Bài giảng Tài chính quốc tế Chương 3: PGS.TS Nguyễn Thị Quy (Đầy đủ, Chi Tiết)

CHƯƠNG III C¸c ph¬ng tiÖn TTQT th«ng dông trong Ngo¹i th¬ng

C¸ch thøc tr¶ tiÒn trong c¸c ho¹t ®éng mua b¸n ngo¹i th¬ng:

HP tr¶ ngay (at sight)

Kú phiÕu

NhËp khÈu

XuÊt khÈu

SÐc

HP cã kú h¹n (time draft)

T/T

I. Hèi phiÕu th¬ng m¹i (Commercial Draft)

1. C¸c nguån luËt ®iÒu chØnh lu th«ng hèi phiÕu:

1.1. LuËt mang tÝnh chÊt quèc gia:

+ LuËt HP cña Anh 1882 BEA (Bill of Exchange Acts) -> ¸p dông cho níc Anh vµ c¸c níc thuéc ®Þa Anh.

+ LuËt th¬ng m¹i thèng nhÊt cña Mü 1962 UCC (Uniform Commercial Code) ¸p dông träng ph¹m vi níc Mü vµ c¸c níc ch©u Mü La tinh..

+ LuËt c¸c c«ng cô chuyÓn nhîng: Quèc héi Khãa XI, kú häp thø 8 (tõ ngµy 18 th¸ng 11 ®Õn ngµy 29 th¸ng 11 n¨m 2005) cã hiÖu lùc tõ 1 th¸ng 7 n¨m 2006 (Xem chi tiÕt)

1.2. LuËt mang tÝnh chÊt khu vùc: C«ng íc Gi¬nev¬ 1930 ULB (Uniform Law for Bill of Exchange)

1.3. LuËt m¹ng tÝnh chÊt quèc tÕ: LuËt hèi phiÕu vµ kú phiÕu quèc tÕ do uû ban LuËt Th¬ng m¹i quèc tÕ cña LHQ. Kú häp thø 15 New York, ngµy 26/07 ®Õn 6/08/1982, tµi liÖu sè A/CN 9/211 ngµy 18/02/1982.

2. Kh¸i niÖm vÒ hèi phiÕu:

TrÝch tõ nguån luËt cña níc Anh (BEA 1882): - Lµ mét mÖnh lÖnh tr¶ tiªn v« ®Iªu kiªn cña ngêi b¸n ph¸t ra ®ßi tiÒn ngêi mua yªu cÇu ngêi mua khi ®Õn h¹n qui ®Þnh cña lÖnh ph¶i tr¶ một sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho ngêi b¸n, hoÆc theo lÖnh cña ngêi b¸n tr¶ cho một ngêi kh¸c t¹i một ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh.

3. C¸c bªn liªn quan trong hèi phiÕu

3.1. Ngêi kÝ ph¸t HP (Drawer):

- Ngêi kÝ ph¸t hèi phiÕu thêng lµ ngêi b¸n.

- Lµ ngêi lËp vµ kÝ HP ra lÖnh cho ngêi bị kÝ ph¸t ph¶i tr¶ mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho ngêi hëng lîi.

- 2 quyÒn lîi cña ngêi ký ph¸t:

+ Ngêi kÝ ph¸t HP ®îc quyÒn kÝ ph¸t HP cho bÊt kú ai.

+ Lµ ngêi hëng lîi ®Çu tiªn cña hèi phiÕu.

- 2 nghÜa vô cña ngêi ký ph¸t:

+ Cam kÕt r»ng HP ®ã sÏ ®îc chÊp nhËn vµ ®îc tr¶ tiÒn khi xuÊt tr×nh.

+ Khi hèi phiÕu bÞ tõ chèi tr¶ tiÒn, ngêi ký ph¸t ph¶i cã tr¸ch nhiÖm hoµn tr¶ sè tiÒn hèi phiÕu cho ngêi hëng lîi. (Ngêi kÝ ph¸t HP ph¶i kh¸c víi ngêi chÊp nhËn HP - kh«ng cïng lµ mét ngêi)

3.2. Ngêi bÞ ký ph¸t hèi phiÕu (Drawee) - ng- êi tr¶ tiÒn hèi phiÕu:

- Lµ ngêi nhËp khÈu hoÆc mét ngêi kh¸c ®îc ngêi tr¶ tiÒn chØ ®Þnh, cã thÓ:

+ lµ ngêi chÊp nhËn tr¶ tiÒn (accepter);

+ ngêi b¶o l·nh (avanler); + ng©n hµng (bank) - nÕu lµ ng©n hµng më L/C (issuing bank).

3.3. Ngêi hëng lîi (benificiary)

- Lµ ngêi b¸n vµ cã thÓ lµ mét ngêi kh¸c do ngêi b¸n chØ ®Þnh: + Cã thÓ lµ b¶n th©n ngêi ký ph¸t th× ph¶i ghi vµo HP “..tr¶ cho t«i..” hoÆc “..tr¶ theo lÖnh cña t«i..”

+ Cã thÓ lµ mét ngêi ®Ých danh ®îc ghi vµo HP

+ Cã thÓ lµ ngêi v« danh (ngêi cÇm phiÕu) th× HP ph¶i ®Ó trèng.  Thùc tiÔn ë ViÖt Nam: “Theo nguyªn t¾c qu¶n chÕ ngo¹i hèi: ngêi hëng lîi ®Çu tiªn (®îc thÓ hiÖn trªn mÆt tríc cña hèi phiÕu) cña th¬ng nh©n xuÊt khÈu ViÖt Nam lµ c¸c NHTM ViÖt Nam.

3.4. Ngêi ký hËu HP (endorser) - ngêi chuyÓn nhîng:

- Lµ ngêi ®îc hëng lîi tê HP nhêng quyÒn së h÷u HP ®ã cho ngêi kh¸c b»ng c¸ch ký hËu.

- Tr¸ch nhiÖm: rµng buéc tr¸ch nhiÖm ®èi víi nh÷ng ngêi ký hËu tiÕp theo vµ ®èi víi ngêi cÇm phiÕu.

- Ngêi chuyÓn nhîng ®Çu tiªn cña HP lµ ngêi ký ph¸t HP.

3.5. Ngêi ®îc chuyÓn nhîng:

- Lµ ngêi ®îc ngêi kh¸c chuyÓn nhîng HP ®ã cho m×nh vµ lóc nµy lµ ngêi hëng lîi.

3.6. Ngêi cÇm phiÕu (bearer):

- Lµ ngêi ®îc hëng lîi tê HP ®ã víi ®iÒu kiÖn HP lµ lo¹i HP v« danh hoÆc ký hËu v« danh (®Ó trèng). Ngêi cÇm phiÕu cã thÓ trë thµnh ngêi ®îc chuyÓn nhîng b»ng c¸ch ghi tªn m×nh vµo HP.

3.7. Ngêi chÊp nhËn tr¶ tiÒn HP (accepter): th«ng thêng lµ ng©n hµng.

3.8. Ngêi b¶o l·nh HP: thêng lµ ng©n hµng næi tiÕng.

3.9. Ngêi gi÷ phiÕu.

4. Lu th«ng hèi phiÕu:

4.1. Lu th«ng hèi phiÕu tr¶ ngay

Ng©n hµng

Ngêi xuÊt khÈu

Ngêi nhËp khÈu

1 - Giao hµng ho¸ vµ bé chøng tõ 2 - Ký ph¸t HP vµ uû th¸c cho ng©n hµng thu tiÒn hé 3 - Ngêi mua tr¶ tiÒn cho ngêi b¸n khi nh×n thÊy HP th«ng qua hÖ thèng ng©n hµng

4.1. Lu th«ng HP tr¶ tiÒn sau

Ng©n hµng

5 4 3 2

2 3

Ngêi xuÊt khÈu

Ngêi nhËp khÈu

1 - Giao hµng vµ bé chøng tõ.

2 - Ký ph¸t HP vµ th«ng qua hÖ thèng ng©n hµng yªu cÇu ngêi mua ký chÊp nhËn tr¶ tiÒn vµo HP.

3 - Hoµn tr¶ HP ®· ®îc chÊp nhËn cho ngêi b¸n ®Ó ngêi b¸n ®ßi tiÒn HP khi HP ®Õn h¹n.

4 - §ßi tiÒn tê HP ®· ®îc ký chÊp nhËn.

5 - Ngêi mua tr¶ tiÒn gièng nh trêng hîp a.

5. §Æc ®iÓm cña HP th¬ng m¹i [¸p dông trong ph¬ng thøc nhê thu(collection)]

Sè: 01/XK

Sè tiÒn: USD 100.000

Hèi phiÕu

Hµ néi, ngµy .......

Ngay sau khi nh×n thÊy b¶n thø nhÊt cña hèi phiÕu nµy (b¶n thø hai cïng ngµy th¸ng kh«ng tr¶ tiÒn) tr¶ theo lÖnh cña NH Ngo¹i Th¬ng ViÖt Nam mét sè tiÒn lµ 100.000 USD t¹i Hµ Néi.

Göi: . . . . . . .

Tæng gi¸m ®èc

Tocontap

Ký tªn

5. §Æc ®iÓm cña HP th¬ng m¹i [¸p dông trong ph¬ng thøc thanh to¸n TDCT (L/C)]

Sè: 01/XK Sè tiÒn: USD 100.000

Hèi phiÕu

Hµ néi, ngµy .......

Ngay sau khi nh×n thÊy b¶n thø nhÊt cña hèi phiÕu nµy (b¶n thø hai cïng ngµy th¸ng kh«ng tr¶ tiÒn) tr¶ theo lÖnh cña NH Ngo¹i Th¬ng ViÖt Nam mét sè tiÒn lµ 100.000 USD t¹i Hµ Néi. Toµn bé trÞ gi¸ hãa ®¬n vµ c¸c chi phÝ tÝnh vµo tµi kho¶n cña …. Ký ph¸t ®ßi tiÒn ng©n hµng Fuji Tokyo. Theo L/C sè . . . më ngµy . . .t¹i ng©n hµng . . . Göi: Ng©n hµng Fuji Tokyo.

Tæng gi¸m ®èc Tocontap Ký tªn

5.1. HP lµ mét mÖnh lÖnh tr¶ tiÒn v« ®iÒu kiÖn chø kh«ng ph¶i lµ mét yªu cÇu tr¶ tiÒn. 5.2. HP lµ mét mÖnh lÖnh tr¶ tiÒn trõu tîng.

5.3. HP ph¶i ®îc lu th«ng mét c¸ch dÔ dµng

6. §iÒu kiÖn ph¶i cã khi t¹o lËp HP

6.1 VÒ mÆt ph¸p lý:

- Chñ thÓ

: Ai ®îc ký ph¸t HP

- Kh¸ch thÓ

: Ai ph¶i tr¶ tiÒn HP.

- HP ph¶i lµ mét v¨n b¶n, mét chøng th

6.2. VÒ h×nh thøc

- Ng«n ng÷ cña HP lµ ng«n ng÷ viÕt.

- HP ph¶i cã h×nh mÉu riªng do ng©n hµng hoÆc c«ng ty ph¸t hµnh

- HP cã thÓ lËp thành mét hay nhiÒu b¶n (th«ng thêng tõ hai b¶n trë lªn).

6.3. VÒ néi dung

- HP ph¶i cã tiªu ®Ò ë trªn cïng: Hèi PhiÕu hoÆc mét từ t¬ng tù: BILL OF EXCHANGE; DRAFT; EXCHANGE FOR…

- Là một mệnh lệnh trả tiền trừu tượng

- Số tiền ghi trong HP là một số tiền được x¸c định và phải ghi bằng số hoặc bằng chữ hoặc được ghi cả bằng chữ và bằng số.

6.4. Thêi h¹n tr¶ tiÒn. •Thêi h¹n tr¶ ngay •Thêi h¹n tr¶ sau

6.5. §Þa ®iÓm lËp hèi phiÕu.

6.6. Ngµy lËp hèi phiÕu.

6.7. Ngêi ký ph¸t hèi phiÕu ph¶i b»ng tay.

6.8. Tªn hä ®Þa chØ cña nh÷ng ngêi cã liªn quan

6. 9. Tªn ngêi tr¶ tiÒn hèi phiÕu ®îc ghi ë mÆt tr- íc, gãc tr¸i cuèi cïng cña tê hèi phiÕu

6.10. §Þa ®iÓm tr¶ tiÒn lµ ®Þa ®iÓm ®îc ghi râ trong tê hèi phiÕu ®ã.

6.11. Tªn ngêi ®îc tr¶ tiÒn

7. Nh÷ng nghiÖp vô liªn quan tíi hèi phiÕu

7.1. NghiÖp vô chÊp nhËn tr¶ tiÒn hèi phiÕu (acceptance )

Lµ hµnh vi b»ng ng«n ng÷ cña ngêi tr¶ tiÒn hoÆc người cã nghÜa vô tr¶ tiÒn uû th¸c thÓ hiÖn trªn mÆt tríc cña hèi phiÕu, cam kÕt tr¶ tiÒn cho ngêi hëng lîi mét c¸ch v« ®iÒu kiÖn.

C¸ch thøc ký chÊp nhËn: Theo UBL: - Ghi ë mÆt tríc, gãc bªn tr¸i cuèi cïng cña hèi phiÕu (tr¸nh víi nghiÖp vô ký hËu)

- B»ng ng«n ng÷ ®¬n gi¶n râ rµng.

- Ghi ngµy ký chÊp nhËn ®èi víi HP cã kú h¹n.

- ChÊp nhËn ph¶i v« ®iÒu kiÖn.

- Ngêi ký chÊp nhËn ph¶i cã quyÒn ký hîp ®ång kinh tÕ ®èi ngo¹i vµ ký b»ng tay.

mÉu hèi phiÕu

- LuËt Anh, Mü cho phÐp chÊp nhËn b»ng mét v¨n tõ riªng hoÆc gép nhiÒu hèi phiÕu b»ng mét v¨n tõ riªng. Lîi: - Gän, gép nhiÒu hîp ®ång - lo¹i hîp ®ång giao hµng nhiÒu lÇn. - BÝ mËt tµi chÝnh.

Kh«ng lîi: - Cång kÒnh, lu th«ng phøc t¹p - Cã thÓ bÞ söa ®æi D¹ng nµy ULB coi lµ v« hiÖu

VÒ thêi h¹n chÊp nhËn: Cã 2 trêng hîp:

- NÕu hai bªn kh«ng qui ®Þnh g× kh¸c th× ULB qui ®Þnh thêi h¹n chÊp nhËn lµ 12 th¸ng kÓ tõ ngµy ký ph¸t hèi phiÕu (thêi h¹n hiÖu lùc cña hèi phiÕu lµ 12 th¸ng).

- NÕu hai bªn qui ®Þnh thêi h¹n cô thÓ ph¶i xuÊt tr×nh hèi phiÕu ®Ó chÊp nhËn th× hèi phiÕu ph¶i ®îc xuÊt tr×nh ®Ó chÊp nhËn trong thêi h¹n ®ã.

7.2. NghiÖp vô ký hËu hèi phiÕu (endorsement).

- Lµ hµnh vi b»ng ng«n ng÷ cña ngêi hëng lîi hèi phiÕu tho¶ thuËn ký tªn cña m×nh vµo mÆt sau tê hèi phiÕu ®Ó chuyÓn quyÒn hëng lîi tê hèi phiÕu ®ã cho ngêi kh¸c.

C¸ch thøc ký hËu hèi phiÕu:

Theo UBL: - Ký vµo mÆt sau.

- Ng«n ng÷ râ rµng, ®¬n gi¶n.

- Ký hËu ph¶i v« ®iÒu kiÖn.

- Ngêi ký hËu lµ ngêi cã quyÒn ký c¸c hîp ®ång kinh tÕ ®èi ngo¹i vµ ký b»ng tay.

mÉu hèi phiÕu

C¸c lo¹i ký hËu Hèi phiÕu:

a. Ký hËu chuyÓn quyÒn: - Ngêi kÝ hËu chuyÓn quyÒn së h÷u tê hèi phiÕu ®ã cho ngêi ®îc chuyÓn nhîng. - Ký hËu chuyÓn quyÒn cã 4 lo¹i:

a-1 Ký hËu ®Ó trèng ( blank endorsement)

+ Ngêi ký hËu chØ ký tªn ë mÆt sau tê hèi phiÕu.

+ Ngêi ký hËu kh«ng chØ ®Þnh ngêi ®îc hëng lîi lµ ai.

+ Ngêi ký hËu chØ ký tªn ë mÆt sau vµ nÕu ghi th× ghi chung chung : “ tr¶ cho...”.

a-2 Ký hËu theo lÖnh: ( to order endorsement):

+ Ngêi ký hËu chØ ghi c©u: “tr¶ theo lÖnh «ng X” vµ ký tªn.

a-3 Ký hËu h¹n chÕ, ®Ých danh (restrictive endorsement): Lµ viÖc ký hËu chØ râ ngêi ®îc hëng lîi hèi phiÕu vµ chØ tr¶ cho ngêi ®ã mµ th«i.a

a-4 Ký hËu miÔn truy ®ßi ( without recourse endorsement): Lµ viÖc ký hËu mµ ngêi ký hËu ghi thªm c©u “miÔn truy ®ßi ngêi ký hËu” cïng víi 1 trong 3 lo¹i ký hËu nãi trªn.

b. Ký hËu uû quyÒn.

c. Ký hËu thÕ chÊp

7.3. NghiÖp vô b¶o l·nh hèi phiÕu:

- Lµ sù cam kÕt cña ngêi thø ba sÏ tr¶ tiÒn cho ngêi hëng lîi khi hèi phiÕu ®Õn h¹n tr¶ tiÒn.

- LuËt ULB kh«ng qui ®Þnh râ ký b¶o l·nh vµo mÆt tríc hay mÆt sau cña tê hèi phiÕu.

7.4. Kh¸ng nghÞ:

- Lµ mét thñ tôc mµ ngêi ®îc hëng lîi tê hèi phiÕu ph¶i thùc hiÖn khi hèi phiếu ®ã bÞ tõ chèi chÊp nhËn hoÆc bÞ tõ chèi tr¶ tiÒn, hoÆc ®· ®îc chÊp nhËn mµ bÞ tõ chèi tr¶ tiÒn.

8. C¸c lo¹i hèi phiÕu th¬ng m¹i

8.1. C¨n cø vµo thêi h¹n tr¶ tiÒn hèi phiÕu cã 2 lo¹i:

- Hèi phiÕu tr¶ tiÒn ngay (at sight draft).

- Hèi phiÕu cã kú h¹n (usance draft).

8.2. C¨n cø vµo hèi phiÕu cã kÌm chøng tõ hay kh«ng:

- Hèi phiÕu tr¬n (Clean Bill of Exchange): Lµ lo¹i hèi phiÕu mµ viÖc tr¶ tiÒn kh«ng kÌm theo chøng tõ hµng ho¸.

- Hèi phiÕu kÌm chøng tõ (Documentary Bill of Exchange): Lµ lo¹i hèi phiÕu cã kÌm theo chøng tõ hµng ho¸. Ngêi tr¶ tiÒn ph¶i tr¶ tiÒn hèi phiÕu hoÆc chÊp nhËn gi¶ tiÒn vµo hèi phiÕu råi míi ®îc nh©n chøng tõ hµng ho¸.

Hèi phiÕu kÌm chøng tõ cã hai lo¹i:

+ Hèi phiÕu D/A. (Documents against acceptance)

+ Hèi phiÕu D/P. (Documents against payment)

8.3 C¨n cø vµo tÝnh chÊt chuyÓn nhîng cña hèi phiÕu

- Hèi phiÕu v« danh (nameless draft)

- Hèi phiÕu ®Ýnh danh (name draft)

- Hèi phiÕu theo lÖnh (to order draft).

8.4. C¨n cø vµo ph¬ng thøc tr¶ tiÒn ¸p dông trong ngo¹i th¬ng:

- Hèi phiÕu nhê thu (for collection).

- Hèi phiÕu tÝn dông chøng tõ (for L/C).

8.5. C¨n cø vµo ngêi ký ph¸t lµ ai:

- Hèi phiÕu th¬ng m¹i (Commercial Bill of Exchange).

II. SÐc (cheque):

1. Kh¸i niÖm: - SÐc lµ mét tê mÖnh lÖnh tr¶ tiÒn v« ®iÒu kiÖn cña ngêi mua ra lÖnh cho ng©n hµng n¾m tµi kho¶n cña m×nh, yªu cÇu ng©n hµng trÝch tõ tµi kho¶n ®ã mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh ®Ó tr¶ cho ngêi hëng lîi ghi trªn tê sÐc hoÆc tr¶ cho ngêi cÇm sÐc. 2. LuËt ®iÒu chỉnh lu th«ng sÐc: - C«ng íc Gi¬nev¬ vÒ sÐc n¨m 1931 ®îc nhiÒu níc ¸p dông (§øc, Ph¸p, ý, Hµ Lan, §an M¹ch...)

3. Nh÷ng ngêi cã liªn quan trong sÐc:

3.1. Ngêi ph¸t hµnh sÐc- ngêi chñ tµi kho¶n yªu cÇu trÝch tiÒn ®Ó tr¶ cho ngêi kh¸c. 3.2. Ng©n hµng tr¶ tiÒn 3.3. Ngêi hëng lîi tê sÐc 3.4. Ngêi cÇm sÐc- Ngêi ®îc ngêi kh¸c chuyÓn nhîng sÐc cho m×nh vµ lóc nµy trë thµnh ngêi hëng lîi sÐc.

4. Néi dung cña sÐc:

SÐc cã gi¸ trÞ thanh to¸n nh tiÒn tÖ do vËy sÐc ph¶i tu©n thñ nh÷ng néi dung vµ h×nh thøc theo luËt ®Þnh: 4.1. Ngêi ký ph¸t sÐc ph¶i cã sè d trªn tµi kho¶n tiÒn göi kh«ng kú h¹n t¹i ng©n hµng - Sè tiÒn ph¸t hµnh trªn tê sÐc kh«ng ®îc vît qu¸ sè d trªn tµi kho¶n. 4.2. SÐc ph¶i lµm b»ng v¨n b¶n, cã mét h×nh mÉu nhÊt ®Þnh trong toµn quèc do ng©n hµng nhµ níc ph¸t hµnh. ë c¸c níc t b¶n ngêi ph¸t hµnh quyÕt ®Þnh h×nh mÉu cña sÐc.

4.3. Tiªu ®Ò sÐc ph¶i ®îc ghi trªn tê sÐc b»ng mét thø mùc vµ cïng víi ng«n ng÷ ký ph¸t sÐc. 4.4. Trªn sÐc ph¶i ghi râ ®Þa ®iÓm vµ ngµy th¸ng lËp sÐc; ®Þa chØ cña ngêi yªu cÇu trÝch tµi kho¶n, sè tµi kho¶n ph¶i trÝch; Ng©n hµng tr¶ tiÒn; tªn vµ ®Þa chØ ng- êi hëng lîi sÐc; Ch÷ ký cña ngêi ph¸t hµnh sÐc. 4.5. Sè tiÒn ghi (c¸ch ghi vµ c¸ch tr¶ nh trong hèi phiÕu). HiÖn nay cã nhiÒu ng©n hµng dïng m¸y ®Ó in sè tiÒn, ký hiÖu tiÒn vµo chç ®Ó trèng.

4.6. SÐc mang tÝnh chÊt thêi h¹n, chØ cã gi¸ trÞ thanh to¸n trong thêi h¹n hiÖu lùc cña nã. - Thêi h¹n hiÖu lùc cña sÐc ®îc ghi râ trªn tê sÐc: + 8 ngµy kÓ tõ ngµy ph¸t hµnh sÐc vµ lµ sÐc lu th«ng trong ph¹m vi 1 níc. + 20 ngµy lu th«ng trong cïng mét ch©u. + 70 ngµy lu th«ng kh«ng cïng ch©u.

5. Lu th«ng sÐc:

5.1 Lu th«ng sÐc th¬ng m¹i quèc tÕ:

1. Ph¸t hµnh sÐc thanh to¸n

2,3. Nhê thu.

4. XuÊt tr×nh sÐc ®ßi tiÒn.

NHNK

NHXK

5. Tr¶ tiÒn.

6. QuyÕt to¸n thanh to¸n sÐc.

7. Tr¶ tiÒn cho ngêi XK

1. Mua sÐc tr¶ nî.

2. Ghi nî ngêi NK.

3. Ph¸t hµnh sÐc.

NHNK

NHXK

4. XuÊt tr×nh sÐc ®ßi tiÒn.

5. Ghi Cã tµi kho¶n ngêi XK.

6. QuyÕt to¸n sÐc gi÷a hai NH.

6. Nh÷ng ®iÓm kh¸c nhau c¬ b¶n gi÷a hèi phiÕu vµ sÐc:

- Hèi phiÕu lµ mét chøng tõ, mét c«ng cô tÝn dông, c«ng cô thanh to¸n. SÐc kh«ng ph¶i lµ c«ng cô tÝn dông v× sÐc kh«ng cã thêi h¹n tÝn dông. - Hèi phiÕu cã thñ tôc chÊp nhËn- SÐc kh«ng cã. - Víi hèi phiÕu khi lËp phiÕu kh«ng cÇn cã tiÒn b¶o chøng hèi phiÕu ph¶i ®îc thanh to¸n khi ®Õn h¹n. Cßn sÐc vÒ nguyªn t¾c ph¶i cã tiÒn b¶o chøng khi ph¸t hµnh.

7. §iÓm chó ý khi dïng sÐc

- VÒ nguyªn t¾c: TiÒn b¶o chøng (TiÒn tr÷ kim) trªn tµi kho¶n cña ngêi ph¸t hµnh sÐc kh«ng ®îc sö dông kÓ tõ ngµy ký ph¸t sÐc cho ®Õn lóc sÐc ®îc thanh to¸n. Song trªn thùc tÕ tiÒn sÐc vÉn ®îc sö dông. V× vËy ngêi hëng lîi buéc ngêi NK sö dông sÐc x¸c nhËn (x¸c nhËn sè tiÒn cã trªn tµi kho¶n). - LuËt Anh MÜ rÊt thùc dông trong viÖc ký ph¸t vµ lu hµnh sÐc. MiÔn khi nµo ®Õn ngµy thanh to¸n sÐc cã tiÒn trªn tµi kho¶n lµ ®îc. Thanh to¸n theo luËt Tèng ph¸t vµ tiÕp thu khi ký ph¸t sÐc cã thÓ kh«ng cã tiÒn trªn tµi kho¶n song trong thêi h¹n sÐc lu th«ng tiÒn tiÕp tôc tËp kÕt vÒ tµi kho¶n vÉn ®îc chÊp nhËn.

8. C¸c lo¹i sÐc.

8.1. SÐc ®Ých danh: Trªn sÐc ghi râ tªn ngêi hëng lîi, lo¹i nµy kh«ng chuyÓn nhîng ®îc b»ng h×nh thøc ký hËu. 8.2. SÐc v« danh: Trªn sÐc kh«ng ghi râ tªn ngêi hëng lîi hoÆc cã ghi th× ghi: “Tr¶ cho ngêi cÇm sÐc”; sÐc cã thÓ chuyÓn nhîng b»ng c¸ch trao tay. 8.3. SÐc theo lÖnh (cheque to order ). Trªn sÐc ghi: “tr¶ theo lÖnh cña «ng X”. Lo¹i nµy cã thÓ chuyÓn nhîng ®îc theo h×nh thøc ký hËu.

8.4. SÐc g¹ch chÐo (crossed cheque). Lµ lo¹i sÐc mµ ngêi ph¸t hµnh sÐc hoÆc ngêi hëng lîi sÐc dïng bót g¹ch chÐo hai g¹ch chøng tá sÐc nµy kh«ng dïng ®Ó rót tiÒn mÆt mµ dïng ®Ó chuyÓn kho¶n. Cã hai lo¹i: hµng lÜnh hé tiÒn). hµng).

8.5. SÐc du lÞch (Traveller’s cheque). Lo¹i sÐc nµy do ng©n hµng ph¸t hµnh yªu cÇu chi nh¸nh hoÆc ®¹i lý cña m×nh ë níc ngoµi tr¶ mét sè tiÒn nµo ®ã cho ngêi hëng lîi sÐc. Ngêi hëng lîi sÐc lµ kh¸ch du lÞch, khi mua sÐc ph¶i ký, khi nhËn tiÒn ph¶i ký ®èi chøng, nÕu ®óng ng©n hµng míi tr¶ tiÒn. Thêi h¹n hiÖu lùc cña sÐc du lÞch cã thÓ cã h¹n vµ cã thÓ v« thêi h¹n. Trªn sÐc ghi râ khu vùc Ng©n hµng tr¶ tiÒn, ngoµi khu vùc ®ã sÐc kh«ng cã gi¸ trÞ thanh to¸n. 8.6. SÐc chuyÓn kho¶n (Transferable Cheque). Chñ yÕu dïng trong lÜnh vùc th¬ng m¹i. Ngêi ký ph¸t sÐc ra lÖnh cho ng©n hµng trÝch tõ tµi kho¶n m×nh ®Ó chuyÓn sang mét tµi kho¶n kh¸c t¹i 1 ng©n hµng kh¸c. Lo¹i sÐc nµy kh«ng dïng ®Ó rót tiÒn mÆt ®îc.

8.7. SÐc x¸c nhËn (Certified cheque). Lµ lo¹i sÐc ®îc ng©n hµng ®øng ra x¸c nhËn viÖc tr¶ tiÒn. Trªn sÐc th«ng thêng cã ghi: “X¸c nhËn sè tiÒn... tr¶ ®Õn ngµy... t¹i ng©n hµng...” Ký tªn. Víi lo¹i sÐc nµy ph¶i më tµi kho¶n x¸c nhËn vµ chØ ®îc tr¶ sè tiÒn ghi trªn tµi kho¶n ®ã mµ th«i. Lo¹i sÐc nµy dïng ®Ó ®¶m b¶o an toµn cho c«ng viÖc thanh to¸n c¸c hîp ®ång cã kim ng¹ch lín; viÖc tr¶ tiÒn x¶y ra thêng xuyªn. Cã thÓ x¸c nhËn cho 1 tê sÐc hoÆc c¶ quyÓn sÐc.

III. Kú phiÕu (Promissory Note ).

1. Kh¸i niÖm: - Lµ mét giÊy høa tr¶ tiÒn cña ngêi nhËp khÈu göi cho ngêi xuÊt khÈu høa cam kÕt tr¶ mét sè tiÒn nhÊt ®Þnh cho ngêi hëng lîi trong thêi h¹n ghi trªn kú phiÕu ®ã. - C¸c nguån luËt ¸p dông ®Ó ®iÒu chØnh hèi phiÕu còng ®îc ¸p dông ®èi víi kú phiÕu.

2. C¸c ®Æc ®iÓm chÝnh

- Kú h¹n cña kú phiÕu ®îc ghi râ trªn kú phiÕu. - Kú phiÕu cã thÓ do mét hay nhiÒu ngêi cïng ký ph¸t. - Kú phiÕu cÇn cã sù b¶o l·nh cña ngêi thø 3. - Kú phiÕu chØ cã mét b¶n.

IV. ThÎ tÝn dông

1. Kh¸i niÖm: Lµ mét ph¬ng tiÖn thanh to¸n hiÖn ®¹i do ng©n hµng ph¸t hµnh b¸n cho kh¸ch hµng cña m×nh sö dông ®Ó thanh to¸n tiÒn hµng ®· nhËn, dÞch vô ®· cung øng hoÆc tr¶ nî c¸c kh¸ch hµng cã tµi kho¶n ë ng©n hµng.

2. ¦u ®iÓm

- Kh«ng cÇn chi tr¶ tiÒn mÆt - Gän, nhÑ, linh ho¹t vµ an toµn cao. - ThÎ kh«ng bÞ dïng trém hoÆc rót tiÒn trém. - Dïng ®Ó rót tiÒn mÆt bÊt cø lóc nµo mµ kh«ng ph¶i tr¶ phÝ.