Bài giảng Kế toán hàng tồn kho: Chương 2 Kế toán tài chính

1/4/2013

TRẦN THỊ PHƯƠNG THANH

MỤC TIÊU

− Hiểu được những vấn đề chung quy định trong chuẩn

mực kế toán số 02 (VAS 02)

− Vận dụng VAS 02 và chế độ kế toán vào hạch toán kế toán trong từng nghiệp vụ kinh tế phát sinh liên quan đến hàng tồn kho

− Biết cách đánh giá và lập dự phòng giảm giá hàng tồn

kho

− Biết cách trình bày thông tin hàng tồn kho trên BCTC

NỘI DUNG

− Những vấn đề chung

− Kế toán hàng tồn kho trong khâu dự trữ (Nguyên vật

liệu, công cụ dụng cụ)

− Kế toán chi tiết hàng tồn trong kho

− Kế toán dự phòng giảm giá hàng tồn kho

1 1/4/2013

KHÁI NIỆM, PHÂN LOẠI (THEO VAS 02)

Thành phẩm, hàng hoá

Được giữ để bán trong kỳ SXKD bình thường

Sản phẩm dở dang, dịch vụ dở dang

Đang trong quá trình SXKD dở dang

Hàng tồn kho là những TÀI SẢN của doanh nghiệp

Nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ

NVL, công cụ, dụng cụ được sử dụng trong quá trình SXKD hoặc cung cấp dịch vụ

Mục đích

2 1/4/2013

KIỂM SOÁT NỘI BỘ HTK

- Tách biệt chức năng lưu giữ sổ sách HTK khỏi chức năng

trông giữ HTK.

- Mọi mặt hàng nhập và xuất từ kho hàng phải có phiếu

nhập và phiếu xuất.

- Thủ kho chỉ nên đồng ý xuất hàng khi có chỉ thị của người

có thẩm quyền

TÍNH GIÁ HÀNG TỒN KHO

- Quy định về ghi nhận hàng tồn kho

- Nguyên tắc kế toán chi phối

- Nguyên tắc xác định giá trị

- Phương pháp kế toán hàng tồn kho

- Phương pháp tính giá trị hàng tồn kho

3 1/4/2013

TÍNH GIÁ HÀNG TỒN KHO

Nguyên tắc kế toán chi phối: - Giá gốc - Thận trọng - Nhất quán  Đây là các nguyên tắc chủ yếu của HTK.

4 1/4/2013

Phương pháp kế toán hàng tồn kho

PP kê khai thường xuyên

PP kiểm kê định kỳ

- Là PP hạch toán căn cứ vào kết quả kiểm kê thực tế để phản ánh giá trị tồn kho cuối kỳ của vật tư hàng hóa, từ đó xác định được giá trị của vật tư hàng hóa xuất trong kỳ.

-Là PP theo dõi và phản ánh thường xuyên, liên tục có hệ thống tình hình nhập xuất tồn vật tư, hàng hóa trên sổ kế toán

=

Trị giá HTK cuối kỳ

Trị giá HTK đầu kỳ + Trị giá hàng nhập trong kỳ - Trị giá hàng xuất trong kỳ

Trị giá hàng xuất trong kỳ

Trị giá HTK đầu kỳ + Trị giá hàng nhập trong kỳ - Trị giá HTK cuối kỳ (qua kiểm kê)

5 1/4/2013

Phương pháp kế toán hàng tồn kho

PP kê khai thường xuyên

PP kiểm kê định kỳ

Các TK thuộc nhóm HTK chỉ ghi nhận số liệu kết chuyển đầu kỳ và cuối kỳ. Tình hình biến động của vật tư, hàng hóa sẽ được theo dõi và phản ánh trên TK riêng (TK 611, 63 1, 632)

611 15…

ĐK

-Tài khoản sử dụng: Các TK thuộc nhóm HTK (nhóm 15) được sử dụng để phản ánh số hiện có và tình hình tăng, giảm của vật tư hàng hóa. Giá trị vật tư hàng hóa tồn kho trên sổ kế toán có thể được xác định ở bất kỳ thời điểm nào.

CK

Phương pháp kế toán hàng tồn kho

PP kê khai thường xuyên

PP kiểm kê định kỳ

- Ưu nhược điểm: + Giúp việc quản lý HTK được chặt

+ Tính toán đơn giản, khối lượng công

chẽ.

việc nhẹ

+ Khối lượng công việc nhiều  sai

+ Chất lượng công tác quản lý kho

sót

 Sử dụng phổ biến trên thực tế.

 độ chính xác về giá trị vật tư, hàng hóa xuất bán, xuất dùng. - Điều kiện vận dụng: Đơn vị thương mại kinh doanh DN kinh doanh mặt hàng giá trị nhiều chủng loại hàng, vật tư với lớn, có kỹ thuật, chất lượng cao. quy cách, mẫu mã khác nhau, giá trị thấp hoặc các đơn vị có quy mô nhỏ chỉ sản xuất và tiêu thụ duy nhất 1 loại sản phẩm.

Phương pháp tính giá trị HTK

KT áp dụng 1 trong các phương pháp sau: - Phương pháp tính theo giá đích danh (PP nhận diện, chỉ định mặt hàng) - Phương pháp bình quân gia quyền - Phương pháp nhập trước, xuất trước (FIFO) - Phương pháp nhập sau, xuất trước (LIFO)

6 1/4/2013

KẾ TOÁN HTK – KHÂU DỰ TRỮ SẢN XUẤT NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

1. Nguyên vật liệu: Khái niệm:

NVL là đối tượng lao động tham gia vào quá trình sản xuất để tạo ra sản phẩm, đây là đối tượng mua vào nhằm mục đích sử dụng cho quá trình sản xuất kinh doanh. Đặc điểm vận động: - Về mặt hiện vật - Về mặt giá trị

7 1/4/2013

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

1. Nguyên vật liệu: Phân loại:

Căn cứ theo công dụng của NVL trong sản xuất :

- NVL chính - NVL phụ - Nhiên liệu Phụ tùng thay thế - - VL & thiết bị XDCB Phế liệu -

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

1. Nguyên vật liệu: Phân loại: Căn cứ theo đặc điểm, qui cách, phẩm chất, tính thanh lý hóa của NVL: NVL được chia thành từng lọai, từng nhóm, từng thứ 1 cách chi tiết, tỉ mỉ hơn theo yêu cầu quản lí của DN.

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

2. Công cụ, dụng cụ: Khái niệm:

Công cụ, dụng cụ là những tư liệu lao động được dùng trong quá trình họat động của doanh nghiệp và không hội tụ đủ tiêu chuẩn về giá trị đơn vị & thời gian họat động để được xét thành TSCĐ. Đặc điểm vận động: - Về mặt hiện vật

8 1/4/2013

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

2. Công cụ, dụng cụ: Phân loại:

Theo công dụng của công cụ, dụng cụ trong sản xuất : • Dụng cụ chuyên dùng : những dụng cụ đồ nghề, các lọai

khuôn mẫu,…

• Dụng cụ bảo hộ lao động : quần áo, giày, găng tay,… • Dụng cụ văn phòng. • Dụng cụ phục vụ cho nhu cầu khác : dụng cụ thí nghiệm,

bao bì luân chuyển.

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

2. Công cụ, dụng cụ: Phân loại:

Theo tình hình sử dụng công cụ, dụng cụ : • Công cụ, dụng cụ trong kho. • Công cụ, dụng cụ đang dùng.

9 1/4/2013

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

Theo PP KKTX:

TK 151

Cuối kỳ, xác định giá trị hàng mua đang đi đường căn cứ theo hóa đơn.

Sang kỳ sau, hàng mua đang đi đường về đến doanh nghiệp nhập kho các bộ phận của doanh nghiệp.

SD : Giá trị hàng mua đang đi

đường hiện có cuối kỳ.

10 1/4/2013

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

Theo PP KKTX:

TK 152

- Chiết khấu thương mại, giả m giá hàng mua được hư ởng, hàng trả lại cho ng ười bán.

- Giá thực tế VL xuất kho

trong kỳ (FIFO,LIFO,BQ,…) - Giá trị VL thiếu hụt khi kiểm

kê.

-Giá hóa đơn & CP thu mua thực tế VL nhập kho do mua ngoài. -Giá thực tế VL nhập kho do nguyên nhân khác như: do tự chế biến, thuê ngoài chế biến, nhận vốn góp,… -Giá trị VL thừa khi kiểm kê

SD : Giá thực tế VL tồn kho cuối kỳ.

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

Theo PP KKTX:

TK 153

-Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng mua được hưởng, hàng trả lại cho người bán. -Giá thực tế CCDC xuất kho trong kỳ (FIFO,LIFO,BQ,…) -Giá trị CCDC thiếu hụt khi kiểm kê

-Giá hóa đơn & CP thu mua thực tế CCDC nhập kho do mua ngoài. -Giá thực tế CCDC nhập kho do nguyên nhân khác như: do tự chế biến, thuê ngoài chế biến, nhận vốn góp,… -Giá trị CCDC thừa khi kiểm kê

SD : Giá thực tế CCDC tồn kh o cuối kỳ.

KẾ TOÁN NVL, CÔNG CỤ DỤNG CỤ

 VAT (Value added tax) : Thueá GTGT. - Khaùi nieäm. - Ñoái töôïng chòu VAT - Ñoái töôïng noäp VAT cho ngaân saùch + Theo PP tröïc tieáp : VAT phaûi noäp ngaân saùch = Giaù trò gia taêng cuûa haøng hoùa, dòch vuï tieâu thuï x %VAT (0%, 5%, 10%) + PP khaáu tröø thueá VAT phaûi noäp ngaân saùch = VAT ñaàu ra – VAT ñaàu vaøo.

11 1/4/2013

Trường hợp xảy ra thừa thiếu khi mua VL, CCDC

Phương thức nhận hàng trực tiếp

Nhà cung cấp Doanh nghiệp

Xử lý thừa thiếu tuỳ thuộc phương thức mua hàng

Phương thức chuyển hàng

VÍ DỤ 1. DN mua 1 lô nguyên vật liệu với số lượng 500kg, đơn giá mua chưa VAT: 20.000đ/kg, VAT 10%, nhận tại kho của người bán A. Khi về đến kho, DN kiểm nhận phát hiện thiếu 20kg. Số lượng thiếu chưa biết nguyên nhân. DN cho nhập kho theo số thực nhận. Chưa thanh tóan cho người bán.

2. DN mua 1 lô nguyên vật liệu với số lượng 500kg, đơn giá mua chưa VAT: 20.000đ/kg, VAT 10%, nhận tại kho của người bán B. Khi về đến kho, DN kiểm nhận phát hiện thừa 10kg. Số lượng thừa chưa biết nguyên nhân. DN cho nhập kho theo số thực nhận.

3. Người bán C chuyển đến 1 lô CCDC với số lượng 700kg, đơn giá mua chưa VAT: 50.000đ/kg, VAT 10%. Khi kiểm nhận nhập kho, DN phát hiện thiếu 20kg. DN cho nhập kho và chấp nhận thanh tóan cho C theo số thực nhận

4. Người bán D chuyển đến 1 lô CCDC với số lượng 700kg, đơn giá mua chưa VAT: 50.000đ/kg, VAT 10%. Khi kiểm nhận nhập kho, DN phát hiện thừa 30kg. Số lượng hàng thừa DN giữ hộ người bán.

12 1/4/2013

VÍ DỤ Số dư đầu tháng 4. Nợ 331 (A): 2.000.000đ 1. DN mua 1 lô nguyên vật liệu với số lượng 1000kg, đơn giá mua chưa VAT: 10.000đ/kg, VAT 10%, nhận tại kho của người bán A . Khi về đến kho, DN kiểm nhận phát hiện thiếu 30kg. Số lượng thiếu chưa biết nguyên nhân. DN cho nhập kho theo số thực nhận. Chưa thanh tóan cho người bán.

2. Trong số lượng thực nhập kho, DN phát hiện có 50kg kém phẩm chất và 50kg sai quy cách. Đơn vị đề nghị người bán A cho hưởng giảm giá 20% đối với số kém phẩm chất và thông báo sẽ trả lại số sai quy cách. 3. Người bán đồng ý cho DN hưởng giảm giá. Đồng thời, DN cũng đã xuất kho trả lại 50kg sai quy cách. 4. DN thanh tóan cho người bán A thông qua chuyển khỏan sau khi hưởng CKTT 2%/số thanh tóan do thanh tóan sớm.

Yêu cầu. Định khỏan các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên.

Ví duï Ngaøy 10/05 ñôn vò nhaän ñöôïc chöùng töø ñeà nghò thanh toaùn tröôùc

loâ NVL coù trò giaù 8.800.000 ñ. Ñôn vò chi tieàn maët thanh toaùn , cuoái thaùng soá haøng naøy chöa veà ñeán ñôn vò. Qua thaùng sau haøng veà nhaäp kho ñuû trò giaù haøng 8.000.000 ñ, thueá VAT 10%.

13 1/4/2013

Trường hợp haøng veà tröôùc hoùa ñôn veà sau Haøng veà nhaäp kho, keá toaùn laäp phieáu nhaäp kho theo doõi. Cuoái thaùng hoùa ñôn chöa veà keá toaùn ghi nhaän:

TK 331

TK 152,153

(1) Cuoái thaùng ghi nhaän theo giaù taïm tính

(2) Qua thaùng sau ghi boå sung cheânh leäch Giaù hoaù ñôn – Giaù taïm tính

(3) Hoaëc ghi aâm cheânh leäch Giaù taïm tính – Giaù hoùa ñôn

Ví duï Ñôn vò nhaän ñöôïc 1 loâ NVL do coâng ty M chuyeån ñeán , soá löôïng haøng thöïc nhaäp laø 1.000 kg, haøng chöa coù HÑ , ñôn vò cho nhaäp kho. Cuoái thaùng HÑ chöa veà, ñôn vò ghi theo giaù taïm tính laø 9.000.000 ñ. Qua thaùng sau HÑ veà ,trò giaù haøng ghi treân hoaù ñôn laø 1.000 kg, ñôn giaù 8.000 ñ/kg,thueá VAT 10%, tieàn haøng chöa thanh toaùn, haøng nhaäp kho ñuû. Ñôn vò tieán haønh ñieàu chænh treân soå saùch.

14 1/4/2013

15 1/4/2013

16 1/4/2013

KẾ TOÁN CHI TIẾT HÀNG TỒN TRONG KHO

PP ghi thẻ song song: • Ở kho : thủ kho sẽ sử dụng thẻ kho để theo dõi và phản ánh hằng ngày tình hình nhập xuất tồn kho vật liệu theo chỉ tiêu số lượng.

17 1/4/2013

KẾ TOÁN CHI TIẾT HÀNG TỒN TRONG KHO

PP ghi thẻ song song: • Ở phòng kế toán : kế toán sẽ sử dụng thẻ hay sổ chi tiết vật liệu để theo dõi và phản ánh hàng ngày tình hình nhập, xuất, tồn kho NVL theo chỉ tiêu số lượng và giá trị.