1
NhËp M«n D©n sè vµ Ph¸t triÓn
Bé M«n D©n sè häc
Tr- êng §H Y tÕ C«ng céng
2
Môc tiªu
Sau khi häc xong bµi nµy, häc viªn cã thÓ:
1. Nªu ®- îc kh¸i niÖm, môc ®Ých, ®èi t- îng,
ph¹m vi, vµ ph- ¬ng ph¸p cña m«n d©n sè vµ
ph¸t triÓn
2. Tr×nh bµy ®- îc kh¸i qu¸t bøc tranh d©n sè thÕ
giíi vµ d©n sè ViÖt Nam.
3. HiÓu ®- îc mét c¸ch kh¸i qu¸t mèi liªn hÖ
qua l¹i gi÷a d©n sè víi c¸c vÊn ®Ò ph¸t triÓn
3
Mét sè kh¸i niÖm
Nghiªn cøu d©n sè (Population Studies):
- Nghiªn cøu vÒ d©n sè con ng- êi, ®Æc biÖt vÒ quy
m«, c¬ cÊu, vµ sù thay ®æi cña nã theo thêi gian
- T×m ra lêi gi¶i thÝch cho nh÷ng xu h- íng thay ®æi
vµ nguyªn nh©n sù thay ®æi ®ã.
- Dù b¸o thay ®æi trong t- ¬ng lai vµ hËu qu¶ cña nã.
D©n sè häc (Demography): lµ khoa häc vÒ nh÷ng
thèng kª vµ ph©n tÝch c¸c sè liÖu d©n sè.
4
Mét sè kh¸i niÖm
„D©n sè vµ ph¸t triÓn nghiªn cøu mèi t¸c ®éng qua
l¹i gi÷a d©n sè (häc) víi c¸c vÊn ®Ò liªn quan gåm
x· héi, kinh tÕ, m«i trêng,…
„ “Mét d©n sè”: chØ mét tËp hîp ngêi t¹i mét thêi
®iÓm x¸c ®Þnh nµo ®ã. VD: D©n sè ViÖt Nam n¨m
1999.
„HoÆc mét tËp hîp ng- êi tån t¹i trong mét kho¶ng
thêi gian liªn tôc vµ cã sù thay ®æi kh«ng ngõng.
VD: d©n sè ViÖt Nam thÕ kû XX. Sù thay ®æi cña
mçi c¸ nh©n gi÷a c¸c nhãm nhá chÝnh lµ môc tiªu
chÝnh cña d©n sè häc
5
Ph¸t triÓn lµ g×?
„Lµ mét qu¸ tr×nh mét x· héi ®¹t ®Õn møc tho¶
m·n c¸c nhu cÇu mµ x· héi ®ã cho lµ thiÕt yÕu.
„Cô thÓ h¬n, ph¸t triÓn lµ sù t¨ng tr- ëng vÒ kinh
tÕ, sù tiÕn bé cña x· héi, vµ sù bÒn v÷ng vÒ m«i
tr- êng.
„Nh- vËy ph¸t triÓn lµ mét ph¹m trï liªn quan
®Õn mäi mÆt cña mét x· héi, kh«ng chØ ®¬n
thuÇn lµ kinh tÕ, mµ c¶ con ng- êi vµ m«i
tr- êng xung quanh nã.