BÀI GiẢNG ĐỊA CHẤT ĐẠI CƯƠNG
Biên soạn: Hoàng V. Long
Bộ môn Địa chất
ĐT: +84-4-3.8384048
Email: hovlong@gmail.com
Home page:
GIÁO TRÌNH THAM KHẢO
1. Mark J. Crawford, M.S. (1998); Physical Geology; Cliffs Notes Inc., USA; 1st edition; 242 tr.
2. Thompson & Turk (1997); Introduction to Geology; Brooks Cole; 2nd edition, 432 tr.
3. Edward J. Tarbuck, Frederick Lutgens and Dennis Tasa (2007); Earth: An introduction to
Physical Geology; Prentice Hall; 9th edition; 720 tr.
4. Võ Lạc (1992); Địa chất Đại cương, T1-3; NXB Xây dựng, ….
CHƯƠNG 1
TRÁI ĐẤT VÀ HỆ MẶT TRỜI
VŨ TRỤ VÀ HỆ MẶT TRỜI
Vũ trụ, hiểu một cách khái quát là toàn bộ hệ thống
không-thời gian và được cấu thành bởi nhiều hệ Siêu
thiên hà. Mỗi một hệ Siêu thiên hà lại bao gồm nhiều
hệ Thiên hà.
Hệ Thiên hà mà trái đất chúng ta đang tồn tại được
gọi là hệ Ngân hà (Milky Way). Đây là một hệ thiên hà
có dạng xoắn ốc, có đường kính ~100.000 năm ánh
sáng, chiều dày ~1.000 năm ánh sáng và bao gồm
200-400 tỉ ngôi sao.
Hệ Mặt trời (Thái dương hệ) nằm trong hệ Ngân hà,
bao gồm Mặt trời, và 9 hành tinh quay quanh mặt trời
theo thứ tự từ trung tâm ra ngoài xa dần là: Mặt trời –
sao Thủy – sao Kim – Trái đất – sao Hỏa – sao Mộc –
sao Thổ - sao Thiên vương – sao Hải Vương – sao
Diêm Vương.
Ngoài ra các hành tinh còn có một số các vệ tinh,
thiên thạch và sao chổi bay theo những quỹ đạo cố
định hoặc tự do (vd: mặt trăng).
Đơn vị đo: Năm ánh sáng (1giây ~300.000 km)
Đơn vị thiên văn: 1AU = khoảng cách trái đất đến mặ
trời ~150 triệu km).
Cấu trúc hệ Ngân Hà
Hệ Mặt trời và các vệ tinh xoay quanh
HÌNH THÁI VÀ CẤU TẠO CỦA TRÁI ĐẤT
Trái đất có hình dạng elipsoid với bán
kính tại xích đạo ~ 6378 km, bán
kính tại cực ~ 6356 km, diện tích
bề mặt ~510.072.000 km2, khối
lượng ~5,9736x1024 kg, …
Cấu tạo trái đất có tính phân lớp:
1. trong cùng là nhân, chứa vật chất
đặc, nóng, thành phần chủ yếu là
Fe, Ni,
2. lớp tiếp theo là manti chiếm
~80% trọng lượng trái đất, thành
phần chủ yếu là các loại đá.
3. Ngoài cùng là lớp vỏ mỏng và
thành phần cơ bản cũng là các
loại đá
(chi tiết sẽ được đề cập đến trong
chương 3 – Kiến tạo mảng) Mô phỏng cấu tạo trong của trái đất