Bài giảng Pháp luật đại cương: Chương 5 - Hoàng Đắc Qúy

Luật Hình sự là một ngành luật công quan trọng, đóng vai trò then chốt trong việc duy trì trật tự xã hội và bảo vệ các quyền lợi hợp pháp của nhà nước và công dân. Việc nắm vững các nguyên tắc và quy định cơ bản của ngành luật này là hết sức cần thiết để hiểu rõ cơ chế vận hành của hệ thống pháp luật và công lý. Chương này cung cấp cái nhìn tổng quan về những nội dung cốt lõi của Luật Hình sự, từ việc định nghĩa, xác định đối tượng và phương pháp điều chỉnh, cho đến việc phân tích các chế định cơ bản về tội phạm và hình phạt. Mục tiêu là trang bị kiến thức nền tảng vững chắc cho người đọc về một trong những trụ cột của hệ thống pháp luật Việt Nam.

Sinh viên ngành luật, cán bộ làm công tác pháp luật, các nhà nghiên cứu và những người có nhu cầu tìm hiểu kiến thức cơ bản về Luật Hình sự Việt Nam.

Chương này mở đầu bằng việc trình bày khái niệm về Luật Hình sự như một ngành luật độc lập, có chức năng xác định hành vi nguy hiểm cho xã hội là tội phạm và quy định các biện pháp chế tài hình sự đối với người vi phạm. Nghiên cứu cũng làm rõ đối tượng điều chỉnh của Luật Hình sự là các quan hệ xã hội phát sinh giữa nhà nước và cá nhân hoặc tổ chức phạm tội, được điều chỉnh bằng phương pháp quyền uy của nhà nước. Phần tiếp theo đi sâu vào các chế định cơ bản, bao gồm khái niệm, đặc điểm và phân loại tội phạm theo Bộ luật Hình sự 2015 thành các mức độ: ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng. Đặc điểm của tội phạm được nhấn mạnh là hành vi nguy hiểm cho xã hội, trái pháp luật hình sự, được thực hiện cố ý hoặc vô ý và do người có năng lực trách nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương mại thực hiện. Cuối cùng, chương cũng giới thiệu khái quát về hình phạt và các biện pháp tư pháp, tạo nên một bức tranh toàn diện về cách thức Luật Hình sự thiết lập khuôn khổ pháp lý để đấu tranh phòng chống tội phạm, bảo vệ lợi ích chung của cộng đồng và đảm bảo công bằng xã hội.