Bài giảng Lý thuyết Tài chính tiền tệ: Chương 8 - ThS. Phạm Tố Quyên

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, tài chính quốc tế (TCQT) nổi lên như một lĩnh vực cốt yếu, phản ánh sự liên kết tài chính phức tạp giữa các quốc gia. Nó không chỉ là hệ thống các quan hệ kinh tế mà còn là công cụ chiến lược phục vụ các chính sách đối nội và đối ngoại của mỗi quốc gia. Việc nắm vững khái niệm, đặc điểm và vai trò của TCQT là vô cùng quan trọng để hiểu được động lực vận hành của nền kinh tế toàn cầu và những thách thức mà các quốc gia phải đối mặt trong việc quản lý nguồn lực tài chính.

Sinh viên, giảng viên chuyên ngành Kinh tế, Tài chính, Quan hệ Quốc tế; nhà nghiên cứu, chuyên gia hoạch định chính sách và các nhà đầu tư quan tâm đến động lực tài chính toàn cầu.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về tài chính quốc tế (TCQT), khởi đầu bằng việc định nghĩa nó như một hệ thống các quan hệ kinh tế nảy sinh giữa các chủ thể của một quốc gia với chủ thể nước ngoài và các tổ chức quốc tế, nhằm hình thành và sử dụng các quỹ tiền tệ phục vụ các chính sách của Nhà nước. TCQT được đặc trưng bởi sự vận động nguồn lực tài chính vượt ra ngoài biên giới quốc gia, gắn liền với mục tiêu kinh tế và chính trị, chịu sự chi phối của cả hai yếu tố này. Vai trò của TCQT rất quan trọng, không chỉ trong việc khai thác các nguồn lực tài chính bên ngoài mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho sự tham gia vào phân công lao động quốc tế. Tiếp theo, tài liệu đi sâu vào các hình thức tài chính quốc tế chủ yếu, bao gồm tín dụng quốc tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và viện trợ quốc tế không hoàn lại. Trong đó, tín dụng quốc tế được phân tích chi tiết với các hình thức cụ thể như vay thương mại và viện trợ phát triển chính thức (ODA). Đặc điểm của vay thương mại là dựa trên quan hệ thị trường, lãi suất do thị trường quyết định, và rủi ro cao cho nhà đầu tư nếu doanh nghiệp vay thua lỗ. ODA, ngược lại, là các khoản viện trợ ưu đãi, thường dành cho các dự án cơ sở hạ tầng ở các nước đang phát triển, với điều kiện nhất định. Tài liệu cũng trình bày ưu nhược điểm của tín dụng quốc tế, nhấn mạnh khả năng tự chủ của nước đi vay nhưng cũng cảnh báo về "con dao hai lưỡi" khi quản lý kém hiệu quả có thể dẫn đến tình trạng nợ nần, đặc biệt với các nước đang phát triển. Hiểu rõ những khía cạnh này là thiết yếu để tối ưu hóa việc sử dụng các công cụ chính sách tài chính quốc tế, đảm bảo phát triển bền vững và giảm thiểu rủi ro kinh tế.