Bài giảng Quản lý nhà nước về tài chính - tiền tệ: Chương 1 - TS. Tạ Thị Kim Dung

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường đang không ngừng phát triển, sự ổn định và tăng trưởng bền vững của một quốc gia phụ thuộc đáng kể vào hiệu quả của công tác quản lý tài chính – tiền tệ. Trong hệ thống này, tín dụng nổi lên như một động lực then chốt, là công cụ không thể thiếu để huy động và phân phối nguồn vốn, qua đó thúc đẩy hoạt động sản xuất và kinh doanh. Tài liệu này nhằm cung cấp cái nhìn sâu sắc về tín dụng, từ khái niệm cơ bản, các chức năng và vai trò đến những hình thức tín dụng phổ biến trong nền kinh tế, nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của quản lý nhà nước trong việc điều tiết lĩnh vực trọng yếu này.

Sinh viên và học viên cao học các ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị công; cán bộ nghiên cứu, nhà hoạch định chính sách và những chuyên gia quan tâm đến quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ và tín dụng.

Tài liệu này trình bày một bức tranh toàn diện về tín dụng, một yếu tố cốt lõi trong cơ chế quản lý tài chính – tiền tệ của nhà nước. Mở đầu bằng việc làm rõ khái niệm và nguồn gốc của tín dụng, tài liệu định nghĩa đây là quan hệ giao dịch sử dụng vốn dựa trên nguyên tắc hoàn trả trong tương lai. Sau đó, nó đi sâu vào phân tích các chức năng và vai trò đa diện của tín dụng, bao gồm khả năng tập trung và phân phối vốn nhàn rỗi, kiểm soát hoạt động kinh tế, góp phần ổn định tiền tệ và giá cả, cũng như tạo ra công ăn việc làm và kết nối các nền kinh tế ở cấp độ quốc gia và quốc tế. Trọng tâm chính của tài liệu là phân loại và mô tả chi tiết bốn hình thức tín dụng cơ bản: tín dụng thương mại (quan hệ mua bán chịu giữa các doanh nghiệp), tín dụng ngân hàng (quan hệ vay mượn quy mô lớn, đa dạng giữa ngân hàng và các chủ thể), tín dụng nhà nước (công cụ huy động và cấp vốn của chính phủ để bù đắp thâm hụt ngân sách và kiểm soát lạm phát, thường không vì mục tiêu lợi nhuận và có lãi suất ưu đãi), và tín dụng thuê mua hay cho thuê tài chính (hình thức cấp vốn trung dài hạn thông qua việc cho thuê máy móc, thiết bị, với các phương thức như cho thuê thông thường, mua và cho thuê lại, và cho thuê giáp lưng, được xác định bởi các tiêu chí kế toán quốc tế). Bằng cách phân tích các đặc điểm, ưu nhược điểm của từng loại hình, tài liệu cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc, hữu ích cho việc nghiên cứu và thực tiễn quản lý kinh tế vĩ mô.