02.08.16
1
XÂY DỰNG CƠ SỞ LÝ THUYẾT
VÀ TỔNG QUAN TÀI LIỆU
Viện Nghiên cứu Kinh tế Phát triển
Chương 5
Trình bày: ThS.Phạm Minh Tiến
1
2
Tóm lược tài liệu - Literature review
Literature = nghiên cứu đã thực hiện
Review = tóm lược+nhận xét
Literature review = tóm lược các nghiên cứu liên
quan
Lý thuyết/mô hình sẽ sử dụng Các ứng dụng
3
Tóm lược lý thuyết - Literature review
Tóm lược lý thuyết: tìm kiếm tất cả các nghiên cứu liên
quan, đánh giá, nhận xét để hiểu đầy đủ kiến thức về
lĩnh vực đó.
Đề cập đến một dữ kiện nào đó KHÔNG phải là Tóm
lược lý thuyết.
Các nghiên cứu nên bắt đầu bằng việc khảo sát các nghiên
cứu liên quan.
02.08.16
2
Tổng quan các bước làm việc với tài liệu
Viện Nghiên cứu Kinh tế Phát triển
4
Làm việc với các tài liệu
Tìm tài liệu Đọc tài liệu Sử dụng tài liệu Tóm lược lý thuyết
Biết phân loại
tài liệu
Tìm nguồn tài
liệu
Đọc hiệu quả
Lưu trữ nguồn
tài liệu
Ghi chú
Chọn chủ đề
nghiên cứu
Đặt câu hỏi
nghiên cứu
Nêu lý do
nghiên cứu
Nhận dạng lý
thuyết nền tảng
Chọn phương
pháp NC
Hiểu được mục
đích của tóm
lược lý thuyết
Xác định phạm
vi viết tóm lược
Viết tóm lược lý
thuyết
5
Vai trò của “Tóm lược lý thuyết” đối với nhà
nghiên cứu
Tìm ra nghiên cứu nào đã được thực hiện.
Hiểu các nghiên cứu đó được thực hiện như thế nào (
để rút ra cách làm tốt nhất cho mình).
Xác nhận tính hợp lý của những dữ kiện dùng để xây
dựng giả thuyết.
Thấy rõ sự tương đồng hay đối lập của nghiên cứu với
các nghiên cứu đã có.
Nhận dạng những “khoảng trống” trong các nghiên cứu
hiện tại.
Giúp nhận dạng/xây dựng khung phân tích/mô hình
nghiên cứu
6
Vai trò của chương
“Tóm lược lý thuyết” đối với người đọc
Thông tin người đọc biết tình hình nghiên cứu hiện tại đối
với chủ đề nghiên cứu.
Xác nhận năng lực nghiên cứu của nhà nghiên cứu.
Cho thấy sự hợp lý, xác đáng của câu hỏi nghiên cứu.
Cung cấp nội dung cần thiết cho chương “mô hình/phương
pháp nghiên cứu” tiếp theo.
Cho thấy sự hợp lý của phương pháp nghiên cứu
02.08.16
3
7
Đặc điểm của một “cơ sở lý luận” TỐT
Giúp xác định lĩnh vực nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu
thích hợp và cả nguồn tài liệu.
Tổng hợp và phân tích thông tin. Cơ sở lý luận không phải là
danh sách các nghiên cứu.
Thông tin được chọn lọc. Không đơn thuần là phần mô tả lại
các nghiên cứu liên quan.
Thường trích dẫn các bài viết trên tạp chí chuyên ngành trong
vòng 4 – 5 năm. Chỉ trích dẫn các bài viết cũ nếu là kinh điển.
Trích dẫn 1 trang cụ thể trong sách (không phải toàn bộ sách).
8
Nguồn tìm các nghiên cứu liên quan
Sách chuyên khảo
Tạp chí chuyên ngành (journal)
Tài liệu trình bày tại hội thảo (conference proceedings)
Báo cáo nghiên cứu (working paper)
Báo cáo kỹ thuật (Technical report)
Tài liệu không xuất bản
TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.Khái niệm
Là một bản miêu tả chi tiết để chỉ ra rằng những lý thuyết nào sẽ
được nói đến và sử dụng trong đề tài nghiên cứu của mình.
2. Mục đích của Tổng quan tài liệu và cơ sở lý thuyết
Trình bày kiến thức và sự hiểu biết về vấn đề đang hoặc sẽ
nghiên cứu.
Đánh giá ưu -khuyết điểm của các lý thuyết sẽ áp dụng.
9
02.08.16
4
5 BƯỚC TÌM KIẾM TÀI LIỆU
1) Xác định vấn đề nghiên cứu hoặc/và câu hỏi nghiên cứu
2) Tham khảo các bách khoa toàn thư, tự điển, sổ tay, sách và các
tài liệu liên quan đến các thuật ngữ chủ yếu, con người, sự kiện
liên quan đến vấn đề hoặc câu hỏi nghiên cứu.
3) Áp dụng các thuật ngữ chủ yếu, con người, sự kiện vào việc
tìm kiếm các chỉ mục (indexes), danh mục tài liệu tham khảo,
và Internet để xác định các nguồn dữ liệu thứ cấp.
4) Định vị và tổng quan các nguồn dữ liệu thứ cấp phù hợp.
5) Đánh giá giá trị các nguồn và nội dung của dữ liệu thứ cấp.
10
CÁC CẤP ĐỘ CỦA THÔNG TIN DỮ LIỆU
Dữ liệu sơ cấp (primary data):
Các kết quả nguyên thủy của các nghiên cứu hoặc các dữ liệu
thô chưa được giải thích hoặc phát biểu đại diện cho một quan
điểm hoặc vị trí chính thức nào đó.
Hầu hết có căn cứ đích xác vì chưa được lọc hoặc diễn giải bởi
một người thứ hai.
Nguồn dữ liệu sơ cấp: thường là các số liệu ghi nhận trong
nghiên cứu, các số liệu cá nhân, các bảng số liệu thô được mua,
các bảng, biểu đồ số liệu thống kê.
11
CÁC CẤP ĐỘ CỦA THÔNG TIN DỮ LIỆU
Dữ liệu thứ cấp (secondary data):
Các thông tin diễn dịch, giải thích của các dữ liệu sơ cấp.
Hầu hết các dữ liệu tham khảo đều thuộc nhóm này.
Dữ liệu tam cấp (tertiary sources):
Có thể là các thông tin diễn dịch, giải thích của các dữ liệu thứ
cấp;
Thông thường là các chỉ mục (indexes), danh mục tài liệu tham
khảo (bibliographies), và các nguồn trợ giúp tìm kiếm thông tin
khác, ví dụ các trang Web tìm kiếm thông tin Internet (Internet
search engine).
12
02.08.16
5
5 DẠNG NGUỒN THÔNG TIN
Các Chỉ mục (Indexes) và Danh mục Tài liệu
tham khảo (Bibliographies)
Tự điển chuyên ngành (Dictionaries)
Tự điển Bách Khoa Toàn thư (Encyclopedias)
Sổ tay (Handbooks)
Internet
13
CÁC BƯỚC XÂY DỰNG TỔNG QUAN TÀI LIỆU
VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Bước 1: Tìm các tài liệu có liên quan đến đề tài đang và sẽ
nghiên cứu.
Tham khảo các bách khoa toàn thư, tự điển, sổ tay, sách và các
tài liệu liên quan đến các thuật ngữ chủ yếu, con người, sự kiện
liên quan đến vấn đề hoặc câu hỏi nghiên cứu.
Các nguồn để tìm:
Internet
Sách, báo, tạp chí
Thư viện
Từ điển kinh tế
Phần “Index” của các sách và giáo trình nước ngoài
Hỏi chuyên gia hoặc giáo viên hướng dẫn
14
CÁC BƯỚC XÂY DỰNG TỔNG QUAN TÀI LIỆU
VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT
Bước 2:Chọn lọc và giữ lại những tài liệu có độ tin
cậy cao cũng như các lý thuyết phù hợp.
Các căn cứ để đánh giá giá trị của các nguồn và nội
dung của dữ liệu thứ cấp.
5 yếu tố được dùng để đánh giá giá trị của các nguồn
và nội dung của dữ liệu.
Mục tiêu – Purpose (là gì?)
Giới hạn phạm vi -Scope (như thế nào?)
Tác giả - Authority (là ai?)
Người đọc – Audience (là ai?)
Định dạng -Format (như thế nào?)
15