Giới thiệu tài liệu
Quản lý tài chính – tiền tệ là một trong những chức năng trọng yếu của Nhà nước nhằm duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững. Trong đó, quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) đóng vai trò trung tâm, là công cụ thiết yếu để điều tiết nền kinh tế, phân bổ nguồn lực quốc gia và thực hiện các chính sách xã hội. Nghiên cứu về NSNN không chỉ cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc mà còn làm rõ các nguyên tắc, cơ chế vận hành của hệ thống tài chính công. Sự hiểu biết sâu sắc về NSNN là điều kiện tiên quyết để xây dựng và triển khai các chính sách tài khóa hiệu quả, góp phần đảm bảo an ninh tài chính và phục vụ lợi ích cộng đồng.
Đối tượng sử dụng
Sinh viên, học viên ngành kinh tế, tài chính, quản lý công; các nhà nghiên cứu, giảng viên và cán bộ công chức hoạt động trong lĩnh vực tài chính công và quản lý ngân sách nhà nước.
Nội dung tóm tắt
Tài liệu này tập trung vào khía cạnh quản lý ngân sách nhà nước (NSNN) trong khuôn khổ rộng lớn hơn về quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ. Mở đầu, tài liệu cung cấp một cái nhìn tổng quan về NSNN, bắt đầu từ việc định nghĩa NSNN là toàn bộ các khoản thu chi của nhà nước được cơ quan có thẩm quyền quyết định và thực hiện trong một năm để đảm bảo các chức năng và nhiệm vụ của nhà nước. Các khái niệm này được làm rõ dưới hai góc độ: hình thức (là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất của nhà nước) và bản chất (là hệ thống các quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình phân phối nguồn tài chính để tạo lập và sử dụng quỹ tiền tệ này nhằm thực hiện chức năng của Nhà nước).
Tiếp theo, tài liệu phân tích các đặc điểm cốt lõi của NSNN, nhấn mạnh nó là quỹ tiền tệ tập trung lớn nhất và mang đầy đủ các đặc điểm của tài chính công. Nội dung sau đó đi sâu vào tổ chức hệ thống NSNN, bao gồm khái niệm về hệ thống và cơ cấu cụ thể của hệ thống NSNN Việt Nam hiện nay. Cấu trúc này được trình bày theo phân cấp quản lý ngân sách rõ ràng, từ ngân sách trung ương đến ngân sách địa phương (cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã), cho thấy sự phân bổ trách nhiệm và quyền hạn trong việc huy động và sử dụng nguồn lực tài chính công.
Giá trị ứng dụng của nghiên cứu này nằm ở việc cung cấp một khuôn khổ toàn diện để hiểu về quản lý ngân sách nhà nước, đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam. Nó giúp các nhà hoạch định chính sách và cán bộ tài chính nắm vững cơ chế thu chi ngân sách, nguyên tắc cân đối và tổ chức hệ thống, từ đó nâng cao năng lực quản trị tài chính công. Sự hiểu biết này là nền tảng quan trọng để xây dựng chính sách tài khóa hiệu quả, tối ưu hóa việc phân bổ và sử dụng nguồn lực quốc gia, góp phần vào sự ổn định và phát triển kinh tế bền vững.
