Bài giảng Địa kinh tế: Chương 2 - PGS. TS. Đặng Hoàng Linh và TS. NguyễnVinh Thành

Nền kinh tế thế giới là một hệ thống phức tạp, không ngừng biến đổi, có lịch sử phát triển lâu dài và chịu tác động bởi vô số yếu tố. Việc nghiên cứu và thấu hiểu các giai đoạn hình thành, tiến hóa cũng như những động lực chính định hình nó có ý nghĩa then chốt trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về kinh tế thế giới, phác thảo lịch sử phát triển của nó từ những hình thái sơ khai đến các cuộc cách mạng công nghiệp vĩ đại, đồng thời phân tích những nhân tố ảnh hưởng quan trọng nhất. Mục tiêu là trang bị cho độc giả một nền tảng kiến thức vững chắc để nhận diện và thích ứng với các xu hướng kinh tế toàn cầu.

Sinh viên, giảng viên ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, quan hệ quốc tế; các nhà nghiên cứu, hoạch định chính sách và những người quan tâm đến các xu hướng và động lực của nền kinh tế toàn cầu.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng thể về kinh tế thế giới, bắt đầu bằng việc truy dấu lịch sử phát triển của nó qua các thời kỳ, từ nền kinh tế trao đổi hiện vật thời kỳ đồ đá đến sự ra đời của tiền tệ và các cuộc cách mạng kinh tế thời Trung đại. Đặc biệt, nó làm rõ cách thức các cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, thứ hai, thứ ba và thứ tư đã định hình lại căn bản cấu trúc sản xuất, thương mại và xã hội toàn cầu. Từ cơ khí hóa đến điện khí hóa, rồi kỷ nguyên máy tính và tự động hóa, cho đến sự bùng nổ của Công nghiệp 4.0 với trí tuệ nhân tạo, Internet of Things và dữ liệu lớn, mỗi giai đoạn đều đánh dấu những bước ngoặt trong quá trình toàn cầu hóa kinh tế. Bên cạnh yếu tố lịch sử, tài liệu còn phân tích sâu rộng các nhân tố ảnh hưởng kinh tế chính, với trọng tâm là Cách mạng Khoa học Kỹ thuật (KH-KT). Nó chia quá trình này thành các giai đoạn, từ ứng dụng KH-KT phục vụ chiến tranh đến việc tập trung vào phục hồi kinh tế và phát triển bền vững sau khủng hoảng dầu mỏ năm 1973, nhấn mạnh vai trò của đổi mới trong việc tối ưu hóa nguồn lực và thúc đẩy kinh tế tri thức. Tài liệu cũng đề cập đến các vấn đề toàn cầu và xu hướng di dân quốc tế như những động lực bổ sung. Những phân tích này không chỉ giúp độc giả hiểu rõ hơn về động lực vận hành của nền kinh tế hiện đại mà còn gợi mở những hàm ý quan trọng cho việc hoạch định chính sách, chiến lược kinh doanh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp và liên kết chặt chẽ.