Bài Thu hoch in dã Tín ngng – Tôn giáo – Phong tc L hi
1
BÀI THU HOCH IN DÃ
 TÀI: “Tín ngng – Tôn giáo –
Phong tc – L hi”
Bài Thu hoch in dã Tín ngng – Tôn giáo – Phong tc – L hi
2
LI M U
o Pht du nhp vào Vit Nam cho n nay ã hn hai ngàn nm. Ngay t
khi mi du nhp, vi tính cách ôn hoà, thn bí, vi tư tưng siêu vit nhng giáo
v t bi bác ái ca c Pht rt phù hp vi phong tc thun hu ca nưc ta.
Chính vy, o Pht d dàng hoà nhp vào nhng tp tc n gian  mau chóng
n sâu vào lòng tín ngưng ca ngưi Vit. c bit, thi k - Trn (thi k
c lp t ch, xây dng cng c ch  phong kin), o Pht rt ưc giai cp
thng tr coi trng. Nhiu nhà sư tr thành nhng c vn tin cy ca nhà vua, các
nhà sư ưc coi là tri thc, coi sóc phn tâm h n ca con ngưi. o Pht tr thành
quc giáo, kt hp vi vưng quyn  cai qu!n t nưc.
Tn ngưng, Pht giáo!nh hưng sâu s"c ti nhiu l#nh vc khác trong
xã hi như chính tr, vn hc - ngh thut, kin trúc...,  li cho dân tc nhiu công
trình vn hoá giá tr ln. Nu như thi nhà Lý, chùa ưc xây dng rt ln
b$ng tin ca nnưc thì thi nhà Trn, sau 3 ln chng quân Nguyên Mông
th"ng li, nn kinh t b sa sút nhiu do b chin tranh tàn phán, chùa vào thi k
này ch yu chùa làng do dân ca 1 ng óng góp tin xây dng. Nnưc
không  kh! nng kinh t xây dng chùa tháp trên c! nưc ch%  tin xây
dng chùa kinh ô Thng Long quê hưng ca dòng h nhà Trn (ngoi vi
thành ph Nam nh). Trong s ó, tiêu biu chùa Ph& Minh Di tích lch s'
thuc qun th di tích nhà Trn, n&i ting vi kin trúc Phn giáo c áo thi Trn
và ngôi tháp Ph& Minh, cách thành ph Nam nh kho!ng 5km v phía B"c.
Bài Thu hoch in dã Tín ngng – Tôn giáo – Phong tc – L hi
3
PHN 1: THÔNG TIN DI TÍCH
1. Tên di tích
Chùa Ph& Minh (Ph& Minh T) còn ưc gi chùa Tc Mc hay chùa
Tháp. Chùa Ph& Minh ngôi chùa thuc qun th di tích nhà Trn, nay thuc a
phn thôn Tc Mc, Lc Vưng, cách thành ph Nam nh 5km v phía B"c.
Ni ây vn quê hưng ca dòng h nhà Trn. T& tiên các vua Trn vn m
ngh chài lưi quãng sông Châu ch!y qua a phn Nam nh, sau ó t hp li
thành xóm p bên hu ngn sông, còn ưc gi hưng Tc Mc (sau này ưc
nâng lên thành ph Thiên Trưng)
Ph!i nói thêm r$ng, thi nhà Trn b"t u phát trin hình thc chùa làng (dân
làng t óng góp tin xây chùa) nhưng chùa Ph& Minh không ph!i chùa làng
là chùa ca Hoàng tc, ly tin kho ca nhà nưc xây dng vào thi nhà Trn.
Ch dn ng i: Thành ph Nam nh cách Hà Ni kho!ng 90km. T Hà
Ni, xe i hưng ông Nam, i theo ưng cao tc Pháp Vân Cu R(, qua các
t%nh Tây Nam Nam nh. Hoc c)ng th i b$ng tàu h*a t ga Long
Biên n ga Nam nh. T thành ph Nam nh i v hưng B"c kho!ng 5km là s(
n chùa Ph& Minh.
2. Quá trình xây dng và các t trùng tu di tích
Theo s' liu, a chí, bi kí ... thì chùa Ph& Minh khi dng t thi nhà Lý ti
hưng Tc Mc. Cho n b"t u nm 1239, các vua Trn ã bin quê hưng Tc
Mc ca mình thành mt công trưng ln. Th thuyn ưc tuyn chn cùng vi
phu lính i m vic ng my chc nm lin  xây dng nhng cung in, n
min, dinh th, lu gác làm ni cho hoàng thân quc thích. ây trung tâm th
hai ca t nưc bên cnh kinh ô Thng Long. áp ng nhu cu l Pht cho
con em hoàng tc trong vùng, nm 1262, chùa Ph& Minh ưc xây dng. Hn n'a
th k+ sau, vào u th k+ XIV, nm 1305 vua Trn tip tc cho xây cây tháp Ph&
Minh, hoàn thin kin trúc chùa. vy ta th hiu “Nhà xây dng, h Trn
Bài Thu hoch in dã Tín ngng – Tôn giáo – Phong tc – L hi
4
im tô” chùa ưc xây dng t triu Lý, sang thi Trn, nh phái Trúc m
chùa c!nh ưc m mang khang trang lng l,y.
Chùa Ph& Minh k t các i vua Trn kính th n nay hn 700 nm, i
nào c)ng tu s'a  hoàn thin nhưng không ưc ghi chép li trong s& sách, ch%
ghi ti bia C!nh Tr mt s bia trong chùa. Da trên phn công c vn
bia trong chùa thì hàng trm ngưi thuc  tng lp, ng h t quý phái n
bình n trên mi min t nưc, c)ng như con em a phưng góp tin tài, vt lc
phc h i, tôn to cho chùa.
Vào th k+ XVI, công trình xung cp, công chúa nhà Mc Mc Ngc
Lâm cùng hi ch Thái B!o à quc công Mc Ngc Lin liên tc óng góp 36 cây
g- lim cc ln  s'a chùa
n th k+ XVII, chùa c!nh hư h*ng, t kheo Thích Hi Thông và Sa Di
Vân Thy li tu s'a chùa, s'a cha, sn thip tưng Pht.
u th k+ XVIII, vào nm Nhâm Thìn 1712, niên hiu V#nh Thnh th 8
b!n xã góp công s'a cha tòa tháp trưc c'a chùa
Sang thi Lê, Nguyn công vic trùng tu tôn to c)ng ưc quan tâm nhiu
ln. Thành phn công c tu s'a chùa có tng lp quan chc, tôn tht quyn quý, ...
c bit vai trò ca a phưng. ln các chc s"c hàng ng ra lo liu, tu
s'a tháp Ph& Minh.
Nm Nhâm 1912, vua nhà Nguyn, niên hiu Duy Tân ã phc h i c!nh
chùa như tu s'a lu, chùa, ph làm thêm hai dãy gi!i v) ông Tây, cung ình
ni ngoi c)ng làm y .
Sau này, nhà nưc tái kh.ng nh ây di tích, di s!n vn hóa tiêu biu ca
dân tc nên sm xp hng b!o v, ng thi ã tin hành tu s'a vào các nm
1961, 1987, 1994. S'a cha tng trên ca tháp, mt s di s!n như r ng á trưc c'a
chùa, tôn to mt s hng mc  b!o toàn di tích, kin trúc này cho hu th.
Bài Thu hoch in dã Tín ngng – Tôn giáo – Phong tc – L hi
5
PHN 2: QUY HOCH VÀ KIN TRÚC
1. Th t và cnh quan môi trng
Chùa Ph& Minh danh lam tiêu biu t Thiên Trưng. Th t c!nh
quan ã ưc ghi li ti “Ph& Minh %nh t”, úc nm Bính Thìn, niên hiu C!nh
Thnh th 4 (1796): “Chùa Ph& Minh trưc ây vn i danh lam ca nưc Vit,
xây dng vào thi nhà Lý, m mang trong thi Trn cho hp c!nh ni quý hưng
(quê vua). t nàng, bên trái nưc quanh co un khúc, bên ph!i nhp nhô như
núi cao thp, chy vòng, mc b"c ng Hoàng t thy, mt nam có dòng nưc
ch!y mênh mang...
Thi gian cùng vi nhng bin thiên lch s' ã làm cho quang c!nh ni ây
thay &i. Song s bin dng không nhiu. Hin nay, chùa v,n quay v hưng Nam
mà theo quan nim ca ngưi Vit thì hưng Nam là hưng tt  dng nhà - “Ly
v hin hòa, làm nhà hưng Nam”. Chùa ta lc trên khu t cao ráo, rng kho!ng
gn 2ha, ng bit lp, không b các th& cư ln át, do vy v,n gi ưc dáng v/
thanh cao, t#nh mch ca chn c'a chùa. iu ít chùa c!nh ưc 2 cây
mu-m c& th kho!ng vài ba trm tu&i xum xuê, xanh tt, cùng vi các cây i,
nhãn, th.... cùng y tháp c& không ch% làm tng v/ thanh u, còn ng i thêm v/
0p cho tháp và cho chùa.
Vào khu sân ngoài ca chùa, hai bên ưng chính o 2 h sen nh*. Xưa
kia ây ch% là 2 ging nh* dân gian gi “m"t r ng”, sau này ưc m rng
thành h sen. Vào thi gian này, n thm chùa, du khách s( ưc thưng thc
hưng thm và v/ 0p xanh tưi, mát m"t ca h sen. (nh minh ho 2)
Phía sau chùa vưn bia, ưc bao bc bi vưn cây xanh mát và ao.
Tuy nhiên, din tích ao ngày càng b thu h0p li.
2. Kt cu b khung g toàn nhà chính (ính kèm)