịu tải
+
Trục tâm: để đỡ trục, chỉ chịu momen uốn
+
Trục truyền: đỡ các CTM quay, truyền momen
xoắn
3
7.1.1 Công dụng và phân loại
b. Phân loại
-
Phân loại theo cấu tạo
+
Trục trơn: có d không đổi
+
Trục bậc: gồm nhiều đoạn có d khác nhau
4
12/17/2017
2
7.1.1 Công dụng và phân loại
b. Phân loại
-
Phân loại theo đường tâm
+
Trục thẳng
+
Trục khuỷu
+
Trục mềm
5
7.1.2 Kết cấu trục
Kết cấu trục được quy định:
-
Trị số và sự phân bố lực
-
Cách bố trí, cố định các CTM lắp trên trục
-
Gia công và lắp ghép
6
7.1.2 Kết cấu trục
-
Ngõng trục: đoạn trục lắp với ổ trục, đường
kính phải lấy theo tiêu chuẩn
-
Thân trục: đoạn trục lắp với CTM quay, đường
kính được tiêu chuẩn hóa
-
Vai trục: cố định theo chiều dọc trục CTM lắp
trên trục
7
7.1.2 Kết cấu trục
-
Trục hỏng do mỏi -> chọn kết cấu nâng cao
sức bền mỏi.
8
12/17/2017
3
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
Để cố định các chi tiết lên trục:
-
Cố định theo phương dọc trục: vai trục
-
Cố định theo phương tiếp tuyến: mối ghép
then, độ dôi
9
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
7.2.1 Lắp bằng then
Ghép bằng then và ghép bằng then hoa là loại
ghép tháo được
Then được tiêu chuẩn hóa
10
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
7.2.1 Lắp bằng then
Then bằng
Then bán nguyệt
11
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
Then hoa
12
12/17/2017
4
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
Then hoa
13
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
Tính mối ghép then và then hoa
Điều kiện bền dập
14
dd ][
RzA
T
7.2 Lắp ghép các chi tiết lên trục
7.2.2 Lắp bằng độ dôi
d
trục
> d
lỗ
= d
trục
- d
lỗ
max
= d
tr. max
- d
l. min
min
= d
tr. min
- d
l. max
d
trục
> d
lỗ
ghép chặt
15
7.3 Cơ sở tính toán trục
1. Tải trọng tác dụng lên trục
2. Ứng suất
3. Vật liệu trục
16
12/17/2017
5
7.3.1 Tải trọng tác dụng lên trục
-
Lực ăn khớp: F
t
, F
a
, F
r
-
Xích: F
x
-
Đai: F
đ
-
Khớp nối:
F
k
= (0,2 0,3)F
t
F
t
= 2T/D
o
: lực vòng truyền qua khớp
17 18
7.3.2 Ứng suất
Momen uốn, xoắn -> ứng suất uốn, xoắn
-
M, T : momen uốn và xoắn
-
W, W
0
: momen cản uốn và xoắn
+
Tiết diện tròn
+
Tiết diện có rãnh then
19
W
M
0
W
T
16
.
,
32
.3
0
3d
W
d
W
d
tdtbd
W
.
2
)(.
32
.2
11
3
d
tdtbd
W
.
2
)(.
16
.2
11
3
0
7.3.2 Ứng suất
-, thay đổi khác nhau
+Ứng suất uốn thay đổi theo chu kỳ đối xứng
m
= 0 ;
a
=
max
=
20
2
minmax
a
2
minmax
m
2
minmax
a
2
minmax
m
W
M