CÔNGNGHIỆPDẦUKHÍ
:WWWWW
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
ĐỊƯỚNG CHIẾƯỢC PHÁT TRIỂN
CÔNG TY CỔ PHẦN LỌC HÓA DẦƠ
THÍCH ỨNG VỚI XU THẾ CHUYỂN DỊĂƯỢNG
VÀ CÂN BẰNG PHÁT THẢI CARBON
Trần Hải Ninh
*
, Mai TuấnĐạt
Công ty Cổ phần Lọc Hóa dầuBìnhSơn,208Đại lộ Hùng Vương,Tp.Quảng Ngãi, Việt Nam
THÔNG TIN BÀI BÁO
CHUYÊN MỤC: Công trình khoa học
Ngày nhận bài: 10/6/2024
Ngày nhận bài sửa: 20/7/2024
Ngày chấp nhậnđăng: 15/8/2024
*
Tác giả liên hệ:
Email: ninhth@bsr.com.vn
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
TÓM TẮT
Chuyển dịchnănglượngđãvàđanglàxuthế chungđối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh
của các quốc gia trên thế giới thực hiện mục tiêu ViệtNamđãcamkết tại Hội nghị COP26.Động lực thúc
đẩy sự dịch chuyểnnănglượng chính là yêu cầu giảm phát thải CO
2
và các loại khí gây hiệu ứng nhà
kính khác từ tất cả cáclĩnhvực hoạtđộng củaconngười nhằm chống biếnđổi khí hậu.Xuhướng dịch
chuyểnnănglượng xảy ra trên tất cả cáclĩnhvực,cótínhđangànhvàdẫnđến nhữngthayđổicơbản
trong công nghiệpnănglượng nói chung và dầu khí nói riêng. Công ty Cổ phần Lọc Hóa dầuBìnhSơn
(BSR) là một thành viên của TậpđoànDầu khí ViệtNamcũngnằm trong xu thế đó.Bàibáotrìnhbày
địnhhướng chiếnlược phát triển BSR thích ứng với xu thế chuyển dịchnănglượng và cân bằng phát
thải carbon.
Từ khóa: hiệu ứng khí nhà kính, phát thải carbon
@ Hội Khoa học và Công nghệ Mỏ Việt Nam
1.ĐẶT VẤNĐỀ
Chuyển dịchnănglượngđãvàđanglàxuthế
chung đối với các doanh nghiệp sản xuất, kinh
doanh của các quốc gia trên thế giới thực hiện mục
tiêu của Thỏa thuận Paris 2015 và Hội nghị COP26.
Động lực thúc đẩy sự dịch chuyển năng lượng
chính là yêu cầu giảm phát thải CO
2
và các loại khí
gây hiệu ứng nhà kính khác từ tất cả cáclĩnhvực
hoạtđộng củaconngười nhằm chống biếnđổi khí
hậu.Xuhướng dịch chuyểnnănglượng xảy ra trên
tất cả cáclĩnhvực,cótínhđangànhvàdẫnđến
những thay đổi cơ bản trong công nghiệp năng
lượng nói chung và dầu khí nói riêng. Tất cả những
xuhướngtrênđều nhằmhướng tới mụctiêutăng
lợi nhuận, phát triển bền vữngvàhướngđến nền
kinh tế phi carbon (zero carbon) của các ngành
công nghiệp nói chung và công nghiệp dầu khí nói
riêng.Trongcơcấu tiêu thụ nănglượng toàn cầu,
dự báo dịch chuyển năng lượng với xu hướng
giảm mạnh nhu cầu nhiên liệu dầuvàthan,tăngtỷ
lệ khívànănglượngphicarbon,nănglượngđiện
trong tiêu thụ đầu cuối. Dưới tác động của dịch
chuyểnnănglượng,cácxuhướng phát triển chính
trong công nghiệp dầukhícũngxảyrađồng thời
với công nghiệpnănglượng chung, bao gồm:điện
hóa dạng năng lượng sử dụng, phát triển năng
CÔNGNGHIỆPDẦUKHÍ
:WWWWW 
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
lượng tái tạo, tiết kiệmnănglượng, dịch chuyển
dần từ dầu sang khí, tích hợp lọc-hóa dầu, sự thâm
nhậpgiatăngcủaEV(xeđiện)vàhydro...Nhưvậy,
chuyển dịchnănglượngđanglàyêucầu mạnh mẽ
đối với các doanh nghiệp khi tham gia chuỗi cung
ứng hàng hóa trên thị trường quốc tế. Điều này
khiến Công ty Cổ phần Lọc Hóa dầu Bình Sơn
(BSR) phải có những quanđiểmvà hànhđộng
thích ứng, hay phù hợp với yêu cầu và xu thế
chuyển dịchnănglượng.
Để thích ứngtrongxuhướng chuyển dịchnăng
lượng và góp phần giảm thải khí nhà kính của Việt
Nam, BSR đã xây dựng định hướng chiến lược
phát triển và lộ trình giảm phát thải khí nhà kính
(KNK)đếnnăm2030,tầmnhìnđếnnăm2045.
2. DỮ LIỆUVÀPHƯƠNGPHÁPNGHIÊNCỨU
2.1. Bối cảnh xây dựng Chiếnlược phát triển
của BSR
2.1.1. Thuận lợi
- Tình hình chính trị xã hội của Việt Nam ổn
định; BSR nhận được sự chỉ đạo và hỗ trợ của
Đảng, Chính phủ, các Bộ, Ban/Ngành, chính quyền
địaphươngvàđặc biệt là Tập đoànDầu khí Việt
Nam (PVN);
- ViệtNamđangtrongquátrìnhhội nhập sâu
rộng với thế giới. Việc tham gia thực hiện các cam
kết quốc tế đãkýkết là một nhiệm vụ quan trọng,
trongđóđángchúýlàmở cửa thị trường và phát
triển cả doanh nghiệpnhànước lẫn doanh nghiệp
tưnhân;
- BSRđóngvaitròchủ chốttronglĩnhvực hạ
nguồn của Việt Nam. Đóng vai trò kinh tế quan
trọng đối với miền Trung Việt Nam và góp phần
phát triểnđất nước ViệtNam: đóng góp 10-15%
vào ngân sách của PVN; 5-10% trong tổngđóng
góp vào Ngân sách nhà nước (NSNN) của các
doanh nghiệpnhànước; 40-50% vào ngân sách
của tỉnh Quảng Ngãi. Nhà máy lọc dầu Dung Quất
(NMLD Dung Quất)đãcónhiềutácđộng lớnđến
kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền
Trung - Tâynguyênnhưgópphần phát triển kinh
tế,cơsở hạ tầng; liên kết ngành, vùng, hỗ trợ phát
triển du lịch, dịch vụ; logistics, vận tải hàng hóa và
kinh tế biển; phát triển công nghiệp nói chung và
công nghiệp phụ trợ gắn với các sản phẩm lọc hóa
dầu, năng lượng; thu hút đầu tư trong nước và
nước ngoài...;
-Tình hình tài chính vững mạnh, khả năng
thanh toán cao: 16 nghìn tỷ VNĐtiền mặt và các
khoảntươngđươngtiền mặt bên cạnh hạn mức
tín dụng có sẵn; doanh thu trên 100 nghìn tỷ VNĐ
vàonăm2021,caonhất trong ngành và trong PVN;
- Cơcấu tổ chức củaBSRđãđượctáicơcấu
một cách hợp lý; tính chuyên nghiệp và kỷ luật
được thiết lập, góp phần cải thiện hiệu quả quản trị
doanh nghiệp; nhân viên của BSR có kinh nghiệm
vànănglực chuyên sâu về vận hành, bảodưỡng,
quản trị doanh nghiệpcũngnhưquản lý các dự
án lớn;
- Về mặt khoa học công nghệ, BSR đã đạt
được những thành công lớn trong nghiên cứu, thử
nghiệm và áp dụngđể khai thác tốiđacôngsuất
khả dụng của Nhà máy, tốiưucôngnghệ, tiết kiệm
nănglượng – giảm phát thải,đadạng hóa nguồn
nguyên liệu, phát triển sản phẩm mới,… cụ thể,
tínhđến nay:
+ Vận hành Nhà máy an toàn, ổnđịnh, liên tục
và hiệu quả ở công suất cao 110-114%, Thử
nghiệm thành công nâng công suất các phân
xưởng công nghệ góp phần khai thác tốiđacông
suất khả dụng: CDU 118%; NHT 137%, CCR 112%,
ISOM 150%; KTU 140%; RFCC 110%; PP 115%;
SRU2: 110%;
+ Đa dạng hóa nguồn dầu thô, nguyên liệu
trung gian. Đã chế biến thử nghiệm thành công
hơn30loại dầu thô mới; Nhập và chế biến thành
công nguyên liệu SR LSFO qua Jetty, VGO nhập
qua SPM chế biến trực tiếp tại RFCC góp phần
tăng công suất RFCC khoảng 8%, gia tăng sản
lượng sản phẩm và hiệu quả cao cho BSR;
+ Thực hiện thành công nhiều giải pháp cải tiến
để tăngsảnlượngxăngMogas95,gópphầntăng
tỷ trọng xăng Mogas 95/Mogas 92 từ 40%/60%
theo thiết kế banđầulêntrên70%/30%,đápứng
tốt nhu cầu thị trường.
+ Triểnkhaithànhcônghơn60giải pháp/dự án
tốiưuhóa,tiết kiệmnănglượng, giúp giảm chỉ số
cường độ năng lượng EII từ 118% (trước năm
2015) xuống mức105(trước TA5) và khoảng 100%
(sau TA5);
CÔNGNGHIỆPDẦUKHÍ
:WWWWW
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
+Đadạảẩổớạ
ảẩự337233
733ọ33ợỷ
 ạ ệuđặủấ ố
262,XăngôtôRON83);và
ộốảẩớồ05
151
ụốiưuthờ77ừ
3 năm lên 3,5 năm (chuyể 77 ừ 

2.1.2.Khókhăn
 ố ả ề  ế ế ớ  ựtăng
trưởủềếvĩmôtrênthếớậạ
ữngnămtừ2016đếả
ầấtđồữốớề
thươngmạầuvàtăngcườủnghĩabả
ộậịừạếủ
ốỳđốớ
  1 ến tranh thương mạ  ỳ
74ốếầ
ọngnăm2020dodịựụả
ầ
Cáccơchếvàchínhsáchliênquanđếả
ất,kinhdoanh,đầutưvàpháttriể
ệọầẫềế
chưađượắụịờợ
ớựếểủệ ọ
ầ
ếnlượểủaBSRđếnnăm2025,
ầmnhìnđếnnăm2035đangtrongquátrìnhphê
ệởấẩềếnlượể
ủ7ậpđoàndầukhícũngđangtrongquátrình
ựện.Cácchínhsáchvàcơchế
ỗợđểựệếnlượcchưacụ
ểỹậệcònđangtronggiaiđoạ
ệ
Trong5năm201665ụảiđố
ặớạấợừịtrườệ
ảẩựụồếầậ
ổnđịảnhhưởọngđếấ
ảạủạtđộảấ
doanh.Trongnăm201665ảiđốặ
ớảủầớứấấớ
13nămtrước.Năm2020,BSRphảiđốặớ
độ  ủa đạ ị   ự ụ ả
ạ ủ ầu chưa từ   ị ử
ầếớ  
năm 2020, giá dầ 7 ố ứ 
86
 ảẩủ65 ảiđốặ ớự
ạ ốệừồậẩ
đượcthúcđẩởệếệpđịnhthương
ạựdocũngnhưcácđộộậ
ộủ9ệ1ớếớ
ảẩủ71ọầ1
Sơn(NSRP),CôngtyTNHHhoádầuLongSơn,
71ấ9
2.2.Quanđiểm phát triển thích ứng với chuyển
dịchnănglượng của BSR
65ầậụợếạủ
để  ển theo xu hướ ể ịch năng
lượng,đảảểệảổnđịề
ữ ừđó, tìm kiếm cơ hộ  ố ả ị
trườngnănglượớiđểạorabướể
độ
ựểổầọ
ầuBìnhSơn(BSR)gắềớếnlượ
ểủ7ậpđoànDầ9ệ1ếnlượ
 ể  ầ  9ệ 1 ến lượ
 ể ề ữ  ế ể 9ệ 1 4
ạổểềnănglượốế
lượểếộủađấtnước;đả
ảođồộệảềững,năngđộ
ảnăngcạảtrongnướ
ựầnđảảoanninhnănglượ
ểnđấtnướựệự
ệảằmđạtđượả
ằng0vàonăm2050,cótráchnhiệớộ
đồộivàmôitrườ
7ậểncáclĩnhvự
ồảấ ả
ẩọầu;kinhdoanhthươngmạầ
ảẩầấịụ
ỗợỹậừngbướậệả
lĩnh vự ả ất và kinh doanh năng lượ
ạữữịấả
ẩọ ầu hàng đầ ủ 9ệt Nam. Đẩ
ạểầấịụ
ỹậ
CÔNGNGHIỆPDẦUKHÍ
:WWWWW 
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
6ửụếệệảắ
ềớảệmôitrườủđộự
ệảảểứớế
đổậu.Thúcđẩứu,đầutưvàphát
ể  ồn năng lượ ạ  
ệớimôitrườngnhưnhiênliệ ềữừ
ồệả
7ựệểnđổốứụọ
ệ,thúcđẩyđổớạọ
ạtđộủ653ốiđanộực,năng
ựảịệnđạếợớiđẩạợ
ộậốếế
đốộọầếởtrongnướ
vànhàđầutưnướcngoàithamgiavàocáclĩnh
ựạtđộủ65
2.3. Giải pháp và lộ trình thực hiện giảm phát
thải khí nhà kính tại NMLD Dung Quất
BSRđãnghiêncứuvàđềấả
 ả ả 1  10  4ấ
ồ7ếệmnănglượ
ửụngnănglượệả6ửụngNăng
lượạếộốạtđộả
ất điệ  7 ồ ử ụ 2
ả
ấ0867ồừ7
đổỉ
ộ  ả  ải đến năm 2050 đượ
ứựịảớ
ức độ ả    ứ ả  ả
càngcao,chiphíđầutưcànglớ
- ị ản cơ sở: định hướ ứ ả
ảủaBSRđếnnăm2050là91,6%(theo
quyđịnhtrongQĐsố ủ7ủtướ
ủềếnđổậ
- ị ả  ứ ả  ả 
(đạ1
- ị ả   ứ ả  ả
ả
- ịảấệảứả
ảảng10~12%,chiphíđầutưbổấ
ấ
ịảểạtthayđổỳộ
vàocácquyđịủủ
ịtrườ ỉ ịảnđượ
ắtnhưsau:
Bảng 1. Các kịch bản giảm phát thải KNK dự kiến của NMLD Dung Quất
Kịchbản Cơsở(*) Cao Trung Bình Thấp
Mứcgiảmphátthảivào
    
Chiphíđầutư(triệuUSD)
   
Cácnhómgiảipháp
TiếtkiệmNL,%    
NănglượngTáitạo,%    
86    
Trồngrừng,%    
Muatínchỉ,%    
Tổnggiảmphátthải,%    
(*)KịchbảncơsởlấymứcgiảmphátthảitheoQĐsố896/QĐTTg26/7/2022ChiếnlượcQuốcgia
vềbiếnđổikhihậuđến2050.
CÔNGNGHIỆPDẦUKHÍ
:WWWWW
SỐ6-2024
CÔNGNGHIỆPMỎ
Hình 1. Lộ trình giảm phát thải KNK, phấnđấu theo Kịch bảncơsở
2.4. Khó khăn thách thức thực hiện Lộ trình
giảm phát thảiKNKđối với NMLD Dung Quất
- Nhóm giải pháp Tiết kiệm năng lượng và
Năng lượng tái tạo: khả năng giảm phát thải
khoảng 5-10%,đâylà 2 nhóm giải pháp có tiềm
năng cao,phù hợp với nguồn lực của BSR. Tuy
nhiên khi triển khai BSR vẫn gặp nhiềukhókhăn
như:
+ Việc cải tiến, nâng cấp thiết bị cần nghiên cứu,
đánh giácẩn trọng và phảiđượctưvấn bởi các
Nhà bản quyền, chuyên gia quốc tế nhằmđảm bảo
sự đồng bộ và an toàn công nghệ với hệ thống hiện
hữu của Nhà máy. Một số giải pháp phải tạm
dừng/hủydochưakhả thivàkhôngđảm bảođồng
bộ và an toàn công nghệ;
+ Các dự ánnănglượng tái tạonhưđiện mặt
trời,điện gió, hiện bên trong NMLD Dung Quất có
tiềm năng phát triển ĐMT lên đến 30MWp, tuy
nhiên vẫnchưatriểnkhaiđượcdocơchế vàchưa
hiệu quả.
- GiảiphápCCUS:đâylànhómgiải pháp giúp
giảm sâu phát thảiKNK(trên70%),tuynhiênđòi
hỏi vốnđầutưlớn (trên 1 tỷ USD). Một số thuận
lợi/khókhănvướng mắc:
+Côngđoạn thu gom (CO
2
capture): có tính
khả thi kỹ thuật nhờ công nghệ đãđượcthương
mại hóa rộng rãi.
+Côngđoạnlưugiữ CO
2
(Storage): Về mặt lý
thuyết CO
2
có thể đượclưugiữ trong các cấu tạo
địa chất phù hợpnhưmỏ muối, mỏ dầu khí sau giai
đoạn khai thác, tầngnước ngầm,… hoặc sử dụng
choquátrìnhtăngcường thu hồi dầu (EOR). Tiềm
năngtồn chứa CO
2
của các bể dầu khí chính tại
Việt Nam (Sông Hồng, CửuLongvàNamCônSơn)
có thể lênđến 70 tỷ tấn. Tuy nhiên nghiên cứu CCS
ở ViệtNamcũngchưađược chi tiết,đồng thời các
bể lưutrữ CO
2
này chủ yếu ở Miền Bắc và Miền
Nam Việt Nam nên BSR ít có lợi thế về mặtđịa lý
trong việc vận chuyển CO
2
đến các bể tiềmnăng
này. Về mặttrưởng thành công nghệ thì ở trên thế
giới mớiđược biếtđến ở giaiđoạn thử nghiệm và
trình diễn, chi phí vận chuyểnvàlưutrữ còn rất cao.
+Côngđoạn sử dụng CO
2
(Use): công nghệ
chuyển hóa CO
2
thành hóa dầu hóa chấtđòihỏi
chiphíđầutưcao,côngnghệ chưađược áp dụng