Bài giảng Sinh học đại cương: Sinh học khoa học về sự sống

Sinh học, với tư cách là khoa học về sự sống, là một lĩnh vực nghiên cứu thiết yếu nhằm làm sáng tỏ các nguyên tắc cơ bản điều khiển thế giới tự nhiên. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan ban đầu về các khái niệm cốt lõi của sinh học, từ định nghĩa "sự sống" và các biểu hiện đặc trưng của nó, đến những cơ sở hóa học tạo nên mọi vật chất sống. Việc tìm hiểu sâu sắc về các cấp độ tổ chức của sự sống, từ phân tử đến sinh quyển, và nhận diện những tính chất đặc trưng như khả năng hấp thụ năng lượng và tự tái tạo, là cực kỳ quan trọng để xây dựng nền tảng vững chắc về sự sống và các nguyên lý vận hành của nó.

Sinh viên các ngành Khoa học Sự sống, Sinh học, Công nghệ Sinh học, Y học và những ai quan tâm đến các khái niệm cơ bản về sự sống và hóa học sinh học.

Tài liệu cung cấp một cái nhìn tổng thể về sinh học, khoa học về "sự sống", bắt đầu từ định nghĩa cơ bản và các biểu hiện đặc trưng của nó. "Sự sống" được mô tả là một dạng hoạt động vật chất phức tạp, thể hiện qua các khả năng như cấu tạo vật chất, thu nhận và biến đổi năng lượng, chứa đựng và truyền đạt thông tin di truyền, tăng trưởng, vận động, trao đổi chất, sinh sản, thích nghi và tiến hóa, cùng với khả năng tự tái tạo. Các cấp độ tổ chức của sự sống được trình bày rõ ràng, từ phân tử, tế bào, cơ thể, đến quần thể, loài, quần xã, hệ sinh thái và sinh quyển, làm nổi bật "tính đa dạng" và "tính thống nhất" của sự sống trên Trái Đất. Để hiểu sâu hơn về bản chất của "sự sống", tài liệu đi vào "cơ sở hóa học" cấu thành nên các "cơ thể sống". Phần này chi tiết về các "nguyên tố hóa học" cần thiết, phân loại chúng thành nguyên tố đa lượng, vi lượng và những nguyên tố tham gia cấu tạo chất hữu cơ cũng như tạo ion. Đặc biệt, các loại "liên kết hóa học" cơ bản như "liên kết cộng hóa trị" (đơn, đôi, ba), "liên kết ion" và "liên kết hydro" được giải thích về cơ chế hình thành và vai trò quan trọng của chúng trong việc duy trì cấu trúc không gian của các "phân tử sinh học" phức tạp như protein và nucleic acid. Nội dung này không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc mà còn là cơ sở để nghiên cứu các quá trình sinh học phức tạp hơn.