Bài giảng Quản lý nhà nước về tài chính - tiền tệ: Chương 5 - TS. Tạ Thị Kim Dung

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường ngày càng phức tạp, việc nắm vững các khái niệm cơ bản về tài chính là yếu tố then chốt cho mọi chủ thể, đặc biệt trong lĩnh vực quản lý nhà nước. Tài chính không chỉ là phương tiện mà còn là tấm gương phản chiếu các quan hệ kinh tế sâu sắc, quyết định đến sự phân bổ nguồn lực và phát triển xã hội. Chương này đặt trọng tâm vào việc cung cấp một cái nhìn tổng quan về tài chính, từ sự ra đời, bản chất đến các đặc trưng cơ bản. Việc hiểu rõ những nền tảng này là vô cùng cần thiết để nhận diện và phân tích vai trò của tài chính trong quản lý kinh tế vĩ mô và vi mô, đồng thời làm cơ sở cho việc nghiên cứu sâu hơn về quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ.

Sinh viên, học viên, nhà nghiên cứu và các chuyên gia trong lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng và quản lý công.

Chương "Đại cương về tài chính" cung cấp một nền tảng toàn diện về các khái niệm cốt lõi trong lĩnh vực này, bắt đầu với sự ra đời và phát triển của tài chính từ nhu cầu phân công lao động xã hội và sự xuất hiện của chế độ tư hữu, dẫn đến việc hình thành và sử dụng quỹ tiền tệ. Tài liệu định nghĩa tài chính là một hệ thống các quan hệ phân phối giữa các chủ thể kinh tế, thông qua việc thiết lập và sử dụng các quỹ tiền tệ. Các đặc trưng của quan hệ tài chính được làm rõ, bao gồm tính phân phối, sự biểu hiện dưới dạng giá trị, và vai trò của quỹ tiền tệ trong quá trình này. Bên cạnh đó, bản chất của tài chính được phân tích dưới hai góc độ: hình thức (là quỹ tiền tệ được hình thành từ thu và dùng để chi) và nội dung (phản ánh các quan hệ kinh tế trong phân phối nguồn tài chính). Chương trình bày ba loại quan hệ tài chính chủ yếu là tín dụng, bảo hiểm và ngân sách nhà nước, cùng với các ví dụ minh họa về cách các chủ thể như doanh nghiệp và nhà nước tham gia vào quá trình phân phối và sử dụng nguồn tài chính. Những kiến thức này là cơ sở vững chắc để tiếp cận sâu hơn vào lĩnh vực quản lý nhà nước về tài chính – tiền tệ, giúp người học hiểu rõ hơn về cách thức vận hành và vai trò thiết yếu của hệ thống tài chính trong nền kinh tế.