Bài giảng môn Nguyên lý thống kê: Chương 1 - Những vấn đề chung về thống kê học

Thống kê học đóng vai trò nền tảng và thiết yếu trong việc thấu hiểu và phân tích các hiện tượng kinh tế - xã hội phức tạp. Từ những ghi chép sơ khai trong thời kỳ cổ đại đến một công cụ phân tích hiện đại, sự ra đời và phát triển của thống kê học đã cung cấp một khung khổ khoa học để lượng hóa, diễn giải và dự đoán các xu hướng. Chương này tập trung vào việc giới thiệu những vấn đề chung nhất về thống kê học, làm rõ đối tượng nghiên cứu, tầm quan trọng của nó trong đời sống xã hội, và các khái niệm cơ bản. Mục tiêu là trang bị cho người đọc cái nhìn tổng quan về một lĩnh vực khoa học quan trọng, từ đó có thể áp dụng vào việc phân tích và ra quyết định trong nhiều bối cảnh khác nhau.

Sinh viên các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, xã hội học; nhà nghiên cứu; chuyên viên phân tích dữ liệu và quản lý cần nền tảng về thống kê.

Chương này cung cấp một cái nhìn toàn diện về thống kê học, bắt đầu bằng việc phác thảo lịch sử hình thành và phát triển của nó qua các thời kỳ, nhấn mạnh sự tiến hóa từ một phương pháp ghi chép đơn giản thành một công cụ khoa học phức tạp. Trọng tâm chính là xác định đối tượng nghiên cứu của thống kê học, được định nghĩa là việc khảo sát mặt lượng của các hiện tượng kinh tế - xã hội số lớn, trong mối liên hệ mật thiết với mặt chất và trong điều kiện thời gian, không gian cụ thể. Các khái niệm cơ bản trong thống kê, như "tổng thể thống kê" và "đơn vị tổng thể", được giải thích rõ ràng để xây dựng nền tảng vững chắc cho người học. Bên cạnh đó, chương trình bày các loại thang đo được sử dụng trong thống kê, quá trình nghiên cứu thống kê gồm các giai đoạn thu thập, xử lý, phân tích và diễn giải dữ liệu, cùng với sơ lược về cơ cấu tổ chức hệ thống thống kê ở Việt Nam. Minh họa bằng tình huống thực tế về doanh số bán xe máy, tài liệu cho thấy cách thức thu thập và phân tích dữ liệu thống kê để rút ra xu hướng và hỗ trợ ra quyết định. Những kiến thức này không chỉ có giá trị học thuật mà còn mang ý nghĩa ứng dụng sâu rộng, giúp các cá nhân và tổ chức có thể phân tích dữ liệu một cách hiệu quả để hiểu rõ hơn các vấn đề kinh tế, xã hội và đưa ra các quyết định quản lý, kinh doanh chính xác.