Bài giảng Quản lý nhà nước về tài chính - tiền tệ: Chương 3 - TS. Tạ Thị Kim Dung

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu và biến động thị trường, công tác quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Trung tâm của hệ thống này là Ngân hàng Trung ương (NHTW), một thiết chế tài chính đặc biệt chịu trách nhiệm điều tiết lưu thông tiền tệ và thực thi chính sách tiền tệ quốc gia. Bài trình bày này đi sâu phân tích quá trình hình thành, bản chất, mô hình tổ chức và các chức năng thiết yếu của NHTW, từ đó làm rõ vai trò không thể thiếu của nó trong việc quản lý hệ thống tài chính và kiểm soát nguồn cung tiền tệ, góp phần duy trì trật tự và hiệu quả của nền kinh tế.

Sinh viên, giảng viên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản lý công; các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách về tiền tệ và tài chính.

Nội dung này trình bày toàn diện về Ngân hàng Trung ương (NHTW), một yếu tố then chốt trong quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ. Bắt đầu với quá trình ra đời, tài liệu làm rõ bản chất của NHTW là một ngân hàng phát hành công quản, độc quyền phát hành tiền và thực hiện nhiệm vụ quản lý vĩ mô trong lĩnh vực tiền tệ, tín dụng, ngân hàng và thanh toán, khác biệt hoàn toàn so với các ngân hàng thương mại thông thường ở mục tiêu và đối tượng giao dịch. Các mô hình tổ chức của NHTW cũng được khám phá, bao gồm cả mô hình độc lập và trực thuộc chính phủ, làm nổi bật tầm quan trọng của sự độc lập trong việc hoạch định và thực thi chính sách tiền tệ hiệu quả. Trọng tâm của phân tích là các chức năng chính của NHTW. Thứ nhất, NHTW có độc quyền phát hành tiền và điều tiết khối lượng tiền cung ứng thông qua các kênh đa dạng như kênh chính phủ, kênh ngân hàng thương mại, thị trường mở và thị trường hối đoái. Đây là công cụ quan trọng để kiểm soát lượng tiền tệ trong lưu thông, ảnh hưởng trực tiếp đến lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Ngoài ra, NHTW còn đóng vai trò là "ngân hàng của các ngân hàng" và "ngân hàng của nhà nước", đảm bảo sự ổn định của hệ thống tài chính và hỗ trợ các hoạt động tài chính của chính phủ. Thông qua việc hiểu rõ các chức năng và công cụ này, độc giả có thể nắm bắt được cách NHTW duy trì sự ổn định của hệ thống tài chính quốc gia và ứng phó với các thách thức kinh tế.