Bài giảng Thống kê vận tải - Chương 4: Thống kê tài sản cố định trong doanh nghiệp vận tải

Tài sản cố định (TSCĐ) đóng vai trò then chốt trong quá trình sản xuất kinh doanh, đặc biệt đối với các doanh nghiệp vận tải vốn đòi hỏi đầu tư lớn vào cơ sở hạ tầng và phương tiện. Việc quản lý và thống kê hiệu quả TSCĐ không chỉ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động mà còn đảm bảo sự phát triển bền vững. Nghiên cứu này trình bày một cái nhìn tổng quan về các khía cạnh cơ bản của thống kê tài sản cố định, bao gồm khái niệm, phân loại, đánh giá khả năng sản xuất và phục vụ, cùng với cơ chế hao mòn và khấu hao. Mục tiêu là cung cấp nền tảng kiến thức vững chắc để hỗ trợ việc ra quyết định tài chính và quản lý tài sản trong ngành vận tải.

Sinh viên chuyên ngành kinh tế, kế toán, quản trị kinh doanh; cán bộ quản lý tài chính, kế toán tại các doanh nghiệp vận tải; các nhà nghiên cứu và giảng viên trong lĩnh vực kinh tế và vận tải.

Tài liệu này tập trung vào thống kê tài sản cố định (TSCĐ) trong doanh nghiệp vận tải, một yếu tố cốt lõi đảm bảo năng lực hoạt động. Bắt đầu bằng việc định nghĩa TSCĐ là tư liệu lao động không thể thiếu, nhấn mạnh các tiêu chuẩn xác định về thời gian sử dụng (trên 1 năm) và giá trị nguyên giá (từ 30 triệu đồng), cùng với yêu cầu về lợi ích kinh tế trong tương lai. Phần tiếp theo đi sâu vào phân loại tài sản cố định theo hai hình thái chính: TSCĐ hữu hình (như nhà cửa, máy móc, phương tiện vận tải) và TSCĐ vô hình (như bản quyền, chi phí nghiên cứu phát triển), cùng với các cách phân loại dựa trên hiện trạng và quyền sở hữu. Nội dung cũng trình bày phương pháp thống kê khả năng sản xuất và phục vụ của TSCĐ thông qua các chỉ tiêu hiện vật và giá trị, bao gồm nguyên giá và giá trị còn lại. Đặc biệt, tài liệu phân tích sâu về tình hình hao mòn TSCĐ, bao gồm hao mòn hữu hình do quá trình sử dụng và tác động môi trường, cùng với hao mòn vô hình do tiến bộ khoa học kỹ thuật gây ra sự lạc hậu. Cuối cùng, khái niệm và các phương pháp tính khấu hao TSCĐ (bù đắp hao mòn, phân bổ nguyên giá) được giải thích rõ ràng, với các phương pháp phổ biến như khấu hao bình quân theo thời gian và khấu hao theo sản lượng. Những kiến thức này có ý nghĩa quan trọng trong việc lập kế hoạch, quản lý tài chính và đánh giá hiệu quả đầu tư tại các doanh nghiệp vận tải.