9/24/2012
1
ThS TrầnThịMinh Đức
Email: minhduclkt@ueh.edu .vn
MỘT SỐ VẤN ĐỀ
CƠ BẢN VỀ
NHÀ NƢỚC
BÀI 1:
MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN
VỀ NHÀ NƢỚC
Bài 1
1Khái niệm, đặc trƣng nhà nƣớc
2Hình thức nhà nƣớc
3Bộ máy nhà nƣớc nƣớc CHXHCNVN
1. Khái niệm & đặc trƣng nhà nƣớc
là một bộ máy quyền lực đặc biệt
do g/c thống trị lập ra để duy trì
việc thống trị về kinh tế, chính trị,
tư tưởng đối với toàn bộ XH.
Là BM quyền lực
công cộng đB Có chủ quyền
quốc gia
Quy định & thực
hiện việc thu thuế
Ban hành & quản lý
XH bằng pháp luật
XÁC ĐỊNH THẨM QUYỀN CỦA TÒA ÁN THEO
2. Hình thức nhà nƣớc
Phương pháp thực hiện
Quyền lực
nhà nƣớc
(Của giai cấp
thống trị)
Cách thức tổ chức
9/24/2012
2
Hình thức nhà nƣớc
Hình thức
chính thể
Hình thức
cấu trúc
Chế độ
chính trị
Cách
thức &
trình tự
thành lập
1.2.1 Hình thức
chính thể
Xác lập
mối
quan hệ
Các cơ quan TỐI CAO trong BMNN
Quân chủ
-Quyền lực tối cao
của nhà nước thuộc
về một cá nhân;
-thừa kế
-suốt đời
Cộng hòa
-Quyền lực tối cao
của nhà nước thuộc
về một tập thể;
-được bầu ra
-theo nhiệm kì
Hình thức chính thể
Hình thức chính thể
Quân chủ Cộng hòa
Tuyệt đối Tương đối Quý tộc Dân chủ
Tổng
thống
Đại
nghị
Hỗn
hợp
Cách thức
tổ chức NN
thành các
đơn vị
hành chính
lãnh thổ
2.2 Hình thức
Cấu trúc
Xác lập
mối q/hệ
giữa
cơ quan NN
ở TW &
địa phƣơng
Hình thức cấu trúc
Nhà nước đơn nhất
-Có một hệ thống
quyền lực;
-Có một hệ thống
pháp luật duy nhất;
Nhà nước liên bang
-Có hai hệ thống
quyền lực;
-Có hai hệ thống pháp
luật;
9/24/2012
3
Là tổng thể các
phương pháp,
thủ đoạn mà
các cơ quan NN
sử dụng để thực
hiện quyền lực
NN.
Chế độ
chính trị
Phương
pháp dân
chủ
Phương
pháp phản
dân chủ
NGUYÊN
THỦ
QUỐC GIA
NGHỊ VIỆN TÒA ÁN
CHÍNH
PHỦ
3.2 Các nguyên tắc tổ chức &
hoạt động của BMNN VN
Nguyên tắc:
là những phương hướng mang tính
chỉ đạo trong quá trình tổ chức &
hoạt động của bộ máy nhà nước
CHXHCNVN.
Tất cả quyền lực NN
thuộc về nhân dân
Đảng lãnh đạo
Tập trung dân chủ
Bộ máy nhà nước CHXHCN VN được tổ chức
& h/động theo những n/tắc nào?
Pháp chế
Bộ
máy
nhà
nước
3.2.1 Tất cả quyền lực NN thuộc về ND
Nhân dân
Quốc hội
(Lập pháp)
TA - VKS
(Tƣ pháp)
Chính phủ
(Hành pháp)
Quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân
Tham gia
t/lập
cơ quan
nhà
nƣớc
Tham
gia
quản lý
nhà
nƣớc
Giám sát
công
việc nhà
nƣớc
9/24/2012
4
3.2.2 Đ/bảo sự lãnh đạo của ĐCS đ/v NN
1
Đề ra
đƣờng
lối,
chính
sách
Định
hƣớng
hoàn
thiện
BMNN
Giới
thiệu
cán
bộ
Đảng
viên
gƣơng
mẫu
2 3 4
Tập trung
Cấp dưới,
địa phương
phục tùng
cấp trên,
TW
3.2.3 Tập trung dân chủ
Dân chủ
phát huy
tính chủ
động, sáng
tạo của cấp
dưới, của
địa phương
3.2.4 Nguyên tắc pháp chế
Tất cả
cá nhân,
tổ chức
phải
tuân thủ
PL
Đảng “…Mọi tổ chức của Đảng hoạt
động trong khuôn khổ HP & PL”
Nhà
nƣớc "Nhà nước quản lý xã hội bằng
pháp luật.”
Công
dân “Quyền &nghĩa vụ của công
dân do HP &PL quy định”
3.3 Các loại cơ quan
trong bộ máy nhà nƣớc
CHXHCN Việt Nam
Các loại cơ quan nhà nƣớc
Cơ
quan
quyền
lực
Chủ
tịch
nƣớc
Cơ
quan
quản
lý
Tòa
án
Viện
kiểm
sát
Quốc
hội HĐND UBND
Chính
phủ
Cơ
quan
quyền
lực
nhà
nước
Quốc hội
HĐND
3.3.1 Cơ quan quyền lực nhà nƣớc
Nhân
dân
Chịu
trách
nhiệm
trước
nhân
dân
9/24/2012
5
Quốc
hội
Vị trí
pháp lý
Chức
năng
Lập hiến &
lập pháp
Q/định v/đề
q/trọng
Giám sát tối
cao
Tổ chức xây
dựng BMNN
Cơ quan đại biểu
cao nhất
Cơ quan quyền lực
nhà nƣớc cao nhất
Hội
đồng
nhân
dân
Vị trí
pháp lý
Cơ quan đại biểu của
địa phƣơng
Cơ quan quyền lực
nhà nƣớc ở địa
phƣơng
Chức năng
Q/định những v/đề
q/trọng của ĐP
Giám sát hoạt động
của cơ quan nhà
nước cùng cấp
Cơ
quan
quản
lý nhà
nước
Chính
phủ
UBND
3.3.2 Cơ quan quản lý nhà nƣớc
Chịu
trách
nhiệm
trước
cơ quan
quyền
lực
Vị trí
pháp lý
Cơ quan chấp
hành của QH
Cơ quan quản lý
nhà nƣớc cao nhất
Chức năng
Quản lý các lĩnh
vực của đời sống
(KT, VH, KH-CN,
AN-QP, GD, y tế,
đối ngoại, tư
pháp,…)
Chính
phủ
Ủy
ban
nhân
dân
Vị trí
pháp lý
Cơ quan chấp
hành của HĐND
cùng cấp
Cơ quan quản lý
nhà nƣớc của địa
phƣơng
Chức năng Quản lý các lĩnh
vực của đời
sống ở địa
phƣơng
3.3.3
Chủ
tịch
nước
Vị trí
pháp lý
Là nguyên thủ
quốc gia
Quyền hạn
Lập pháp
Hành pháp
Tư pháp
Đối ngoại, đặc biệt