Bài giảng Kinh tế lượng: Chương 1 - TS. Nguyễn Thị Thu Hà

Học phần Kinh tế lượng giới thiệu một lĩnh vực quan trọng trong khoa học kinh tế, nơi các nguyên lý kinh tế được kết hợp với công cụ toán học và thống kê để phân tích định lượng. Trong bối cảnh kinh tế hiện đại, khả năng lượng hóa mối quan hệ giữa các biến số kinh tế, kiểm định các giả thuyết, và đưa ra dự báo chính xác trở nên vô cùng thiết yếu. Học phần này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc áp dụng Kinh tế lượng không chỉ để xác nhận hoặc bác bỏ các lý thuyết kinh tế mà còn để hỗ trợ hoạch định chính sách hiệu quả và ra quyết định trong thực tiễn. Mục tiêu là trang bị cho người học những kiến thức nền tảng và phương pháp luận vững chắc để phân tích các vấn đề kinh tế phức tạp.

Sinh viên cao học các ngành Kế toán, Quản lý Kinh tế; nghiên cứu sinh và các nhà nghiên cứu quan tâm đến ứng dụng Kinh tế lượng trong phân tích và dự báo kinh tế.

Nội dung học phần Kinh tế lượng trình bày một cách toàn diện về bản chất, mục đích và phương pháp luận của lĩnh vực này, tập trung vào việc áp dụng các công cụ định lượng để phân tích các mối quan hệ kinh tế. Bắt đầu với khái niệm cơ bản, học phần làm rõ Kinh tế lượng là sự kết hợp giữa kinh tế học, toán học và thống kê nhằm lượng hóa, kiểm định và dự báo các hiện tượng kinh tế. Hai nhánh chính của Kinh tế lượng là lý thuyết và ứng dụng, mỗi nhánh đều đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển và triển khai các mô hình phân tích. Học phần đi sâu vào phương pháp luận Kinh tế lượng thông qua bảy bước cụ thể: từ việc nêu các giả thuyết kinh tế đến thiết lập mô hình (toán học và Kinh tế lượng), thu thập số liệu, ước lượng tham số, kiểm định mô hình, dự báo, và cuối cùng là đề xuất chính sách. Các kỹ thuật như mô hình hồi quy đơn và bội, xử lý biến giả, và các vấn đề như đa cộng tuyến, phương sai sai số thay đổi, tự tương quan được giới thiệu để giải quyết các thách thức trong thực tiễn phân tích. Học phần cũng bao gồm các ví dụ minh họa, như phân tích hàm tiêu dùng Keynesian bằng phương pháp bình phương bé nhất (OLS), giúp người học hình dung rõ ràng quy trình ứng dụng. Giá trị ứng dụng của Kinh tế lượng được thể hiện qua khả năng cung cấp bằng chứng thực nghiệm cho các lý thuyết, hỗ trợ đưa ra các dự báo tin cậy và làm nền tảng cho việc hoạch định các chính sách kinh tế hiệu quả, từ đó góp phần giải quyết các vấn đề thực tiễn trong quản lý và kinh doanh.