Bài giảng CNC Chương 12: ThS. Lê Trung Thực (Chuẩn Nhất)

12. CÁC LỆNH NỘI SUY

Lê Trung Thực

NỘI DUNG

• G00, G60 • G01 • G02 • G03 • G04 • G15, G16 • C, R

• G31 • G33 • G09 • G61 • G62 • G63 • G64

Leänh ñònh vò nhanh duïng cuï G00 Duøng ñeå cho duïng cuï di chuyeån nhanh ñeán toïa ñoä cho tröôùc vôùi toác ñoä lôùn nhaát cuûa maùy cho pheùp. Quy taéc vieât leänh: G90 G00 X _ Y_ Z_ ; Duïng cuï thöôøng khoâng di chuyeån thaúng tôùi vò trí mong muoán, maø ñi theo moät goùc 45o tröôùc, sau ñoù seõ ñi theo truïc naøo coù khoûang caùch daøi hôn.

Vò trí ñaàu

Vò trí cuoái

Ñònh vò khoâng thaúng

Ñeå di chuyeån chính xaùc ñeán vò trí laäp trình, thay vì G00, baïn coù theå duøng leänh G60. Nguyeân taéc vieát leänh: G60 X_ Y_ Z ;

Khoûang chaïy quaù

G00

Vò trí baét ñaàu

G60

Vò trí baét ñaàu

Vò trí cuoái

Vò trí döøng taïm thôøi

Leänh noäi suy ñöôøng thaúng G01

• Duøng ñeå dòch chuyeån duïng cuï theo ñöôøng

thaúng. Nguyeân taéc vieát leänh nhö sau:

• G90 G01 X_ Y_Z_ F_; • Trong đoù F laø löôïng aên dao, coù ñôn vò laø

mm/ph hay inch/ph. • G01 laø moät leänh modal. • Coù theå khoâng caàn vieát laïi ôû doøng döôùi • G01 toàn taïi cho ñeán khi xuaát hieän G00,

G02, G03

Thí dụ lập trình vớI G00 và G01

Thí dụ lập trình với G00 và G01

Leänh noäi suy cung troøn G02, G03

G02 laø di chuyeån duïng cuï theo chieàu kim ñoàng hoà G03 laø di chuyeån duïng cuï ngöôïc chieàu kim ñoàng hoà

Ñieåm cuoái (y,z)

Ñieåm cuoái (x, Ñieåm cuoái y)

Ñieåm cuoái (z, x)

Ñieåm ñaàu

Taâm cung

I, J, K laø toïa ñoä töông ñoái cuûa taâm cung troøn so vôi vò trí ban ñaàu cuûa cung troøn theo phöông X, Y vaø Z

Neáu khoâng bieát I, J, K nhöng bieát baùn kính R cuûa cung troøn, baïn coù duøng R ñeå noäi suy cung troøn. Caùch vieát ñôn giaûn laø: G17 G02 (G03) X_ Y_ R_ F_ Theo caùch laäp trình theo baùn kính R, coù hai tröôøng hôïp xaûy ra:  Neáu goùc taâm cung troøn nhoû hôn hoaëc baèng 180o, R coù giaù trò döông,  Neáu goùc taâm cung troøn lôùn hôn 180o, R coù giaù trò aâm,  Neáu cung troøn gaàn baèng 180o,neân duøng I, K, vì neáu duøng R vieäâc tính toùan taâm cung coù theå khoâng chính xaùc. heä thoáng öu tieân choïn R.

Neáu khi laäp trình, trong doøng leänh coù caû I, J, K vaø R thì

Ñoái vôùi cung 1 (<180o):

Thí duï

G91 G02 X60.0 Y20.0 R50.0 F300.0 ; Ñoái vôùi cung 2 (>180o):

G91 G02 X60.0 Y20.0 R- 50.0 F300.0 ;

Ñieåm cuoái

Ñieåm ñaàu

Neáu cung troøn coù goùc laø 360o thì khoâng ñöôïc laäp trình vôùi baùn kính R maø phaûi laäp trình vôùi I, J, K, ñôn giaûn laø vì coù voâ soá ñöôøng troøn baøn kính R ñi qua moät ñieåm

Noäi suy caû ñöôøng troøn

Khi laäp trình cho caû ñöôøng troøn, ñieåm cuoái coù theå boû qua vì truøng vôi ñieåm ñaàu, nhöng phaûi chæ ra vò trí cuûa taâm ñöôøng troøn so vôùi ñieåm ñaàu.

N100 G91 G01 X100 ;

N110 G02 I100 ;

O A 100 B 100

Thí du laäp trình vôùi G02 vaø G03ï

Hoaëc

Laäp trình tuyeät ñoái:

Hoaëc

Laäp trình töông ñoái:

Thí duï laäp trình vôùi G00, G01,G02 vaø G03

-60

-40

O0001; N10 G90 G54 G17 G00 X-60.0 Y-40.0 S1000 M03; N20 G01 Y0 F100; N30 G02 X0 Y60.0 I60.0 ; (R60.0) N40 G01 X40.0 Y0 ; N50 G02VX0 Y-40.0 I-40.0 ; (R40.0) N60 G01 X-60.0 (Y-40.0); N70 G00 X0 Y0; M80 M30;

Laäp trình phay ren xoaén vít G02 vaø G03

Nguyeân taéc vieát leänh:

Laäp trình vôùi thôøi gian döøng cuoái haønh trình G04

Nguyeân taéc vieát leänh:

G04 P_ ; hoaëc G04 X_ ;

X_ thôøi gian döøng tính baèng giaây. Cho pheùp bieåu dieãn X coù daáu chaám thaäp phaân.

P_ thôøi gian döøng tính baèng phaàn ngaøn giaây. Khoâng cho pheùp bieåu dieãn P coù ñaáu chaám thaäp phaân.

Thí duï:

G04 P2500 ; Döøng 2,5 giaây

G04 X2.50 ; Döøng 2,5 giaây

Laäp trình trong heä toïa ñoä cöïc G15, G16

Nguyeân taéc vieát leänh nhö sau:

G17 G90 (G91) G16 ;

G90 (G91) X_ Y_ ;

Khôûi ñoäng heä toïa ñoä cöïc (G16) trong maët phaúng XY, taâm baùn kính (X_) laø goác toïa ñoä hieän haønh (neáu duøng G90) hoaëc laø ñieåm hieäân taïi (neáu duøng G91 Goùc xoay (Y_) cuûa baùn kính (X_) tính theo caùch tuyeät ñoái (G90) hay töông ñoái (G91) G15 ;

Huûy hoïa ñoä cöïc

Khi baùn kính R ñöôïc laäp trình tuyeät ñoái

Vị trí tới Vị trí tới

Vị trí hiện tại Vị trí hiện tại

Góc được lập trình tương đối Góc được lập trình tuyệt đối

Khi baùn kính R ñöôïc laäp trình töông ñoái

Vị trí tới

Vị trí hiện tại Vị trí hiện tại

Góc được lập trình tương đối

Góc được lập trình tuyệt đối

Thí duï caàn khoan 3 loã caùch ñeàu nhau 120o treân baùn kính 100 mm Laäp trình tuyeät ñoái:

Laäp trình tuyeät ñoái cho baùn kính, töông ñoái cho goùc:

Caùc leänh sau ñaây khoâng duøng cho heä toïa ñoä cöïc: G04, G10, G52, G92, G53, G22, G68, G51

Vaùt meùp C

Vaùt meùp

Giao ñieåm aûo

Baïn coù theå cheøn theâm leänh vaùt meùp giöõa hai block ñieàu khieån duïng cuï di chuyeån theo hai ñöôøng thaúng

Bo troøn goùc vôùi baùn kính R

Taâm cung troøn vôùi baùn kính R

Baïn coù theå cheøn theâm leänh bo troøn goùc giöõa hai block ñieàu khieån duïng cuï di chuyeån theo hai ñöôøng thaúng.

Giao ñieåm aûo

G91 G01 X100.0 R10.0 ; X100.0 Y100.0 ;

Thí duï laäp trình vôùi leänh bo troøn R vaø vaùt meùp C

....

G91G01 X110.0 R30.0 F200.0 ;

Y100.0 C20.0 ;

X-110.0 C20.0 ;

Y-100.0 ;

Hình 6-31

....

Döøng chính xaùc cuoái haønh trình aên dao khi gia coâng: G09, G61, G62, G63, G64

Trong cheá ñoä gia coâng vôùi leänh G01, söï chuyeån tieáp giöõa hai block thöôøng xaûy ra tröôùc khi dao tôùi vò trí laäp trình thaät söï, daãn ñeán taïi goùc, coù hieäân töôïng bo troøn.

Vò trí kieåm tra taïi goùc tröôùc khi thöïc hieän block 2

Ñöôøng di chuyeån cuûa dao trong cheá ñoä döøng chính xaùc

G09, G61

Ñöôøng di chuyeån cuûa dao trong cheá ñoä caét thöôøng

Hình 6-32

G64

Ñeå ñieàu khieån söï di chuyeån cuûa duïng cuï, baïn coù theå duøng caùc leänh sau ñaây:

di chuyeån chính xaùc ñeán goùc giöõa hai block. Leänh naøy chæ coù hieäâu löïc trong doøng leänh maø noù ñöùng.

-Di chuyeån chính xaùc ñeán goùc giöõa hai block, gioáng nhö G09, nhöng leänh naøy coù hieäâu löïc cho tôùi khi xuaát hieän moät trong nhöõng leänh G62, G63, G64.

G09 X_ Y_ Z_ ; G61 ; G62 ;

Cheá ñoä giaûm toác ñoä aên dao taïi goùc trong (<180o) töï ñoäng khi gia coâng vôùi buø tröø baùn kính dao, thieát laäp bôûi tham soá No. 214. Vôùi thieát laäp naøy, khi dao gaàn tôùi goùc trong thì seõ giaûm toác ñoä ñeå ñaït ñöôïc ñoä boùng toát hôn taïi goùc.

G62 - Cheá ñoâï giaûm toác taïi goùc trong; 4 tröôøng hôïp

Le, Ls laø ñoïan giaûm toác, thieát laäp bôûi tham soá No. 580 vaø 581

Ñöôøng laäp trình

Ñöôøng taâm dao

Toác ñoä aên dao seõ giaûm töø a ñeán b

Khi gia coâng beân trong moät cung troøn thì söï giaûm toác töï ñoäng cuõng xaûy ra töï ñoäng, baát keå laø coù G62 hay khoâng. Toác ñoä caét thöïc teá Ftt ñöôïc tính theo coâng thöùc:

Ñöôøng laäp trình

F  tt

R c R

Quyõ ñaïo taâm duïng cuï

Hình 6-33

Khi Rc << Rp Rc/Rp quaù nhoû vaø Ftt = 0, duïng cuï seõ ñöùng laïi. Tham soá No. 213 thieát laäp giaù trò heä soá giaûm toác nhoû nhaát MDR (minimal deceleration ratio). Khi Rc/Rp nhoû hôn MDR thì Ftt laáy baèng F X MDR.

G63 ;

- Duïng cuï khoâng giaûm toác ñoä cuoái haønh trình khi gia coâng ren.

G64 ;

- Duïng cuï khoâng giaûm toác ñoä cuoái haønh trình khi gia coâng caùc goùc trong. Cheá ñoä naøy laø maëc ñònh cuûa heâï thoáng.

G61, G62, G63, G64 laø nhöõng leänh khoâng töông hôïp. Khi moät trong caùc leänh naøy xuaát hieän thì seõ töï ñoäng huûy leä kia.

Chöùc naêng gia coâng ren G33

Baïn coù theå caét ren truï ngoøai hay truï trong treân maùy phay nhôø leänh G33. Quy taéc vieát leänh nhö sau:

G33 Z_ F_ ;

Thí duï ñeå caét ren vôùi ñoïan daøi Z = 30,0 mm, böôùc ren 1,5 mm baïn vieát:

G91 G95 G33 Z-30.0 F 1.5 ;

Thí duï tieän ren truï trong

X0 M03 G04 P1000 ; G33 Z-30.0 F2.5 ; M19 ; ... M19 ; G00 X5.0 ; Z20.0 ; X0 ; M05 ; M09 ; M30 ;

Chöông trình ñöôïc vieát nhö sau: O6036 ; G92 X0 Y0 Z20.0 ; S100 M03 ; M08 ; G90 G33 Z-30.0 F2.5 ; M19 ; G00 X5.0 ; Z20.0 ; M00 ;

Tóm lược Trong bài học này, chúng ta đã tìm hiểu các lệnh nội suy.

• Đây là những lệnh cơ bản.

• Các hệ thống CAD/CAM thường lập trình CNC dựa trên những lệnh cơ bản này.

• Phải nắm thật vững các lệnh này (thuộc lòng) khi lập trình bằng tay.

Bài tập

Hãy tự mình viết chương trình điều khiển dụng cụ cắt di chuyển theo các qũy đạo sau.

Cho trược các dữ liệu sau:

Lập trình hệ mét, trong mặt phẳng XY, lập trình tuyệt đối hay tương đối.

Dao phay ngón đường kính 10 mm, dài 50 mm

Tốc độ cắt 120 m/ph

Tốc độ ăn dao (lượng chạy dao) 250 mm/ph

Caùc thí duï vaø baøi taäp

use F100 as feedrate ----- rapid traverse ___ cutting feed

70 80 90

30 40

Laäp trình tuyeät ñoái O0009; N10 G90 G00 X30.0 Y10.0 M03; N20 Z2.0; N30 G01 Z-10.0 F100 ; N40 Y.0; N50 X20.0; N60 X30.0 Y60.0; N70 X70.0 ; N80 X80.0 Y30.0 ; N90 X70.0 ; N100 Y.0; N110 X30.0; N120 Z100.0 M05; N130 X0 Y0 ; N140 M30;

Caùc thí duï vaø baøi taäp

---RAPID TRAVERSE G00 ___ CUTTING FEED G01

30 40

Caùc thí duï vaø baøi taäp

0 2

Caùc thí duï vaø baøi taäp