Thành phố Hồ Chí Minh Thích nghi với Biến đổi Khí hậu: Báo cáo Tóm tắt
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong 10 thành phố hàng đầu trên thế giới với số dân có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất do biến đổi khí hậu. Đến năm 2050, hàng triệu người dân thành phố sẽ gánh chịu rủi ro từ những sự kiện thời tiết thường xuyên và cực đoan như ngập lụt, và các cơn bão nhiệt đới. Nhằm giảm bớt những ảnh hưởng của những nguy cơ trên, nghiên cứu này trình bày với chính quyền thành phố và khu vực tư nhân về những dự báo rủi ro đối với những lĩnh vực và khu vực chủ chốt của thành phố vào năm 2050, nghiên cứu cũng đưa ra nhưng giải pháp kết cấu và phi kết cấu nhằm xây dựng tính phục hồi cho những lĩnh vực và khu vực dễ bị tổn thương nhất của thành phố.
Ngân hàng Phát triển Châu Á
Thành Phô Hô Chí Minh Thích Nghi vói Biên Đôi Khí Hâu
Báo cáo Tóm tăt
In tại Philippines
Tầm nhìn của ADB là xây dựng khu vực Châu Á và Thái Bình Dương không có đói nghèo. Sứ mệnh của ADB là hỗ trợ các nước thành viên đang phát triển giảm nghèo và nâng cao chất lượng sống của người dân. Mặc dù đã đạt được nhiều thành công, khu vực này vẫn chiếm đến 2 phần 3 dân số nghèo của thế giới: 1,8 triệu người sống với mức thu nhập dưới 2 USD một ngày, trong đó 903 triệu người đang phải vật lộn với mức thu nhập dưới 1,25 USD một ngày. ADB cam kết giảm nghèo thông qua tăng trưởng kinh tế toàn diện, phát triển bền vững về môi trường và hội nhập khu vực. ADB, trụ sở tại Ma-ni-la, có 67 quốc gia thành viên, trong đó có 48 thành viên trong khu vực. Công cụ chính của ADB để hỗ trợ các nước thành viên đang phát triển là đối thoại chính sách, cho vay, đầu tư vốn cổ phần, bảo lãnh, viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật.
Asian Development Bank 6 ADB Avenue, Mandaluyong City 1550 Metro Manila, Philippines www.adb.org ISBN 978-92-9092-129-5 Số xuất bản RPT102802
Thành phô Hô Chí Minh Thích Nghi vói Biên Đôi Khí Hâu
Báo cáo Tóm tăt
© 2010 Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ
Baãn quyïìn àûúåc baão höå. Xuêët baãn nùm 2010 In úã Philippines.
ISBN 978-92-9092-128-8 978-92-9092-129-5 Söë xuêët baãn: RPT102802
Dûä liïåu xuêët baãn trong danh muåc
Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ
Thaânh phöë Höì Chñ Minh thñch nghi vúái biïën àöëi khñ hêåu Thaânh phöë Mandaluyong, Phillipines: Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ, 2010
1. Biïën àöíi khñ hêåu.
2. Viïåt Nam.
I. Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ.
Caác quan àiïím trònh baây trong baáo caáo naây laâ cuãa taác giaã vaâ khöng phaãn aánh quan àiïím hoùåc chñnh saách cuãa Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ (ADB), Höåi àöìng Thöëng àöëc, hoùåc caác chñnh phuã maâ hoå àaåi diïån.
ADB khöng baão àaãm sûå chñnh xaác cuãa dûä liïåu trong taâi liïåu xuêët baãn naây vaâ khöng thûâa nhêån bêët cûá traách nhiïåm naâo àöëi vúái bêët kyâ hêåu quaã naâo cuãa viïåc sûã duång nhûäng dûä liïåu naây.
Thöng qua viïåc àïì cêåp àïën möåt vuâng laänh thöí hay möåt vuâng àõa lyá cuå thïí naâo àoá, hoùåc viïåc sûã duång thuêåt ngûä “quöëc gia” trong taâi liïåu naây, ADB khöng coá yá àõnh àûa nhêån àõnh naâo liïn quan àïën tònh traång phaáp lyá hay tònh traång khaác cuãa bêët cûá vuâng hay laänh thöí naâo.
ADB khuyïën khñch in hoùåc sao cheáp thöng tin daânh cho muåc àñch caá nhên vaâ muåc àñch sûã duång phi thûúng maåi coá ghi chuá trñch dêîn nguöìn tûâ ADB. Ngûúâi sûã duång khöng àûúåc pheáp baán, phên phöëi laåi, hoùåc sûãa àöíi cho muåc àñch thûúng maåi maâ khöng coá sûå àöìng yá trûúác bùçng vùn baãn cuãa ADB.
Ghi chuá: Trong taâi liïåu naây, “$” laâ kyá hiïåu chó Àö-la Myä
Taâi liïåu naây àûúåc in bùçng mûåc dêìu thûåc vêåt trïn 100% giêëy taái chïë.Giêëy naây àûúåc chïë taåo bùçng quy trònh hoaân toaân khöng coá chlorine
“Taâi liïåu naây àûúåc dõch tûâ nguyïn baãn tiïëng Anh vúái muåc àñch phuåc vuå àöng àaão baån àoåc. Mùåc duâ, chuáng töi cöë gùæng àaãm baão tñnh chñnh xaác cuãa baãn dõch, nhûng tiïëng Anh vêîn laâ ngön ngûä chñnh cuãa Ngên haâng Phaát triïín Chêu AÁ vaâ chó coá nguyïn baãn tiïëng Anh cuãa taâi liïåu naây múái àaáng tin cêåy (nghôa laâ chó nguyïn baãn tiïëng Anh àûúåc chñnh thûác cöng nhêån vaâ coá hiïåu lûåc). Do vêåy, caác trñch dêîn cêìn dûåa vaâo nguyïn baãn tiïëng Anh cuãa taâi liïåu naây.”
Asian Development Bank 6 ADB Avenue, Mandaluyong City 1550 Metro Manila, Philippines Tel +63 2 632 4444 Fax +63 2 636 2444 www.adb.org
Àïí àùåt saách, xin liïn hïå Department of External Relations Fax +63 2 636 2648 adbpub@adb.org
ii
Muc Luc
GIÚÁI THIÏåU 1
KHÑ HÊÅU VAÂ BIÏËN ÀÖÍI KHÑ HÊÅU 2 2 2 Tñnh dïî bõ töín thûúng vúái biïën àöíi khñ hêåu Nhiïåt àöå Nûúác dêng trong baäo vaâ Nûúác biïín dêng 3 Nhûäng thay àöíi vïì lûúång mûa, haån haán, vaâ ngêåp luåt trong tònh huöëng khöng coá caác àïì xuêët biïån phaáp kiïím soaát ngêåp luåt 3
THAÂNH PHÖË VAÂ NGÛÚÂI DÊN 9 Àö thõ hoáa vaâ Quy hoaåch sûã duång àêët 9
11 11 Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 9 Qui mö vïì Dên söë vaâ Ngheâo Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 12 Sûå thñch nghi
YÁ NGHôA ÀÖËI VÚÁI cAÁc NGAÂNH 14 Giao thöng 14 14
Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 18 Sûå thñch nghi Cêëp nûúác vaâ Vïå sinh 18 18 Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 21 Sûå thñch nghi Cöng nghiïåp 21 21
Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 22 Sûå thñch nghi Nöng nghiïåp vaâ caác Hïå sinh thaái tûå nhiïn 22 22 Ruãi ro bõ aãnh hûúãng Sûå thñch nghi dûåa trïn Hïå sinh thaái 27 Nùng lûúång 28 28 Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 31 Sûå thñch nghi Y tïë cöång àöìng 32 32 Ruãi ro bõ aãnh hûúãng 33 Sûå thñch nghi
cHI PHÑ cUÃA TAÁc ÀÖÅNG TIÏÌM TAÂNG 34
TÖÍ cHÛÁc THÛÅc HIÏÅN 35
iii
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
DANH SAÁcH cAÁc BAÃNG VAÂ BAÃN ÀÖÌ
4 Baãng 1: Baãng 2: Tònh hònh ngêåp luåt nùm 2009 vaâ dûå baáo nùm 2050 11 Baãng 3: Dên söë bõ aãnh hûúãng trûåc tiïëp do tònh traång ngêåp luåt nùm 2007 vaâ dûå baáo cho 2050 Caác giao löå chñnh trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 17 Àïì xuêët töí chûác thûåc hiïån caác kiïën nghõ trong nghiïn cûáu naây 36 6 Baãng 4: Baãn àöì 1: Caác khu vûåc úã Tp. HCM bõ aãnh hûúãng do ngêåp luåt Baãn àöì 2: 7 Baãn àöì 3: 8 Baãn àöì 4:
10 Baãn àöì 5:
15 Baãn àöì 6:
16 Baãn àöì 7:
19 Baãn àöì 8:
20 Baãn àöì 9:
Dûå baáo phaåm vi ngêåp thûúâng xuyïn àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Dûå baáo phaåm vi ngêåp cûåc àoan àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Caác thaânh phöë vïå tinh bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Cú súã haå têìng àûúâng saá hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Cú súã haå têìng àûúâng saá hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Caác tuyïën àûúâng sùæt, tuyïën metro, sên bay, bïën caãng hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Caác tuyïën àûúâng sùæt, tuyïën metro, sên bay, bïën caãng hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët Caác khu cöng nghiïåp hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët 23 Baãn àöì 10: Caác khu cöng nghiïåp hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc
àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët 24 Baãn àöì 11: Àêët tröëng bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët 25 Baãn àöì 12: Àêët tröëng bõ aãnh hûúãng do hiïån tûúång xêm nhêåp mùån trong thúâi gian haån haán dûå baáo àïën nùm 2050 26 Baãn àöì 13: Cú súã haå têìng nùng lûúång hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp
cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá hïå thöëng kiïím soaát ngêåp 29 Baãn àöì 14: Cú súã haå têìng nùng lûúång hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp
cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá hïå thöëng kiïím soaát ngêåp 30
iv
giói thiêu
Nghiïn cûáu naây àûúåc thûåc hiïån nhùçm höî trúå cho UÃy ban Nhên dên Thaânh phöë Höì Chñ Minh (Tp. HCM) trong viïåc thñch nghi vaâ ûáng phoá vúái sûå biïën àöíi vaâ khuynh hûúáng thay àöíi khñ hêåu.1
Tp. HCM coá nguy cú rêët lúán vïì ngêåp luåt, tûâ caác sûå kiïån khñ hêåu thöng thûúâng vaâ caác sûå kiïån khñ hêåu cûåc àoan nhû laâ giöng vaâ baäo nhiïåt àúái. Àïí ûáng phoá vúái caác thaách thûác vïì ngêåp luåt, caác cöng trònh àï bao vaâ tiïu ûáng àang àûúåc lêåp kïë hoaåch theo ba giai àoaån àïí bao xung quanh Tp. HCM vaâ chuyïín doâng nûúác luä vaâ triïìu cûúâng sang söng Thõ Vaãi.
Caác cöng trònh naây coá thïí taåo chöî dûåa vûäng chùæc cho phûúng phaáp tiïëp cêån bùçng biïån phaáp cöng trònh cuãa Tp. HCM trong viïåc thñch nghi vúái biïën àöíi khñ hêåu. Nhiïìu cöng trònh trong söë àoá laâ möåt phêìn cuãa Kïë hoaåch thuãy lúåi kiïím soaát ngêåp luåt cho khu vûåc Tp. HCM àïën nùm 2025.2 Nghiïn cûáu naây khöng àaánh giaá tñnh khaã thi cuãa kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp luåt, nhûng àûa ra nhûäng dûå baáo vïì biïën àöíi khñ hêåu àïën nùm 2050, vaâ thu huát sûå chuá yá àïën tñnh hiïåu quaã cuãa caác biïån phaáp cuãa kïë hoaåch naây trong viïåc giaãm tñnh dïî bõ töín thûúng cuãa thaânh phöë. Sûå tiïëp cêån àïën kïë hoaåch naây vaâ nhiïìu kïë hoaåch töíng thïí cuãa Tp. HCM, thûúâng úã daång kyä thuêåt söë, laâ rêët coá giaá trõ àöëi vúái nghiïn cûáu naây. Nùm 2050 àaä àûúåc choån àïí phên tñch búãi vò (i) caác dûå baáo trung haån (2050) vïì phaát thaãi
tûâ caác kõch baãn phaát triïín toaân cêìu khaác nhau roä raâng hún laâ caác dûå baáo ngùæn haån (2020); (ii) hêìu hïët sûå phaát triïín theo kïë hoaåch hiïån taåi seä àûúåc àûúåc hoaân têët àïën trûúác nùm 2050; vaâ (iii) nghiïn cûáu naây coá thïí hûúáng dêîn cho viïåc àiïìu chónh vaâ böí sung cho caác kïë hoaåch phaát triïín vaâ viïåc soaån thaão caác kïë hoaåch múái. Caác dûå baáo mö hònh vïì tònh traång ngêåp vaâ biïën àöíi khñ hêåu trònh baây úã àêy cho thêëy tñnh dïî bõ töín thûúng vaâ ruãi ro àöëi vúái möîi quêån, phûúâng, vaâ ngaânh. Nhûng kïët quaã chó laâ mang tñnh minh hoåa.3 Cêìn phaãi coá thïm phên tñch vaâ quy hoaåch chi tiïët trong möîi ngaânh vaâ möîi àõa baân chñnh quyïìn àõa phûúng.
1 Nghiïn cûáu naây àûúåc àöìng taâi trúå búãi caác Chñnh phuã Vûúng Quöëc Anh vaâ Nhêåt Baãn trong dûå aán höî trúå kyä thuêåt khu vûåc Àêíy maånh thñch nghi vúái biïën àöíi khñ hêåu úã Chêu AÁ vaâ Thaái Bònh Dûúng (TA 6420-REG, phï duyïåt naây 21 thaáng 11 nùm 2007), vaâ àûúåc thûåc hiïån búãi Trung têm Quöëc tïë vïì Quaãn lyá Möi trûúâng (ICEM) húåp taác vúái Súã Taâi nguyïn vaâ Möi trûúâng Tp. HCM.
2 Àûúåc Thuã tûúáng phï duyïåt vaâo ngaây 28 thaáng 10 nùm 2009 theo Quyïët àõnh 1547/QD-TTg vúái möåt khoaãn àêìu tû
11531 tó àöìng (khoaãng $650 triïåu)
3 Thñ duå, söë phûúâng, xaä bõ ngêåp àaä àûúåc ûúác lûúång, nhûng khöng ûúác lûúång diïån tñch bõ ngêåp trong caác phûúâng, xaä.
Biïën àöíi khñ hêåu diïîn ra nhanh hún laâ tiïn àoaán trûúác àêy, vúái nhûäng taác àöång tiïìm taâng nghiïm troång lïn Tp. HCM. Nhûng vêîn coân thúâi gian àïí xêy dûång nhûäng giaãi phaáp phuâ húåp vaâ thñch nghi. Viïåc lêåp kïë hoaåch thñch nghi chi tiïët laâ chòa khoáa cho möåt Tp. HCM coá khaã nùng chöëng choåi cao. Têët caã caác ngaânh vaâ caác àõa baân seä phaãi xem xeát taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu trong caác kïë hoaåch phaát triïín cuãa mònh, vaâ seä phaãi cêìn caác kïë hoaåch vaâ hûúáng dêîn thñch nghi. Cêìn phaãi coá sûå cên bùçng trong caác haânh àöång thñch nghi, vúái nhûäng biïån phaáp cöng trònh àûúåc höî trúå bùçng sûå phuåc höìi hïå thöëng tûå nhiïn, caác chûúng trònh vaâ chñnh saách kinh tïë, xaä höåi, vaâ quy hoaåch àö thõ löìng gheáp àïí taåo ra khuön khöí “möåt àõa baân, möåt kïë hoaåch” cho têët caã sûå phaát triïín trong thaânh phöë. Nhiïìu biïån phaáp naây àaä vaâ àang àûúåc thûåc hiïån úã Tp. HCM, nhûng seä cêìn phaãi àûúåc àiïìu chónh, tùng cûúâng, vaâ aáp duång möåt caách coá àiïìu phöëi trong böëi caãnh biïën àöíi khñ hêåu. Caác kïë hoaåch thñch nghi toaân diïån cuãa thaânh phöë nïn taåo ra möåt khuön khöí hoaåt àöång cho caác biïån phaáp thñch nghi vaâ viïåc lêåp kïë hoaåch trong möîi ngaânh vaâ taåi möîi àõa àiïím.
1
KHÍ HÂU VÀ BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Tính Dê Bi Tôn Thuong đôi vói Biên Đôi Khí Hâu
Thaânh phöë Höì Chñ Minh (Tp. HCM) laâ möåt trong 10 thaânh phöë haâng àêìu trïn thïë giúái vúái söë dên coá thïí bõ aãnh hûúãng nghiïm troång nhêët búãi biïën àöíi khñ hêåu. Thaânh phöë cuäng xïëp thûá 5 vúái söë dên coá thïí bõ aãnh hûúãng cuãa biïën àöíi khñ hêåu vaâo nùm 20704. Tñnh dïî bõ töín thûúng naây laâ möåt möëi lo ngaåi àùåc biïåt vò noá aãnh hûúãng maånh àïën sûå phaát triïín cuãa Viïåt Nam: Tp. HCM chiïëm 23% töíng saãn phêím quöëc nöåi (GDP) vaâ 20% töíng àêìu tû nûúác ngoaâi trûåc tiïëp.
Tp. HCM dïî bõ töín thûúng do: (i)
Thaânh phöë nùçm gêìn ngang mûåc nûúác biïín—vúái 40%-45% diïån tñch àêët cuãa Tp. HCM laâ nùçm trong khoaãng 0-1m so vúái mûåc nûúác biïín, 15%-20% trong khoaãng 1-2m, vaâ rêët ñt diïån tñch úã àöå cao trïn 4m;
(ii) Tó lïå dên söë úã thaânh phöë laâ rêët lúán vaâ khöng ngûâng gia tùng —söë ngûúâi àõnh cû hún 6.3 triïåu vaâ nïìn kinh tïë nùng àöång thu huát dên nhêåp cû tûâ khùæp núi trong caã nûúác; (iii) Caác kiïíu phaát triïín úã àõa phûúng naây cuäng àang aãnh hûúãng àïën tñnh dïî bõ töín thûúng vaâ khñ hêåu àõa phûúng—sûå phaát triïín àö thõ, vñ duå, àaä laâm giaãm ài tñnh thêím thêëu cuãa nûúác vaâ gêy ra ngêåp cuåc böå; vaâ (iv) Khñ hêåu vaâ thuãy àöång lûåc hiïån àaä úã mûác àöå cûåc àoan vaâ àûúåc dûå baáo seä gia tùng cûúâng àöå, cho nïn seä coá nhiïìu cún giöng, baäo, nûúác dêng trong baäo, vaâ triïìu cûúâng.
Àïí hiïíu roä hún vïì taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu lïn Tp. HCM, dûå baáo biïën àöíi khñ hêåu àaä àûúåc mö hònh hoáa àöëi vúái caác kõch baãn phaát thaãi cao vaâ phaát thaãi thêëp.5 Trûâ khi coá àïì cêåp khaác möåt caách cuå thïí, baáo caáo naây chuã yïëu noái vïì kõch baãn phaát thaãi cao, nhòn chung àûúåc cho laâ coá taác àöång lúán hún kõch baãn phaát thaãi thêëp. Caác taác àöång haån chïë cuãa sûå tùng trûúãng phaát thaãi thêëp laâ möåt kïët quaã nghiïn cûáu quan troång vò noá nhêën maånh têìm quan troång cuãa viïåc giaãm caác sûå phaát thaãi toaân cêìu trong viïåc àaåt àûúåc möåt tûúng lai coá khaã nùng chöëng choåi vúái khñ hêåu.
Nhiêt Đô
4 Stern, N. 2006. Baáo caáo àaánh giaá Stern vïì taác àöång kinh tïë cuãa biïën àöíi khñ hêåu. London; UÃy ban liïn chñnh phuã vïì Biïën àöíi khñ hêåu 2007. Àoáng goáp cuãa Nhoám cöng taác II vaâo Baáo caáo àaánh giaá thûá tû cuãa UÃy ban liïn chñnh phuã vïì Biïën àöíi khñ hêåu; Nicholls, R.J. vaâ ctv., 2008. Xïëp haång caác thaânh phöë caãng coá ruãi ro bõ aãnh hûúãng vaâ tñnh dïî bõ töín thûúng cao vúái caác sûå kiïån khñ hêåu cûåc àoan: Ûúác lûúång ruãi ro bõ aãnh hûúãng. Töí chûác Húåp taác kinh tïë vaâ Phaát triïín. 5 Caác dûå baáo vïì biïën àöíi khñ hêåu cuãa nghiïn cûáu naây dûåa vaâo 2 kõch baãn phaát triïín toaân cêìu àûúåc mö taã búãi IPCC taåi www.ipcc.ch laâ (i) A2- sûå phaát thaãi cao cuãa thïë giúái àïí àaåt àûúåc sûå phaát triïín trong tûúng lai vaâ (ii) B2- sûå phaát thaãi thêëp cuãa thïë giúái àïí àaåt àûúåc sûå phaát triïín trong tûúng lai. Caác kõch baãn naây àaä àûúåc choån dûåa trïn nhûäng tham vêën vúái chñnh phuã. Nghiïn cûáu naây coá thïí àûa ra nhûäng dûå baáo khaác nïëu caác kõch baãn khaác àûúåc sûã duång. Vò hiïån nay chûa biïët kõch baãn naâo seä thûåc sûå xaãy ra, têët caã caác dûå baáo trong baáo caáo naây chó nïn àûúåc hiïíu laâ “taác àöång coá thïí coá” chûá khöng phaãi laâ “taác àöång dûå kiïën seä coá”.
Nhiïåt àöå trung bònh cuãa Tp. HCM laâ 26oC–27oC, vaâ caác thaáng noáng nhêët vaâ laånh nhêët trong nùm chó chïnh nhau 4oC–5oC. Trong nhûäng nùm gêìn àêy, nhiïåt àöå trung bònh haâng
2
KHÍ HÂU VÀ BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
trïn diïån röång vúái àöå sêu khoaãng 1 àïën 1,2 meát. Giûäa giai àoaån 1997 vaâ 2007, hêìu hïët
nùm àaä tùng vúái töëc àöå gêìn gêëp àöi so vúái vuâng Àöìng bùçng söng Cûãu Long. Sûå tùng cao vïì nhiïåt àöå úã Tp. HCM tûâ nhûäng nùm 1990 laâ truâng húåp vúái sûå àö thõ hoáa tùng töëc úã àêy. Sûå noáng lïn àaáng kïí àaä diïîn ra úã Tp.
caác quêån, huyïån cuãa Tp. HCM àaä bõ aãnh hûúãng trûåc tiïëp búãi caác thaãm hoåa tûå nhiïn. Hêìu hïët sûå thiïåt haåi têåp trung vaâo caác huyïån nöng thön dïî bõ töín thûúng nhû Cêìn Giúâ vaâ Nhaâ Beâ, gêìn cûãa söng Àöìng Nai.
Nhiïåt àöå mùåt nûúác dûå baáo tùng lïn úã Biïín Àöng seä laâm gia tùng cûúâng àöå baäo xaãy ra gêìn Tp. HcM hún. caác trêån baäo nhiïåt àúái àûúåc dûå baáo seä xuêët hiïån nhiïìu hún úã phña nam Viïåt Nam vaâ vò vêåy seä coá xaác suêët aãnh hûúãng trûåc tiïëp Tp. HcM nhiïìu hún. HCM. Trong voâng 50 nùm qua, nhiïåt àöå trung bònh nùm trong muâa mûa àaä tùng 2oC. Vúái biïën àöíi khñ hêåu, nhiïåt àöå trung bònh nùm dûå kiïën seä tùng 1.4oC trïn giai àoaån nïìn6. Dûå baáo naây chûa tñnh túái nhûäng aãnh hûúãng àõa phûúng nhû laâ Hiïåu ûáng Àaão nhiïåt àö thõ, coá thïí àaä àoáng goáp quan troång cho sûå noáng lïn thûåc tïë vaâ coá thïí tùng thïm cûúâng àöå khi quaá trònh àö thõ hoáa tiïëp tuåc diïîn ra. Nûúác biïín dêng seä laâ möåt yïëu töë quan
Nuóc Dâng Trong Bao và Nuóc Biên Dâng
troång, laâm tùng cao taác àöång cuãa nûúác dêng trong baäo. Sûå tùng mûåc nûúác biïín àûúåc mö hònh hoáa trong nghiïn cûáu naây - 26cm àöëi vúái kõch baãn phaát thaãi cao vaâ 24cm àöëi vúái kõch baãn phaát thaãi thêëp - aãnh hûúãng àaáng kïí lïn sûå ngêåp luåt vaâ nûúác dêng trong baäo úã àêët liïìn.
Khñ hêåu vaâ thuãy àöång lûåc cuãa Tp. HCM àaä àang úã mûác cûåc àoan vaâ àûúåc dûå baáo seä töìi tïå thïm trûúác nùm 2050. Baäo, nûúác dêng trong baäo, vaâ ngêåp do triïìu cûúâng àûúåc dûå baáo seä trêìm troång hún.
Nhung Su Thay Đôi Vê Luong Mua, Han Hán, và Ngâp Lut Trong Tình Huông Không có các Đê Xuât Biên Pháp Kiêm Soat Ngâp Lut
Tp. HcM bõ aãnh hûúãng búãi khoaãng 10% têët caã cún baäo vaâo Viïåt Nam. Vaâo nhûäng luác nhû thïë, nhûäng cún nûúác dêng trong baäo gêy ra ngêåp luåt àaáng kïí. Thiïåt haåi tûâ caác thaãm hoåa tûå nhiïn trong 10 nùm qua ûúác tñnh khoaãng 202 tó àöìng (khoaãng $12,6 triïåu).
6 Àïí thûåc hiïån mö hònh hoáa, giai àoaån nïìn laâ giai àoaån 1980–1989.
Caác cún baäo nhiïåt àúái thò khaá hiïëm úã Tp. HCM cho àïën gêìn àêy. Nhûng trong voâng 60 nùm qua, 12 trêån baäo nhiïåt àúái, bao göìm Vae (1952), Linda (1997), vaâ Durian (2006), àaä aãnh hûúãng àïën thaânh phöë. Thûúâng laâ caác cún baäo naây mang theo lûúång mûa lúán, laâm tùng ngêåp cuåc böå, vaâ nhûäng àúåt nûúác dêng trong baäo doåc theo búâ biïín Tp. HCM gêy ra ngêåp nghiïm troång Chñn mûúi phêìn trùm lûúång mûa haâng nùm xaãy ra vaâo muâa mûa tûâ thaáng 5 àïën thaáng 11. Hiïån nay àaä coá sûå biïën thiïn vïì lûúång mûa, taåo ra ngêåp cuåc böå vaâ haån haán. Caác dûå baáo cho thêëy rùçng töíng lûúång mûa haâng nùm seä vêîn gêìn nhû khöng àöíi nhûng seä coá sûå biïën thiïn giûäa caác muâa lúán hún. Ngêåp cuåc böå vò vêåy seä tùng vaâ mûa lúán kïët húåp vúái baäo seä trúã nïn phöí biïën hún.
3
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Baãng 1: Tònh hònh Ngêåp luåt nùm 2009 vaâ Dûå baáo nùm 2050 (vúái Biïën àöíi khñ hêåu)
2009 2050
Ngêåp thûúâng Ngêåp cûåc Ngêåp thûúâng Ngêåp cûåc caác khu vûåc/phûúâng bõ aãnh hûúãng xuyïn àoan xuyïn àoan
Söë phûúâng bõ aãnh hûúãng (Töíng: 322) 154 235 177 265
Diïån tñch Tp. HCM bõ aãnh hûúãng (hectare) 108,309 135,526 123,152 141,885
Nguöìn: ADB
% Diïån tñch Tp. HCM bõ aãnh hûúãng 54% 68% 61% 71%
48% dên söë Tp. HCM. Tñnh àïën 2050 seä coá thïm 30 phûúâng, xaä nûäa seä bõ aãnh hûúãng ngêåp cûåc àoan.
Mûa àêìu nguöìn àûúåc dûå baáo khöng phaãi laâ nguyïn nhên chñnh gêy ra ngêåp úã Tp. HCM trong tûúng lai, vò lûu vûåc Tp. HCM àûúåc quaãn lyá chùåc cheä. Nhûng ngêåp cuåc böå tûâ möåt trêån mûa cûúâng àöå cao trong thaânh phöë seä laâ möåt möëi àe doåa lúán.
Trong tònh huöëng ngêåp thûúâng xuyïn dûå baáo àïën 2050 (khi khöng coá kiïím soaát ngêåp), (i) chó nhûäng diïån tñch cao hún 3 meát seä khöng bõ ngêåp; (ii) àêët úã mûác 1-3 meát seä bõ ngêåp, khi biïn àöå giao àöång triïìu trúã nïn lúán hún; vaâ (iii) àêët cao dûúái 1 meát seä bõ ngêåp vônh viïîn. Trong nhûäng sûå kiïån ngêåp cûåc àoan, chó coá nhûäng diïån tñch cao hún 4,5 meát seä khöng bõ ngêåp. Nhû vêåy vúái mûåc nûúác biïín dêng trong khoaãng 26cm àïën 1m, àõa hònh cuãa thaânh phöë seä coá sûå tùng diïån tñch ngêåp àaáng kïí.
Tp. HCM gaánh chõu nhûäng àúåt haån thûúâng xuyïn, thûúâng trong thaáng 3 hay thaáng 4. Trong nhûäng thêåp kyã vûâa qua, coá nhûäng muâa khö cûåc àoan trong nhûäng nùm 1993, 1998, vaâ 2002. Haån muâa khö tñnh àïën 2050 trong kõch baãn phaát thaãi thêëp coá thïí seä tùng têìn suêët 10% nhûng àöëi vúái kõch baãn phaát thaãi cao seä khöng thay àöíi nhiïìu vïì têìn suêët. Nhûäng kïët quaã naây, tuy nhiïn, chó laâ nhûäng kïët quaã ban àêìu. Möåt phên tñch àõnh lûúång chi tiïët hún múái coá thïí àûa ra nhûäng kïët quaã chñnh xaác hún.
Diïån tñch àõa lyá cuãa vuâng ngêåp dûå baáo úã Tp. HCM tñnh túái 2050 seä tùng thïm 3% àöëi vúái ngêåp cûåc àoan vaâ 7% àöëi vúái ngêåp thûúâng xuyïn so vúái tònh traång ngêåp hiïån nay (Baãn àöì 1,2,3). Nhûng sûå tùng àöå sêu vaâ thúâi gian ngêåp seä rêët àaáng kïí. Àöå sêu ngêåp töëi àa trung bònh àûúåc dûå baáo seä tùng gêìn 40% àöëi vúái ngêåp cûåc àoan vaâ 21% àöëi vúái ngêåp thûúâng xuyïn, vaâ thúâi gian ngêåp töëi àa trung bònh tùng 12% àöëi vúái ngêåp cûåc àoan vaâ 22% àöëi vúái ngêåp thûúâng xuyïn. Sûå phaát triïín àö thõ seä laâm trêìm troång thïm tònh traång ngêåp do biïën àöíi khñ hêåu. Vñ duå: Trong söë 322 xaä, phûúâng, 154 coá lõch sûã bõ ngêåp thûúâng xuyïn. Nhûäng vuå ngêåp naây chiïëm möåt vuâng röång gêìn 110.000ha vaâ aãnh hûúãng àïën khoaãng 971.000 ngûúâi, hay 12% dên söë cuãa Tp. HCM. Tñnh àïën nùm 2050, nhûäng phûúâng, xaä thûúâng xuyïn bõ ngêåp nhû thïë seä tùng lïn 177 (55% söë phûúâng, xaä cuãa thaânh phöë), chiïëm 61% diïån tñch cuãa thaânh phöë (Baãng 1). Viïåc ngêåp cûåc àoan, nhû trêån ngêåp do aãnh hûúãng Baäo Linda nùm 1997, àaä aãnh hûúãng 235 phûúâng, xaä vúái khoaãng 3,2 triïåu ngûúâi, hay
4
KHÍ HÂU VÀ BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
(ii) Suåt luán àêët cuäng àaä àûúåc quan saát úã
möåt söë àiïím vaâ àaä coá bùçng chûáng cho thêëy rùçng hiïån tûúång naây àang tùng. Sûå tùng suåt luán àêët seä laâm cho Tp. HCM nhaåy caãm hún vúái ngêåp.
(i) Sûå phaát triïín àö thõ àaä laâm giaãm tñnh thêëm thêëu vaâ gêy ra ngêåp cuåc böå. Coá nhiïìu bùçng chûáng cho thêëy Hiïåu ûáng Àaão nhiïåt àang laâm biïën àöíi khñ hêåu thaânh phöë vaâ viïåc àö thõ hoáa àaä goáp phêìn quan troång laâm tùng nhiïåt àöå, lûúång mûa, vaâ ngêåp trong 2 thêåp kyã vûâa qua.
5
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB, Dûå aán Nûúác thaãi àö thõ JICA–HCMC
Baãn àöì 1: caác khu vûåc úã Tp. HcM bõ aãnh hûúãng do ngêåp luåt
6
KHÍ HÂU VÀ BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
a Ngêåp thûúâng xuyïn laâ sûå kïët húåp aãnh hûúãng cuãa thuyã triïìu vaâ mûa gioá muâa
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 2: Dûå baáo phaåm vi ngêåp thûúâng xuyïna àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
7
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
a Ngêåp cûåc àoan xaãy ra trong luác nhûäng trêån baäo nhiïåt àúái vaâ nûúác dêng trong baäo vúái aãnh hûúãng cuãa triïìu vaâ mûa muâa.
Nguöìn: ADB.
Baãn àöì 3: Dûå baáo phaåm vi ngêåp cûåc àoan àïën nùm 2050a trong tònh huöëng khöng coá biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
8
THÀNH PHÔ VÀ NGUÒI DÂN
ĐÔ THI HÓA VÀ QUY HOACH SU DUNG ĐÂT
Rui ro bi anh huong
caác thaânh phöë vïå tinh phña Nam xung quanh Tp. HcM, àùåc biïåt laâ caác thaânh phöë nùçm vïì hûúáng Têy Nam vaâ Àöng Nam cuãa thaânh phöë (Baãn àöì 4), coá thïí seä dïî bõ töín thûúng àöëi vúái ngêåp cûåc àoan vaâ ngêåp thûúâng xuyïn.
Àûác Hoâa, úã phña têy Tên An, vaâ khu vûåc àö thõ caãng Vuäng Taâu seä coá ruãi ro cao. Thaânh phöë Nhún Traåch múái seä traánh àûúåc ngêåp vò noá nùçm trïn vuâng àêët cao hún, nhûng dûå baáo cho rùçng trong nhûäng trûúâng húåp ngêåp cûåc àoan, thaânh phöë naây seä bõ bao quanh búãi nûúác ngêåp vaâ coá thïí bõ cö lêåp nïëu khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp. Diïån tñch xung quanh phña têy Nhún Traåch xuöëng túái söng Àöìng Nai seä bõ aãnh hûúãng búãi nûúác biïín dêng, vaâ möåt söë diïån tñch naây seä bõ ngêåp vônh viïîn.
Viïåc chuyïín àöíi caác diïån tñch tröëng sang àêët úã hay àêët coá laát bïì mùåt seä caâng laâm giaãm tñnh thêëm vaâ khaã nùng hêëp thu nûúác, dêîn àïën sûå tùng ngêåp cuåc böå vaâ haån chïë khaã nùng cuãa caác hïå tûå nhiïn trong viïåc laâm giaãm taác àöång cuãa ngêåp.
Sûã duång caác dûå baáo àïën nùm 2050, 61% diïån tñch laâ àêët àö thõ trong kïë hoaåch sûã duång àêët àïën nùm 2020, do Súã Taâi nguyïn vaâ Möi trûúâng soaån thaão, thò 67% diïån tñch àêët cöng nghiïåp, vaâ 77% diïån tñch àêët tröëng seä bõ ngêåp cûåc àoan nïëu kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp khöng àûúåc thûåc hiïån. Nïëu kïë hoaåch àûúåc thûåc hiïån, ngêåp seä giaãm coân 49% àöëi vúái àêët àö thõ, 63% àöëi vúái àêët cöng nghiïåp, vaâ 76% àöëi vúái àêët tröëng. Àêët àö thõ trong caác quêån trung têm seä bõ ruãi ro nhêët, mùåc duâ kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp àïì xuêët seä baão vïå caác quêån 4, 6, vaâ 8. Theo kïë hoaåch sûã duång àêët cuãa Súã TN&MT, diïån tñch àêët tröëng seä giaãm khoaãng 25% trong khoaãng 2005-2020. Sûå giaãm diïån tñch àêët tröëng coá thïí seä lúán hún rêët nhiïìu nïëu sûå chuyïín àöíi sûã duång àêët tûå phaát vêîn tiïëp tuåc diïîn ra vúái töëc àöå hiïån nay. Cú súã haå têìng thoaát nûúác yïëu keám hoùåc thiïëu caác vuâng tröëng (àïí trûä nûúác mùåt hoùåc cho pheáp thêëm nûúác) seä laâm phûác taåp thïm tònh hònh ngêåp do biïën àöíi khñ hêåu thöng qua sûå tùng chaãy traân vaâ ngêåp cuåc böå.
Tñnh dïî bõ töín thûúng cuãa caác baäi chön raác thaãi àöëi vúái ngêåp thûúâng xuyïn vaâ ngêåp cûåc àoan seä coá thïí gêy ra sûå phaát taán caác chêët ö nhiïîm nghiïm troång vaâ gêy ra möëi àe doåa àöëi vúái sûác khoãe cöång àöìng, saãn xuêët kinh tïë, vaâ caác hïå sinh thaái.
9
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
a Caác sûå kiïån ngêåp luåt cûåc àoan xaãy ra khi coá baäo nhiïåt àúái vaâ nûúác dêng trong baäo vúái aãnh hûúãng cuãa thuãy triïìu vaâ mûa gioá muâa
Nguöìn: ADB.
Baãn àöì 4: caác thaânh phöë vïå tinh bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoana dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
10
THÀNH PHÔ VÀ NGUÒI DÂN
Baãng 2: Dên söë bõ aãnh hûúãng trûåc tiïëp búãi tònh traång ngêåp luåt nùm 2007 vaâ dûå baáo cho 2050 (Kõch baãn phaát thaãi cao)
Muåc 2007 (Thûåc tïë) 2050 (Dûå baáo)
Ngêåp thûúâng Ngêåp Ngêåp Ngêåp
xuyïn cûåc àoan thûúâng xuyïn cûåc àoan
Dên söë (’000) % Dên söë (’000) % Dên söë (’000) % Dên söë (’000) %
Khöng coá dûå
aán kiïím soaát 958 15 1,690 26 10,246 49 12,851 62
ngêåp
coá dûå aán
kiïím soaát … … … … 6,693 32 10,766 52
… = khöng coá söë liïåu.
Nguöìn: ADB.
ngêåp
Baäi chön raác thaãi Phûúác Hiïåp seä bõ aãnh 2050, khoaãng 62% dên söë thaânh phöë coá thïí hûúãng ngêåp àöëi vúái 10% diïån tñch bïì mùåt bõ ruãi ro chõu aãnh hûúãng cuãa cún baäo cûåc trong caác lêìn ngêåp àûúåc dûå baáo àïën nùm àoan. 2050 vaâ trïn 65% diïån tñch trong caác lêìn Mùåc duâ caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp ngêåp cûåc àoan. Baäi raác Àa Phûúác àang àûúåc àûúåc àïì xuêët seä laâm giaãm tó lïå dên söë chõu àïì xuêët seä bõ ngêåp hoaân toaân kïí caã trong ruãi ro, tuy nhiïn kïí caã khi kïë hoaåch àûúåc nhûäng lêìn ngêåp thûúâng xuyïn vaâ nhûäng lêìn thûåc hiïån, thò tó lïå dên söë bõ ruãi ro vêîn seä tùng ngêåp cûåc àoan. Viïåc thûåc hiïån kïë hoaåch kiïím thïm 26% àöëi vúái ngêåp cûåc àoan vaâ 17% àöëi soaát ngêåp seä khöng giaãm diïån tñch ngêåp vúái ngêåp thûúâng xuyïn so vúái caác mûác trong cuãa hai baäi raác naây. Ngêåp baäi raác seä gêy nùm 2007 (Baãng 2). Caác biïån phaáp kiïím ra nhûäng quan ngaåi nghiïm troång vïì möi soaát ngêåp àûúåc àïì xuêët, tuy nhiïn, seä giaãm trûúâng vò khaã nùng traân caác höì thêëm vaâ sûå tñnh nghiïm troång cuãa taác àöång thöng qua phaát taán caác chêët lú lûãng vaâ àêët bõ ö nhiïîm. viïåc giaãm àöå sêu ngêåp vaâ thúâi gian ngêåp. Caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp seä hiïåu quaã nhêët àöëi vúái viïåc baão vïå àêët àö thõ, keám hiïåu quaã àöëi vúái viïåc baão vïå àêët cöng nghiïåp, vaâ gêìn nhû khöng hiïåu quaã àöëi vúái
QUY MÔ VÊ DÂN SÔ VÀ NGHÈO
viïåc baão vïå àêët tröëng, mùåc duâ chuáng seä giuáp giaãm àöå sêu ngêåp vaâ thúâi gian ngêåp úã möåt
Rui ro bi anh huong
7 Nghiïn cûáu naây duâng (i) tûâ “thûúâng xuyïn” àïí chó caác sûå kiïån xaãy ra haâng ngaây hoùåc haâng muâa trong nùm (thñ duå thuãy triïìu, mûa), vaâ (ii) tûâ “cûåc àoan” àïí chó caác sûå kiïån coá chu kyâ 30 nùm (thñ duå baäo nhiïåt àúái vúái nûúác dêng trong baäo”)
söë núi. Àïën nùm 2050, àöëi vúái tònh traång ngêåp, Caác cún baäo cûåc àoan7 hiïån nay aãnh hûúãng khoaãng 26% dên söë cuãa Tp. HCM. Tñnh àïën ngûúâi ngheâo seä bõ ruãi ro aãnh hûúãng cao hún
11
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
nhûäng ngûúâi khaác söëng úã Tp.HCM, nhûng hoùåc àïí àa daång hoáa caác hoaåt àöång taåo thu hoå coá thïí hûúãng lúåi möåt ñt tûâ viïåc thûåc hiïån kïë nhêåp cuãa hoå. Ngûúâi ngheâo àö thõ thò dïî bõ hoaåch kiïím soaát ngêåp. Tñnh dïî bõ töín thûúng töín thûúng chuã yïëu laâ vò võ trñ àõa lyá cuãa hoå cuãa ngûúâi ngheâo nöng thön àöëi vúái taác àöång trong thaânh phöë vaâ caác àiïìu kiïån möi trûúâng cuãa biïën àöíi khñ hêåu bùæt nguöìn tûâ sûå phuå vaâ nhaâ úã coá liïn quan. Trong caã hai trûúâng thuöåc trûåc tiïëp cuãa hoå vaâo taâi nguyïn thiïn húåp, ngheâo coá nghôa laâ haån chïë nguöìn lûåc nhiïn vöën rêët coá thïí bõ aãnh hûúãng, àiïìu kiïån trong viïåc ûáng phoá vúái caác cuá söëc kinh tïë tiïu söëng vaâ àõa àiïím sinh söëng cuãa hoå, cuäng cûåc nhû laâ tònh traång ngêåp, vaâ vò vêåy dïî bõ töín nhû nhûäng haån chïë vïì kyä nùng cho pheáp hoå thûúng àöëi vúái taác àöång cuãa cuãa biïën àöíi khñ caånh tranh trong thõ trûúâng lao àöång àö thõ hêåu. hoùåc àa daång hoáa caác hoaåt àöång taåo thu nhêåp cuãa hoå. ÚÃ caác vuâng àö thõ, aáp lûåc dên söë Àöëi vúái toaân thaânh phöë, nghiïn cûáu naây cao vaâ gia tùng (vúái haâng ngaân hoùåc ûúác lûúång rùçng ngêåp cûåc àoan hiïån nay aãnh thêåm chñ haâng triïåu ngûúâi di cû khöng hûúãng khoaãng 43% dên söë khöng thuöåc diïån chñnh thûác vaâ ngûúâi di cû do biïën àöíi khñ hêåu trong voâng vaâi thêåp kyã túái), cöång vúái nguöìn nhaâ úã cho ngûúâi thu ngheâo cuãa Tp.HCM vaâ khoaãng 47% dên söë thuöåc diïån ngheâo8. Trïn cú súã cuãa sûå phên böë ngheâo hiïån nay, caác dûå baáo mö hònh àöëi nhêåp thêëp thiïëu nghiïm troång, seä coá vúái ngêåp cûåc àoan cho thêëy rùçng àïën 2050, thïí laâm tùng söë höå gia àònh dïî bõ töín khoaãng 53% dên söë khöng thuöåc diïån ngheâo thûúng. vaâ khoaãng 57% dên söë thuöåc diïån ngheâo seä bõ aãnh hûúãng. Nïëu cú súã haå têìng kiïím soaát
Su thích nghi
8 Àiïìu naây dûåa vaâo sûå ngoaåi suy tûâ dûä liïåu cuãa nhoám cöng taác lêåp baãn àöì ngheâo cuãa liïn böå, thu thêåp vaâo
nùm 2003.
ngêåp theo kïë hoaåch àûúåc thûåc hiïån, tó lïå dên söë khöng thuöåc diïån ngheâo bõ ruãi ro seä giaãm Sûå chuêín bõ seä laâ möåt húåp phêìn mêëu ài 15%-38%, trong khi söë ngûúâi ngheâo bõ ruãi chöët trong viïåc àaãm baão rùçng tònh ro seä giaãm ài khoaãng 18%-39%. traång ngêåp àûúåc quaãn lyá vaâ giaãi quyïët nhanh choáng khi noá xaãy ra vaâ caác kïë Võ trñ àõa lyá laâ troång têm chung cuãa hoaåch phuåc höìi àûúåc thûåc hiïån. viïåc xaác àõnh tñnh dïî bõ töín thûúng àöëi vúái caã ngûúâi ngheâo àö thõ vaâ ngûúâi Caác haânh àöång giaãm ngheâo seä giuáp laâm ngheâo nöng thön. caác lyá do coân laåi cuãa giaãm tñnh dïî bõ töín thûúng cuãa ngûúâi ngheâo tñnh dïî bõ töín thûúng giûäa hai nhoám àöëi vúái taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu. Caác naây rêët khaác nhau. biïån phaáp bao göìm nhû sau: (i) Baão vïå sinh kïë vaâ caác can thiïåp àïí nêng Ngûúâi ngheâo nöng thön dïî bõ töín thûúng cao sûå àa daång sinh kïë cho caác höå nöng àöëi vúái taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu vò hoå thön, àö thõ vaâ baão vïå an ninh lûúng phuå thuöåc vaâo taâi nguyïn thiïn nhiïn dïî bõ thûåc vaâ thu nhêåp, vaâ aãnh hûúãng vaâ hoå thiïëu nhûäng kyä nùng àïí (ii) Caác chûúng trònh baão hiïím sûác khoãe vaâ caånh tranh trong thõ trûúâng lao àöång àö thõ baão trúå xaä höåi
12
THÀNH PHÔ VÀ NGUÒI DÂN
Ngoaâi ra, sûå chuêín bõ vaâ phoâng bõ coá thïí thïí seä vêîn àõnh cû taåi caác khu vûåc dïî töín bao göìm caác phûúng phaáp tiïëp cêån sau: thûúng àöëi vúái biïën àöíi khñ hêåu. Caác biïån (i) Tùng cûúâng khaã nùng dûå baáo, bao göìm phaáp thñch nghi tiïëp tuåc (nhû laâ nêng cêëp taåi caác hïå thöëng caãnh baáo súám àöëi vúái baäo, chöî vaâ taái àõnh cû) cuäng nhû caác biïån phaáp triïìu, vaâ haån, vaâ caãi thiïån caác hïå thöëng tñch cûåc (nhû quy hoaåch sûã duång àêët vaâ thûåc thöng tin liïn laåc cho caác hïå thöëng naây; hiïån kïë hoaåch vaâ cung cêëp nhaâ úã tûâ nhûäng (ii) Lêåp quy hoaåch quaãn lyá ngêåp cuå thïí úã nhaâ phaát triïín tû nhên vaâ nhaâ nûúác) laâ cêìn cêëp àõa phûúng trong böëi caãnh quy thiïët. hoaåch quaãn lyá ngêåp chung cuãa thaânh phöë, àïí àaãm baão rùçng ngêåp ài qua Viïåc nêng cêëp taåi chöî caác khu nhanh choáng vúái thiïåt haåi nhoã nhêët; dên cû àïí caãi thiïån cú súã haå têìng möi (iii) Quy hoaåch sûã duång àêët, bao göìm viïåc trûúâng vaâ nhaâ úã (thoaát nûúác, nûúác thaãi, sûã duång caác diïån tñch tröëng àïí quaãn vaâ cêëp nûúác) coá thïí laâ phuâ húåp trong lyá ngêåp, vaâ khoanh vuâng cho caác biïån möåt vaâi trûúâng húåp, nhûng caác höå àùåc phaáp kiïím soaát àïí àaãm baão rùçng viïåc biïåt dïî bõ töín thûúng coá thïí cêìn phaãi phaát triïín nhaâ úã cho ngûúâi thu nhêåp àûúåc taái àõnh cû. thêëp nùçm ngoaâi caác vuâng bõ ruãi ro ngêåp, cuâng vúái viïåc thûåc thi caác kïë hoaåch naây Caác dûå aán nêng cêëp taåi chöî thûúâng bao töët hún nhùçm àïì phoâng viïåc àõnh cû úã göìm viïåc cung cêëp cú súã haå têìng cuâng vúái caác võ trñ dïî bõ töín thûúng; caác khoaãn vay àïí caãi taåo nhaâ úã vaâ àa daång (iv) Nêng cao caác yïu cêìu cho xêy dûång, caác hoáa sinh kïë. Mùåc duâ phûúng phaáp tiïëp cêån quy àõnh vïì xêy dûång, vaâ thûåc hiïån xêy naây àaä giuáp caãi thiïån àiïìu kiïån söëng úã möåt dûång nhaâ úã cho ngûúâi thu nhêåp thêëp vaâ söë núi úã Tp. HCM, noá coá thïí laâ möåt chiïën cú súã haå têìng phuåc vuå cho caác khu vûåc lûúåc lêu daâi khöng phuâ húåp cho nhûäng thu nhêåp thêëp; vaâ àõa àiïím àùåc biïåt dïî bõ töín thûúng (thñ duå, (v) Nghiïn cûáu, xêy dûång, caác bïì mùåt coá nhûäng vuâng bõ ngêåp thûúâng xuyïn). Trong tñnh thêëm cao trong caãnh quan cuãa caác trûúâng húåp naây, viïåc taái àõnh cû seä trúã thaânh phöë, löìng gheáp vúái nhûäng bïì mùåt nïn cêìn thiïët. Tp. HCM àaä lïn kïë hoaåch múái coá laát cûáng. àïí taái àõnh cû caác höå ra xa caác doâng söng, kïnh, raåch. Chûúng trònh naây coá thïí seä phaãi Nhaâ nûúác àang nöî lûåc àïí cêëp àêët vaâ àûúåc múã röång àïí bao göìm caác vuâng dïî bõ khuyïën khñch phaát triïín nhaâ úã cho ngûúâi thu ngêåp nhû laâ caác vuâng úã huyïån Cêìn Giúâ vaâ nhêåp thêëp. Tuy nhiïn, vúái quy mö cuãa vêën Nhaâ Beâ. àïì àang ngaây caâng tùng, möåt söë nhoám coá
13
Ý NGHIA ĐÔI VÓI CÁC NGÀNH
GIAO THÔNG
Rui ro bi anh huong
caác maång lûúái giao thöng àûúâng böå cuãa Tp.HcM àûúåc dûå baáo seä àùåc biïåt dïî bõ töín thûúng àöëi vúái thiïåt haåi vaâ giaán àoaån do ngêåp cûåc àoan vaâ ngêåp thûúâng xuyïn tñnh àïën nùm 2050. Sûå giaán àoaån kinh tïë trong thaânh phöë coá thïí xaãy ra, khiïën ngûúâi lao àöång khöng àïën àûúåc núi laâm viïåc vaâ haâng hoáa khöng di chuyïín àûúåc tûâ caãng vaâ caác khu cöng nghiïåp.
Tñnh àïën 2050, vúái tònh traång ngêåp cûåc àoan vaâ khöng coá kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp, têët caã caác loaåi àûúâng saá seä bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp cûåc àoan, bao göìm caác tuyïën àûúâng truåc (45km), àûúâng vaânh àai (176km), àûúâng cao töëc (115km), àûúâng tónh löå vaâ quöëc löå (151km), hún möåt nûãa caác giao löå hiïån nay vaâ 80% caác giao löå trong kïë hoaåch, cuäng nhû möåt con söë khöng àïëm nöíi caác con àûúâng nhaánh cêëp 3 (Baãn àöì 5). Mùåc duâ kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp seä baão vïå caác tuyïën àûúâng truåc vaâ caác tuyïën àûúâng vaânh àai úã möåt mûác àöå naâo àoá, nhûng noá cuäng chó höî trúå haån chïë cho caác tuyïën àûúâng cao töëc vaâ caác tuyïën tónh löå vaâ quöëc löå vaâ caác àiïím giao löå múái (Baãn àöì 6 vaâ Baãng 13). Caác con àûúâng, àùåc biïåt laâ caác búâ vaâ cöëng khöng cho pheáp nûúác chaãy ngang qua, coá thïí seä bõ thiïåt haåi.
Àïën 2050, caác tuyïën àûúâng sùæt, àûúâng möåt ray (monorail), vaâ caác tuyïën metro trong quy hoaåch seä bõ ruãi ro giaán àoaån hoaåt àöång vaâ thiïåt haåi trong tònh traång ngêåp cûåc àoan. caác sên bay nùçm ngoaâi vuâng ngêåp dûå baáo. caãng vaâ giao thöng àûúâng thuãy coá thïí seä bõ aãnh hûúãng nghiïm troång (Baãn àöì 7 vaâ 8).
Khoaãng 187 km àûúâng sùæt, 33 km àûúâng möåt ray vaâ àûúâng sùæt trïn cao, vaâ 36 km àûúâng metro seä nùçm trong vuâng ngêåp dûå baáo àöëi vúái ngêåp cûåc àoan àïën nùm 2050. Sên bay Tên Sún Nhêët vaâ sên bay Long Thaânh àang quy hoaåch seä nùçm trïn àêët cao vaâ coá thïí khöng bõ ngêåp nhûng bõ cö lêåp vaâ khöng tiïëp cêån àûúåc. Mùåc duâ coá caác àïì aán di dúâi caác caãng quöëc tïë chñnh cuãa quöëc gia doåc theo söng Saâi Goân, caác vuâng caãng chuyïn biïåt seä vêîn töìn taåi doåc theo söng Àöìng Nai vaâ Nhaâ Beâ. Caác vuâng naây seä bõ ruãi ro ngêåp vaâ khöng àûúåc baão vïå búãi dûå aán kiïím soaát ngêåp àïì xuêët. Caác tuyïën giao thöng thuãy seä cêìn phaãi àûúåc naåo veát nïëu phuâ sa tùng vò sûå böìi àùæp lûu vûåc vaâ sûå saåt lúã búâ söng.
14
ý nghia đôi vói các ngành
Nguöìn: ADB.
Baãn àöì 5: cú súã haå têìng àûúâng saá hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
15
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB.
Baãn àöì 6: cú súã haå têìng àûúâng saá hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
16
ý nghia đôi vói các ngành
Baãng 3: caác giao löå chñnh trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050
chiïìu daâi bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp (km)
Àûúâng vaânh àai Söë 2 Söë 3 Söë 4
Töíng chiïìu daâi (km) 65.4 83.4 152.0
cûåc àoan A2 49.68 57.58 68.47
cûåc àoan A2 coá àï 33.67 56.80 70.38
chiïìu daâi bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp (km)
Àûúâng truåc Truåc Bùæc-Nam Truåc Àöng-Têy
Töíng chiïìu daâi (km) 34.0 24.4
cûåc àoan A2 22.35 22.16
cûåc àoan A2 coá àï 16.9 9.0
chiïìu daâi bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp (km)
Đ Û ÚÂ N G
Àûúâng cao töëc Saâi Goân – Long Thaânh – Dêìu Giêy Àûúâng cao töëc liïn vuâng phña Nam Biïn Hoâa-Vuäng Taâu Tp.HCM-Trung Lûúng-Cêìn Thú Tp.HCM-Möåc Baâi
cûåc àoan A2 22.66 47.53 0.88 40.85 3.43
cûåc àoan A2 coá àï 22.67 45.27 0.88 40.86 5.56
chiïìu daâi bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp (km)
Àûúâng quöëc löå vaâ tónh löå Quöëc löå 1A Quöëc löå 1K Tónh löå 12 Tónh löå 15 Tónh löå 16 Quöëc löå 22 Tónh löå 50 Tónh löå 51 Tónh löå 62 Tónh löå 13 Quöëc löå 1A, phña nam
cûåc àoan A2 48.52 2.73 6.00 5.69 8.08 4.07 40.54 9.12 9.04 4.88 12.49
cûåc àoan A2 coá àï 47.45 2.73 6.00 5.69 8.08 8.64 38.30 9.10 9.04 4.88 11.90
G I A O L ÖÅ c H Ñ N H
caác giao löå chñnh Quöëc löå 13 (Giao löå Bònh Phûúác) Tónh löå 15 (Giao löå Quang Trung) Quöëc löå 22 (Giao löå An Sûúng) Cao töëc Tên Taåo-Chúå Àïåm Huâng Vûúng (Giao löå An Laåc) Àûúâng cao töëc Haâ Nöåi (Giao löå Bònh Thaái) Àûúâng cao töëc Saâi Goân-Long Thaânh-Dêìu Giêy Giao löå Tên Vaån Cao töëc Saâi Goân-Trung Lûúng Cao töëc Tp.HCM – Möåc Baâi Àûúâng vaânh àai söë 3 (Nhún Traåch)
chiïìu daâi bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp (km) cûåc àoan A2 coá àï 0.00 0.48 1.27 1.06 0.83 0.10 2.41 0.08 0.00 3.38 0.34
cûåc àoan A2 0.00 0.48 1.27 0.75 0.00 0.10 2.41 0.08 0.00 5.87 0.00
0 km: Ngêåp
<1 km: Ruãi ro rêët cao
<5 km: Ruãi ro cao
<10 km: Ruãi ro trung bònh
Nguöìn: ADB
17
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
ro aãnh hûúãng búãi ngêåp thûúâng xuyïn
Su thích nghi
vaâ ngêåp cûåc àoan. caác chûúng trònh haânh àöång ûu tiïn cuãa ngaânh giao thöng trong viïåc thñch Caác kïë hoaåch àïí tùng trûä nûúác vaâ caác nghi vúái biïën àöíi khñ hêåu dûåa vaâo sûå cöng trònh haå têìng liïn quan àaä àiïìu tiïët lûu àaánh giaá vaâ àiïìu chónh nhûäng tiïu vûåc söng Àöìng Nai seä dêîn àïën sûå tùng cêëp chuêín thiïët kïë vïì cú súã haå têìng bao nûúác saåch àïën nùm 2050. Sûå trûä nûúác trong göìm caã àûúâng saá, cêìu, cöëng vaâ àï sao lûu vûåc söng Àöìng Nai coá thïí seä khöng bõ cho phuâ húåp vúái tònh hònh ngêåp luåt vaâ aãnh hûúãng búãi sûå ngêåp triïìu mùåc duâ caác thúâi tiïët dûå baáo. phûúng tiïån trûä nûúác gêìn Tp. HCM hún seä cú súã haå têìng giao thöng àûúâng coá thïí bõ aãnh hûúãng. Caác nhaâ maáy xûã lyá sùæt vaâ metro, bao göìm viïåc böë trñ, nïn nûúác vaâ caác núi lêëy nûúác úã phña bùæc cuãa àûúåc raâ soaát àöëi chiïëu vúái caác hïå quaã thaânh phöë doåc theo söng Àöìng Nai vaâ söng cuãa biïën àöíi khñ hêåu vaâ nïn àûúåc thiïët Saâi Goân coá thïí seä bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp cûåc kïë laåi nïëu cêìn. àoan duâ coá hay khöng coá kiïím soaát ngêåp. Àiïìu naây coá thïí dêîn àïën giaán àoaån cêëp nûúác Caác kïë hoaåch cho giao thöng cöng cöång saåch taåm thúâi trong thúâi gian ngêåp vaâ laâm vaâ caác tuyïën thay thïë trong caác trûúâng húåp hû hoãng caác phûúng tiïån cêëp nûúác. Maång ngêåp nïn àûúåc khuyïën khñch thïm nhùçm lûúái cêëp nûúác cuãa thaânh phöë seä cuäng bõ aãnh laâm cho thaânh phöë coá khaã nùng ûáng phoá töët hûúãng búãi caã ngêåp thûúâng xuyïn vaâ ngêåp hún vúái sûå giaán àoaån giao thöng do ngêåp cûåc àoan, mùåc duâ nïëu kïë hoaåch kiïím soaát gêy ra—cuäng nhû laâ nhûäng lúåi ñch chung ngêåp àûúåc thûåc hiïån thò maång lûúái naây seä ñt nhû giaãm tùæc àûúâng, ö nhiïîm khöng khñ àö bõ aãnh hûúãng hún. Huyïån Cêìn Giúâ khöng thõ, vaâ sûå phaát thaãi caác khñ nhaâ kñnh. nùçm trong kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp vaâ coá Viïåc nêng cêëp vaâ thiïët kïë caác caãng múái thïí bõ ngêåp sêu àïën 2-3 meát. Thêåm chñ khi nïn tñnh àïën sûå tùng biïn àöå triïìu, àïí àaãm coá quy hoaåch múã röång möåt àûúâng öëng cêëp baão caác cêìu caãng àuã cao vaâ baão vïå caác nûúác lúán àïën búâ biïín phña nam cuãa huyïån phûúng tiïån kho baäi vaâ lûu thöng trïn àêët naây, thò viïåc tiïëp cêån nguöìn cung cêëp nûúác liïìn. Caác kïnh giao thöng thuãy coá thïí cêìn rêët coá thïí seä bõ aãnh hûúãng nghiïm troång. phaãi àûúåc naåo veát thûúâng xuyïn nïëu phuâ sa tûâ xoái lúã àêët trong lûu vûåc vaâ sûå saåt lúã búâ caác nhaâ maáy xûã lyá nûúác thaãi seä bõ söng tùng lïn do caác hiïån tûúång biïën àöíi khñ ruãi ro ngêåp thûúâng xuyïn vaâ ngêåp cûåc hêåu. àoan. caác hïå thöëng thoaát nûúác cuäng seä coá thïí bõ aãnh hûúãng, dêîn àïën viïåc chaãy traân nûúác ö nhiïîm ra hïå thöëng thoaát nûúác húã, cuäng nhû laâ bõ thiïåt haåi
CÂP NUÓC VÀ VÊ SINH
búãi sûå xêm nhêåp nûúác mùån.
Rui ro bi anh huong
Caác nhaâ maáy xûã lyá nûúác thaãi seä bõ ruãi ro Ngaânh cêëp nûúác, àùåc biïåt laâ úã khu vûåc ngêåp thûúâng xuyïn vaâ ngêåp cûåc àoan. Caác phña Nam cuãa Tp.HcM, coá thïí seä bõ ruãi hïå thöëng thoaát nûúác cuäng seä coá thïí bõ aãnh
18
ý nghia đôi vói các ngành
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 7: caác tuyïën àûúâng sùæt, tuyïën metro, sên bay, bïën caãng hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
19
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 8: caác tuyïën àûúâng sùæt, tuyïën metro, sên bay, bïën caãng hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
20
ý nghia đôi vói các ngành
hûúãng, dêîn àïën viïåc chaãy traân nûúác ö nhiïîm
Su thích nghi
ra hïå thöëng thoaát nûúác húã, cuäng nhû laâ bõ Caác chiïën lûúåc vaâ quaãn lyá taâi nguyïn nûúác thiïåt haåi búãi sûå xêm nhêåp nûúác mùån. töíng húåp trïn bònh diïån toaân lûu vûåc seä laâ Ngêåp luåt thûúâng xuyïn vaâ ngêåp cûåc nïìn taãng quan troång cho sûå thñch nghi vò biïën àoan coá thïí gêy traân caác hïå thöëng thoaát nûúác àöíi khñ hêåu vaâ sûå phaát triïín liïn tuåc trong lûu húã, dêîn àïën giaán àoaån doâng chaãy vaâ traân vûåc seä laâm gia tùng aáp lûåc lïn hïå thöëng thuãy nûúác thaãi. Thúâi gian ngêåp keáo daâi cuãa nûúác vùn. biïín trong Tp. HCM trong tònh huöëng khöng Caác kïë hoaåch phaát triïín sûã duång àêët coá caác kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp coá thïí cuäng trong tûúng lai, àùåc biïåt laâ caác vuâng coá taác seä laâm tùng khaã nùng baâo moân caác àûúâng àöång cao, nïn àûúåc yïu cêìu phaãi trònh baây öëng thoaát nûúác löå thiïn vaâ öëng ngêìm, caác cú caác nguöìn cêëp nûúác seä bõ aãnh hûúãng nhû thïë chïë vêån haânh cöëng, vaâ caác cêëu truác haå têìng naâo vaâ laâm sao àïí coá thïí vêîn tiïëp cêån àûúåc khaác. àöëi vúái caác trûúâng húåp ngêåp cûåc àoan àûúåc dûå baáo cho nùm 2050. Taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu Caác tiïu chuêín thiïët kïë caác cêëu truác haå coá thïí laâm suy thoaái chêët lûúång nûúác têìng xûã lyá nûúác thaãi vaâ cêëp nûúác coá thïí cêìn ngêìm vaâ nûúác mùåt do sûå tùng àöå mùån phaãi àûúåc àiïìu chónh àïí àaãm baão rùçng caác vaâ sûå phaát taán chêët lú lûãng bõ ö nhiïîm cêëu truác naây àûúåc thiïët kïë àïí coá thïí vêån haânh nùång trong thúâi gian ngêåp. trong caác mûác ngêåp àaä àûúåc dûå baáo.
Ngêåp seä coá thïí laâm phaát taán caác chêët lú lûãng bõ ö nhiïîm vaâ nûúác tûâ caác thuãy vûåc nûúác mùåt trong caác quêån nöåi thaânh vaâ coá thïí xa
công nghiêp
hún trong àêët liïìn, laâm ö nhiïîm àêët vaâ gêy ra caác vêën àïì vïì sûác khoãe. Caác doâng kïnh
Rui ro bi anh huong
9 Dûåa vaâo dûä liïåu thöëng kï doanh nghiïåp 2004 cuãa Cuåc Thöëng kï, Chñnh phuã Viïåt Nam.
bõ ö nhiïîm nùång àang chûáa caác àöåc chêët Hêìu hïët caác khu vaâ cuåm cöng nghiïåp úã tñch luyä haâng thêåp kyã seä laâ möåt vêën àïì àùåc Tp.HCM seä bõ ruãi ro ngêåp trûåc tiïëp àïën nùm biïåt. Àiïìu naây coá thïí àûúåc giaãm thiïíu nïëu 2050, coá hay khöng coá kïë hoaåch kiïím soaát caác caãi thiïån cuåc böå vïì chêët lûúång nûúác àûúåc nhû àaä àïì xuêët (Baãn àöì 9 vaâ 10). tiïën haânh vaâ caác àiïím ö nhiïîm cuäng nhû caác Viïåc mö hònh hoáa caác sûå kiïån ngêåp cûåc chêët lú lûãng ö nhiïîm àûúåc laâm saåch trûúác àoan àïën 2050 cho thêëy rùçng 53% caác khu nùm 2050. Sûå pha tröån nûúác chûáa trong caác cöng nghiïåp hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch seä nhaâ maáy xûã lyá nûúác thaãi vaâ nûúác ngêåp coá nùçm trong caác vuâng bõ ngêåp vaâ thïm 22% thïí laâ möåt àiïìu quan ngaåi, ngoaåi trûâ nhûäng caác khu cöng nghiïåp seä nùçm trong baán kñnh diïån tñch maâ caác nhaâ maáy xûã lyá nûúác thaãi ñt 1km cuãa caác vuâng ngêåp naây. Vúái dûå aán kiïím chõu aãnh hûúãng cuãa ngêåp (vñ duå úã caác lûu soaát ngêåp àûúåc thûåc hiïån, 50% caác khu cöng vûåc 2 vaâ 14). Chêët lûúång nûúác ngêìm seä bõ aãnh hûúãng búãi sûå xêm nhêåp mùån úã caác mûác nghiïåp seä nùçm trong caác vuâng ngêåp vaâ 20% seä nùçm trong phaåm vi baán kñnh 1km cuãa caác àöå khaác nhau tuây thuöåc vaâo phaåm vi vaâ thúâi gian ngêåp. vuâng ngêåp naây. Sûå phên tñch kiïíu phên böë khöng gian cuãa viïåc laâm9 cho thêëy rùçng 60%
21
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
viïåc laâm saãn xuêët seä bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp iv. Böí sung vaâ baão vïå caác cú súã haå têìng dïî cûåc àoan àïën nùm 2050 khi khöng coá dûå bõ aãnh hûúãng, khi àiïìu naây coá hiïåu quaã aán kiïím soaát ngêåp, vaâ 39% trong tònh huöëng vïì mùåt chi phñ. coá dûå aán kiïím soaát ngêåp. Dûå aán kiïím soaát ngêåp coá thïí coá nhûäng lúåi ñch baão vïå viïåc laâm quan troång trong ngêåp cûåc àoan. Caác ngaânh phuå thuöåc àùåc biïåt vaâo cêëp
nông nghiêp và các hê sinh thái tu nhiên
nûúác ngoåt (nhû caác ngaânh cöng nghiïåp saãn xuêët thûác àöì uöëng vaâ thûåc phêím, hoáa chêët),
Rui ro bi anh huong
caác ngaânh cöng nghiïåp vúái taâi saãn cöë àõnh Mùåc duâ nöng nghiïåp àoáng goáp rêët ñt vaâo lúán (nhû saãn xuêët xe), vaâ caác ngaânh phuå töíng saãn phêím quöëc nöåi (GDP) cuãa Tp. thuöåc vaâo caác hïå thöëng viïîn thöng vaâ giao HCM, ngaânh naây rêët dïî bõ töín thûúng do thöng (nhû ngaânh dõch vuå) àûúåc thêëy laâ seä nhûäng nhoám ngheâo trong dên söë coá sinh kïë àùåc biïåt dïî bõ töín thûúng àöëi vúái taác àöång phuå thuöåc vaâo nöng nghiïåp vaâ búãi vò caác bïì cuãa ngêåp. mùåt coá tñnh thêëm cao coá thïí aáp duång nhiïìu phûúng aán quaãn lyá ngêåp. Mêët àêët nöng
Su thích nghi
nghiïåp do àö thõ hoáa coá thïí laâm tùng thïm Sûå thñch nghi cuãa caác hïå thöëng cöng tñnh dïî bõ töín thûúng cuãa Tp. HCM. nghiïåp nïn têåp trung vaâo viïåc löìng gheáp taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu Nöng nghiïåp seä bõ aãnh hûúãng vaâo quy hoaåch khöng gian cöng nghiïm troång búãi sûå gia tùng phaåm vi, nghiïåp vaâ phaát triïín, xêy dûång caác àöå sêu, vaâ thúâi gian ngêåp àöëi vúái ngêåp cöng cuå chñnh saách hiïåu quaã àïí thûúâng xuyïn vaâ cûåc àoan (Baãn àöì 11) khuyïën khñch khaã nùng chöëng choåi cuãa vaâ sûå xêm nhêåp mùån (Baãn àöì 12). caác ngaânh kinh tïë chuã chöët.
10 Khu vûåc söng vaâ kïnh nhiïîm mùån seä àaåt mûác 4/1000 (ppt), mûác chêëp nhêån àûúåc àöëi vúái tûúái tiïu.
Nïëu khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát Nhûäng viïåc naây bao göìm ngêåp, gêìn 60% diïån tñch nöng nghiïåp seä i. Quy hoaåch võ trñ cuãa caác khu cöng coá thïí bõ ruãi ro aãnh hûúãng búãi ngêåp thûúâng nghiïåp nùçm ngoaâi caác vuâng dïî bõ töín xuyïn theo dûå baáo. Trong caác àiïìu kiïån haån thûúng; ii. Sûã duång caác cöng cuå kinh tïë àïí khuyïën khñch sûå phaát triïín doanh nghiïåp bïn haán àûúåc dûå baáo àïën nùm 2050, vuâng aãnh hûúãng mùån10 seä múã röång àïën Hoác Mön, Bònh Chaánh, vaâ Nhaâ Beâ, vaâ coá thïí aãnh ngoaâi caác võ trñ dïî bõ töín thûúng; hûúãng caác caánh àöìng nöng nghiïåp, rûâng iii. Nêng cao sûå hiïíu biïët vïì taác àöång cuãa saãn xuêët, vaâ khu baão töìn úã caác huyïån naây. biïën àöíi khñ hêåu lïn nùng suêët cuãa caác Sûå xêm nhêåp mùån dûå baáo seä múã röång ngaânh cöng nghiïåp cuå thïí (nhû sûå tùng àïën têån Cêìn Giúâ nïëu coá tònh traång ngêåp cûåc àoan. Nhûng noá àûúåc dûå baáo seä khöng nhiïåt àöå), cuäng nhû taác àöång cuãa cöng nghiïåp lïn tñnh dïî bõ töín thûúng cuãa àõa aãnh hûúãng caác khu rûâng saãn xuêët, àêët nöng phûúng; vaâ nghiïåp, vaâ caác khu baão töìn búãi vò nûúác ngoåt
22
ý nghia đôi vói các ngành
EPZs = Caác khu chïë xuêët; IZs= Caác khu cöng nghiïåp.
Nguöìn: ADB.
Baãn àöì 9: caác khu cöng nghiïåp hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
23
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 10: caác khu cöng nghiïåp hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
24
ý nghia đôi vói các ngành
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 11: Àêët tröëng bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá caác biïån phaáp kiïím soaát ngêåp àïì xuêët
25
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 12: Vuâng àêët tröëng bõ aãnh hûúãng do hiïån tûúång xêm nhêåp mùån trong thúâi gian haån haán dûå baáo àïën nùm 2050
26
ý nghia đôi vói các ngành
chaãy traân bïì mùåt tûâ caác vuâng thûúång lûu seä coá thïí tùng, vò vêåy seä giúái haån phaåm vi xêm trong baäo.12 Tuy nhiïn, diïån tñch naây àang bõ aáp lûåc nghiïm troång tûâ nhûäng sûå nhêåp mùån vaâo caác doâng chñnh cuãa söng thay àöíi tûâ sûã duång àêët vaâ xêm lêën. Viïåc Àöìng Nai vaâ söng Thõ Vaãi. gia tùng nhiïåt àöå vaâ àöå mùån cuäng coá thïí laâm thay àöíi sûå cên bùçng giûäa caác loaâi
Àïën nùm 2050, caác nguöìn nûúác kïnh bõ ö nhiïîm traân vaâo àêët nöng nghiïåp vaâ caác diïån tñch cöng cöång ngêåp mùån coá thïí töìn taåi úã Cêìn Giúâ. (ii) caác hïå sinh thaái tûå nhiïn úã thûúång lûu. Caác hïå sinh thaái tûå nhiïn úã lûu vûåc Àöìng Nai cung cêëp caác dõch vuå bao tröëng khi ngêåp cûåc àoan coá thïí seä taåo göìm giaãm ngêåp luåt, traánh baäo, àiïìu tiïët ra möåt möëi àe doåa àöëi vúái saãn xuêët doâng chaãy thuãy vùn, trûä nûúác ngoåt, phuåc nöng nghiïåp vaâ sûác khoãe cöång àöìng. höìi nûúác ngêìm, loåc nûúác, àiïìu tiïët khñ hêåu, kiïím soaát xoái moân, saãn xuêët lûúng thûåc, cung cêëp göî vaâ chêët àöët, vaâ giaãi
Su thích nghi dua trên hê sinh thai
trñ. Nhiïìu chûác nùng naây àoáng vai troâ rêët quan troång trong viïåc giaãm thiïíu taác Möåt phûúng phaáp tiïëp cêån coá àiïìu àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu. Tuy nhiïn, phöëi vaâ toaân diïån àöëi vúái sûå thñch nghi caác chûác nùng naây àaä bõ töín thûúng laâ cêìn thiïët. Nïn löìng gheáp viïåc xêy nghiïm troång do taác àöång cuãa con dûång múái hoùåc caãi taåo caác cêëu truác haå ngûúâi nhû thay àöíi hònh thûác sûã duång têìng vúái viïåc tùng cûúâng vaâ sûã duång àêët vaâ phaá rûâng dêîn àïën tùng luä queát vaâ caác biïån phaáp thñch nghi dûåa trïn caác xoái moân àêët, vaâ sûå phaát triïín àö thõ dêîn hïå sinh thaái tûå nhiïn nhû vuâng àïåm àïën sûå tùng nhiïåt àöå thöng qua Hiïåu chöëng laåi sûå biïën àöíi khñ hêåu. ûáng Àaão nhiïåt vaâ tùng ngêåp.
11 Àûúåc UNESCO cöng nhêån laâ khu dûå trûä sinh quyïín. 12 Mazda, Y., M. Magi, M. Kogo, vaâ Phan Nguyïn Höìng. 1997. Rûâng ngêåp mùån baão vïå soáng úã Àöìng bùçng Bùæc böå,
Viïåt Nam. Mangroves and Salt Marshes 1 (2).s.
Caác hïå sinh thaái tûå nhiïn chñnh cuãa Tp. Möåt söë phûúng aán tiïëp cêån thñch nghi coá thïí àûúåc xem xeát cho möîi hïå sinh thaái tûå nhiïn, nhû laâ (i) Tröìng caác vuâng àïåm doåc theo caác àï bao vaâ búâ söng, bao göìm caác àï bao HCM bao göìm: (i) caác hïå sinh thaái tûå nhiïn úã haå lûu. 76.000 ha rûâng ngêåp mùån (vaâ àêìm lêìy ngêåp mùån)11 úã Cêìn Giúâ taåi cûãa söng Àöìng Nai giuáp traánh baäo möåt caách àaáng liïn quan àïën hïå thöëng kiïím soaát ngêåp kïí, giaãm taác àöång cuãa nûúác dêng trong àûúåc àïì xuêët; baäo vaâ gioá vaâo Tp. HCM. Caác nghiïn (ii) Quaãn lyá vaâ phuåc höìi caác hïå sinh thaái cûáu àaä cho thêëy rùçng trong thúâi gian ngêåp mùån úã Cêìn Giúâ, bao göìm sûã duång baäo xaãy ra, caác cêy ngêåp mùån coá thïí caác loaâi hoùåc giöëng chõu àûúåc mùån vaâ giuáp giaãm chiïìu cao vaâ nùng lûúång soáng nhiïåt àöå cao hún; khoaãng 20% cho möîi 100 meát rûâng. (iii) Taái taåo rûâng trong lûu vûåc söng Àöìng Vúái chiïìu daâi 15km tûâ Àöng Nam sang Nai vaâ thûåc hiïån caác chiïën lûúåc quaãn lyá Àöng Bùæc, phûác húåp rûâng naây seä tiïëp tuåc doâng chaãy möi trûúâng trïn toaân lûu vûåc; baão vïå àaáng kïí khoãi soáng vaâ nûúác dêng
27
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
(iv) Phuåc höìi caác vuâng àêët ngêåp nûúác trong coá thïí bõ aãnh hûúãng giaán tiïëp búãi sûå thay àöíi khu vûåc àö thõ vaâ phuåc höìi caác kïnh vaâ doâng chaãy söng vaâ nhiïåt àöå. Viïåc giaãm doâng doâng söng—möåt nhu cêìu cêìn thiïët tûâ chaãy vaâ nhiïåt àöå cao hún coá thïí aãnh hûúãng goác nhòn sûác khoãe cöång àöìng vaâ möi àïën tñnh hiïåu quaã cuãa viïåc laâm maát caác nhaâ trûúâng; maáy nhiïåt àiïån vaâ vò vêåy giaãm cöng suêët phaát (v) Cuãng cöë viïåc thûåc thi caác quy àõnh vïì àiïån. phên vuâng àïí baão vïå khaã nùng chöëng choåi cuãa hïå sinh thaái; caác hïå thöëng truyïìn taãi vaâ phên (vi) Thûåc hiïån caác biïån phaáp úã caác àõa phöëi àiïån cuäng coá thïí bõ aãnh hûúãng phûúng vaâ cho nöng dên àïí baão vïå sinh búãi caác mùåt khaác nhau cuãa biïën àöíi kïë vaâ an ninh lûúng thûåc, bao göìm sûã khñ hêåu bao göìm sûå ngêåp nûúác; gioá vaâ duång caác giöëng cêy tröìng vaâ hoa maâu baäo; tùng êím àöå, nhiïåt àöå, vaâ àöå mùån. chõu mùån, quaãn lyá hïå thöëng canh taác vaâ phûúng phaáp thu hoaåch, àa daång hoáa Nhiïåt àöå cao hún laâm giaãm tñnh hiïåu caác hoaåt àöång nöng nghiïåp, vaâ cung quaã truyïìn taãi àiïån cuãa caác àûúâng dêy trïn cêëp thöng tin, têåp huêën, vaâ caác dõch vuå mùåt àêët vaâ coá thïí gêy ra hû hoãng cú súã haå khuyïën nöng cho caác höå ruãi ro; vaâ têìng. Gioá coá thïí gêy ra hû hoãng caác àûúâng (vii) Caãi thiïån quaãn lyá taâi nguyïn nûúác vaâ tûúái dêy àiïån trïn diïån röång; úã Tp. HCM caác tiïu, bao göìm thûåc hiïån caác biïån phaáp àûúâng dêy àûúåc thiïët kïë chõu gioá úã töëc àöå 30 vïì giaá vaâ baão töìn möåt caách hûäu hiïåu vaâ meát/giêy àaä bõ phaá hoãng rêët nhiïìu trong caác nghiïm cêëm viïåc sûã duång nûúác nhiïîm trêån baäo. Ngêåp luåt coá thïí aãnh hûúãng àïën mùån àïí tûúái tiïu. caác àûúâng dêy trïn mùåt àêët vaâ caác traåm. Sûå tùng êím àöå coá thïí laâm tùng ruãi ro moân ró caác cêëu truác theáp. Sûå tñch luäy muöëi trong àêët vaâ sûå tùng àöå khö vaâ àöå cûáng cuãa àêët xung
NĂNG LUONG
quanh caáp truyïìn taãi dûúái mùåt àêët coá thïí gêy ra caác vêën àïì moân ró vaâ tùng sûå thêët thoaát
Rui ro bi anh huong
trong truyïìn taãi. caác nhaâ maáy àiïån Phuá Myä vaâ Hiïåp Phûúác coá thïí bõ ruãi ro aãnh hûúãng búãi Nhiïìu traåm àiïån vaâ àûúâng truyïìn ngêåp cûåc àoan àïën nùm 2050. caã hai taãi nùçm trong phaåm vi hoùåc gêìn caác nhaâ maáy nùçm trong vuâng ngêåp àûúåc vuâng ngêåp dûå baáo àöëi vúái ngêåp cûåc dûå baáo, duâ coá hoùåc khöng coá dûå aán àoan àïën nùm 2050 vaâ coá ruãi ro bõ kiïím soaát ngêåp (Baãn àöì 13 vaâ 14). phaá hoãng do taác àöång cuãa biïën àöíi khñ hêåu. Ngoaâi ra, nhaâ maáy nhiïåt àiïån Thuã Àûác nùçm caách vuâng ngêåp dûå baáo trong tònh Trong söë caác traåm 500 kV, böën traåm nùçm trong vuâng ngêåp cûåc àoan vaâ hai traåm khaác huöëng ngêåp cûåc àoan chó 0.1 km vaâ hoaåt àöång cuãa noá coá thïí bõ giaán àoaån búãi viïåc bõ coá ruãi ro nùçm trong baán kñnh 1km cuãa vuâng cùæt àûát nguöìn cung cêëp hoùåc bõ caách ly vïì àoá khi khöng coá kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp. cú súã haå têìng. Caác thiïët bõ phaát àiïån cuäng
28
ý nghia đôi vói các ngành
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 13: cú súã haå têìng nùng lûúång hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng khöng coá hïå thöëng kiïím soaát ngêåp
29
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Nguöìn: ADB
Baãn àöì 14: cú súã haå têìng nùng lûúång hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch bõ aãnh hûúãng do ngêåp cûåc àoan dûå baáo àïën nùm 2050 trong tònh huöëng coá hïå thöëng kiïím soaát ngêåp
30
ý nghia đôi vói các ngành
Têët caã caác traåm 500kV trong quy hoaåch nùçm Nhu cêìu àöëi vúái caác hïå thöëng laâm maát trong khu vûåc ngêåp cûåc àoan hoùåc coá ruãi ro laâ möåt húåp phêìn chñnh trong nhu cêìu nùng rêët cao. Böën trong söë taám traåm 200 kV hiïån lûúång cuãa Tp. HCM vaâ khuynh hûúáng nhu taåi laâ nùçm trong vuâng ngêåp cûåc àoan dûå baáo cêìu àûúåc dûå kiïën laâ seä tùng lïn cuâng vúái sûå nïëu khöng coá kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp; con tùng nhiïåt àöå. Hún nûäa, nhu cêìu àiïån cao söë naây seä giaãm xuöëng coân hai nïëu kïë hoaåch hún do tùng nhiïåt àöå laâ truâng húåp vúái caác kiïím soaát ngêåp àûúåc thûåc hiïån. Caác ruãi ro giai àoaån maâ tñnh hiïåu quaã cuãa cêëu truác lúán nhêët laâ àöëi vúái caác traåm 110kV. Trong söë haå têìng trong phaát àiïån vaâ truyïìn taãi àiïån caác traåm hiïån taåi, 52% laâ nùçm trong vuâng thêëp hún. Viïåc tùng sûã duång nùng lûúång ngêåp cûåc àoan dûå baáo nïëu khöng coá kïë cho caác hïå thöëng laâm maát coá thïí laâm Hiïåu hoaåch kiïím soaát ngêåp, vaâ 46% nïëu kïë hoaåch ûáng Àaão nhiïåt töìi tïå hún cho Tp. HCM do kiïím soaát ngêåp àûúåc thûåc hiïån. Àöëi vúái caác möåt nhiïåt lûúång lúán àûúåc phaát thaãi ra, goáp traåm trong quy hoaåch, 55% laâ nùçm trong thïm cho sûå biïën àöíi khñ hêåu cuåc böå. vuâng dûå baáo ngêåp cûåc àoan, coá hay khöng coá kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp. Thêåm chñ roä
Su thích nghi
raâng laâ caác traåm coá thïí nùçm trong vuâng bõ ngêåp, àiïìu quan troång cêìn lûu yá àoá laâ hêìu Caác biïån phaáp thñch nghi laâ cêìn thiïët àïí baão hïët caác traåm naây àïìu àùåt trïn cao so vúái mùåt vïå caác nguöìn nùng lûúång, cho pheáp tiïëp tuåc àêët vaâi meát, cho nïn chuáng seä khöng bõ ngêåp vêån haânh caác cêëu truác haå têìng nùng lûúång trûåc tiïëp. möåt caách hiïåu quaã, vaâ àaãm baão rùçng nhûäng Trong caác àûúâng 500kV, 60% laâ nùçm sûå thay àöíi theo muâa cuãa nhu cêìu àûúåc quaãn trong vuâng dûå baáo ngêåp cûåc àoan nïëu lyá vaâ àaáp ûáng. khöng coá dûå aán kiïím soaát ngêåp, vaâ 48% nïëu coá dûå aán kiïím soaát ngêåp. Nhûäng chiïìu daâi Thuãy àiïån úã lûu vûåc Àöìng Nai laâ tûúng tûå nhû vêåy cuãa caác àûúâng 500kV trong möåt húåp phêìn quan troång cuãa höîn húåp quy hoaåch (tûác laâ khoaãng 86-89km) seä nùçm phaát àiïån taåi Tp. HcM vaâ seä cêìn nhûäng trong vuâng dûå baáo ngêåp cûåc àoan, coá hay biïån phaáp baão vïå bùçng cöng trònh vaâ khöng coá dûå aán kiïím soaát ngêåp. Gêìn 400 phi cöng trònh àïí baão vïå an toaân cöng km caác àûúâng 220 kV hiïån taåi vaâ 200 km suêët phaát àiïån. caác àûúâng 220 kV trong quy hoaåch laâ nùçm trong vuâng dûå baáo ngêåp cûåc àoan, coá hay Caác phûúng aán thñch nghi bùçng cöng khöng coá dûå aán kiïím soaát ngêåp. Àöëi vúái caác trònh bao göìm caác hoaåt àöång nhû chuyïín àûúâng 110 kV, 310-350 km cuãa caác àûúâng doâng caác doâng chi lûu úã thûúång lûu; taåo hiïån taåi vaâ trong quy hoaåch laâ nùçm trong nhûäng höì chûáa múái úã thûúång lûu; àiïìu chónh vuâng dûå baáo ngêåp cûåc àoan, coá hay khöng caác àêåp traân, kïnh, àûúâng hêìm ngêìm; vaâ coá hïå thöëng kiïím soaát ngêåp. àiïìu chónh söë lûúång vaâ loaåi tua-bin. Caác phûúng aán thñch nghi phi cöng trònh coá thïí Sûå tùng nhiïåt àöå dûå baáo àïën nùm bao göìm àiïìu chónh caác quy tùæc vêån haânh, 2050 cuãa Tp. HcM coá thïí dêîn àïën tùng caãi thiïån dûå baáo thuãy vùn, àiïìu phöëi töët hún nhu cêìu vïì àiïån vaâ giaãm hiïåu quaã cöng taác vêån haânh caác dûå aán thuãy àiïån vúái trong viïåc phaát vaâ truyïìn taãi àiïån. caác dûå aán sûã duång nûúác khaác trong lûu vûåc, vaâ sûã duång caác cöng nghïå vaâ phûúng phaáp
31
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
(ii) Phên cêëp viïåc quy hoaåch vaâ phaát àiïån, àaánh giaá hoaåt àöång töët hún (àïí xaác àõnh qua àoá nêng cao khaã nùng tûå cêëp nùng nhûäng caách vêån haânh múái trong caác àiïìu lûúång cuãa àõa phûúng; kiïån biïën àöíi khñ hêåu). (iii) Löìng gheáp viïåc quy hoaåch trong ngaânh nùng lûúång àïí kïët húåp thñch nghi vúái cêëu truác haå têìng àiïån hiïån taåi coá giaãm thiïíu taác àöång; ruãi ro cao cêìn phaãi àûúåc böí sung àïí (iv) Dûå baáo nhûäng thay àöíi vïì nhu cêìu nùng baão vïå chuáng khoãi baäo, ngêåp, àöå mùån lûúång trong tònh hònh noáng lïn, vaâ sûã tùng, nhiïåt àöå tùng, vaâ tùng àöå êím, vaâ duång dûå baáo àïí caãi thiïån quaãn lyá cuãa di dúâi nïëu cêìn thiïët. phña cung cêëp; (v) Löìng gheáp viïåc lêåp kïë hoaåch vúái caác Nhûäng sûå àiïìu chónh vaâ caác tiïu chuêín ngaânh khaác; vaâ thiïët kïë cho caác maång lûúái truyïìn taãi vaâ phên (vi) Raâ soaát caác quy àõnh quy hoaåch sûã duång phöëi àïí baão vïå chöëng laåi gioá, nhiïåt àöå cao àêët vaâ phên vuâng àïí cú súã haå têìng hún, ngêåp, vaâ sûå moân ró seä cêìn thiïët, vaâ ngaânh nùng lûúång trong tûúng lai àûúåc tûúng tûå nhû vêåy àöëi vúái viïåc böí sung chi àùåt trong nhûäng núi ñt bõ töín thûúng. tiïët vaâ sûãa àöíi caác cêëu truác haå têìng ngoaâi khúi chöëng laåi ruãi ro baäo vaâ gioá hoùåc taác àöång cuãa soáng, àïí àaãm baão sûå an toaân vaâ an ninh cung cêëp àiïån. Möåt phên tñch cuå thïí
Y tê công đông
cho tûâng nhaâ maáy nhiïåt àiïån phaãi àûúåc tiïën
Rui ro bi anh huong
haânh àïí xaác àõnh chi phñ vaâ lúåi ñch cuãa viïåc böí sung caác hïå thöëng laâm maát. Viïåc di dúâi Tònh traång ngêåp luåt tùng coá thïí seä aãnh caác cêëu truác haå têìng truyïìn taãi vaâ phên phöëi hûúãng àïën caác àiïìu kiïån vïå sinh cuãa àiïån, bao göìm võ trñ cuãa caác cêëu truác haå têìng thaânh phöë vaâ dêîn àïën caác bïånh coá liïn trïn mùåt àêët vaâ dûúái mùåt àêët nïn àûúåc xem quan gia tùng. Sûå tùng nhiïåt àöå cuâng xeát trong caác trûúâng húåp maâ viïåc böí sung, vúái biïën àöíi khñ hêåu, kïët húåp vúái hiïåu àiïìu chónh khöng hiïåu quaã vïì mùåt chi phñ. ûáng àaão nhiïåt, coá thïí seä coá nhûäng taác àöång tiïu cûåc lïn sûác khoãe cöång àöìng. Taåo khaã nùng chöëng choåi cho ngaânh nùng lûúång bao göìm viïåc thiïët Khi ngêåp luåt xaãy ra, caác hïå thöëng nûúác lêåp möåt töíng húåp röång hún vaâ sûå cên thaãi, caác höë nhaâ vïå sinh, böìn cêìu rêët coá thïí bùçng trong caác phûúng aán taåo nùng bõ ngêåp vaâ traân, laâm ö nhiïîm nguöìn nûúác. lûúång, cöng nhêån giaá trõ cuãa sûå àa Àiïìu naây coá thïí dêîn àïën caác bïånh àûúâng daång trong ngaânh naây trong viïåc nêng ruöåt nhû bïånh taã, lyå, tiïu chaãy gia tùng khi cao tñnh an ninh vaâ öín àõnh cuãa viïåc ngûúâi dên tiïëp xuác vúái nûúác bõ ö nhiïîm. cung cêëp nùng lûúång. Nhûäng trûúâng húåp tûã vong liïn quan àïën
Nhûäng àiïìu sau àêy laâ caác húåp phêìn nhiïåt àöå tùng laâ khöng phaãi hiïëm àöëi vúái ngûúâi giaâ vaâ treã sú sinh. Nhiïåt àöå tùng do quan troång cuãa möåt chiïën lûúåc thñch nghi cuãa biïën àöíi khñ hêåu, kïët húåp vúái hiïåu ûáng àaão ngaânh nùng lûúång: nhiïåt àö thõ vaâ ö nhiïîm khöng khñ àö thõ, coá (i) Àaánh giaá tñnh khaã thi cuãa caác phûúng aán thïí dêîn àïën tùng tó lïå tûã vong. Nhûäng thay nùng lûúång taái sinh, phên cêëp phaát àiïån;
32
ý nghia đôi vói các ngành
àöíi vïì tyã lïå bïånh truyïìn nhiïîm qua trung thêëp, seä giuáp caãi thiïån àiïìu kiïån vïå sinh vaâ gian laâ rêët coá thïí xaãy ra. Mùåc duâ Tp. HCM giaãm ruãi ro bïånh do tònh traång ngêåp thûúâng àaä laâ möåt vuâng chûáa nhiïìu bïånh truyïìn xuyïn. Viïåc caãi thiïån nhaâ vïå sinh gia àònh vaâ nhiïîm qua trung gian, nhûäng sûå thay àöíi vïì thoaát nûúác thaãi cuäng coá thïí giaãm ruãi ro thöng thúâi tiïët vaâ thuãy vùn do biïën àöíi khñ hêåu coá qua viïåc giaãm mûác ö nhiïîm trong nûúác ngêåp thïí laâm thay àöíi àõa àiïím cuãa caác trung gian tûâ caác böìn chûáa nûúác thaãi gia àònh. truyïìn bïånh, vaâ laâm cho nhûäng böå phêån Viïåc nêng cêëp taåi chöî vaâ taái àõnh cû seä dên söë múái bõ ruãi ro. Caác baäi raác vaâ caác thuãy giuáp àaãm baão rùçng möåt söë nhoám dïî bõ töín vûåc nûúác tuâ àoång, trûä àöåc chêët tñch luäy, nïëu thûúng nhêët seä coá àûúåc nhûäng àiïìu kiïån möi bõ ngêåp seä lan truyïìn chêët ö nhiïîm ra vuâng trûúâng caãi thiïån vaâ coá thïí ñt bõ ruãi ro hún àöëi röång lúán hún, gêy ra möëi àe doåa nghiïm vúái ngêåp luåt. troång vïì sûác khoãe cöång àöìng. Viïåc kiïím soaát phaát triïín sûã duång àêët hiïåu quaã coá thïí giuáp ngùn ngûâa viïåc àõnh cû úã nhûäng vuâng dïî bõ ngêåp vaâ vò vêåy giaãm
Su thích nghi
àûúåc tó lïå bïånh do ngêåp luåt. Thûåc hiïån kïë hoaåch kiïím soaát ngêåp seä giuáp Viïåc caãi thiïån chùm soác sûác khoãe cöång baão vïå cú súã haå têìng cuãa ngaânh y tïë vaâ giaãm àöìng cuäng seä goáp phêìn laâm giaãm sûå hoaânh thiïíu taác àöång giaán tiïëp lïn sûác khoãe cöång haânh cuãa bïånh têåt trong caác giai àoaån ngêåp, àöìng. àùåc biïåt laâ trong caác nhoám dïî bõ töín thûúng Viïåc caãi thiïån caác hïå thöëng thoaát nûúác nhêët. vaâ cêëp nûúác, àùåc biïåt laâ úã caác vuâng thu nhêåp
33
CHI PHÍ CUA TÁC ĐÔNG TIÊM TÀNG
Sûã duång giaá àêët trung bònh caác quêån, huyïån. Töín thêët vïì giaá trõ kinh tïë cuãa àêët bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp àûúåc dûå baáo trong giai àoaån 2006-2050 seä laâ 6,69 tó àö la Myä àïën 22,1 tó àö la Myä àöëi vúái ngêåp thûúâng xuyïn, vaâ tûâ $0,46 àïën $6,68 tó àö la Myä àöëi vúái ngêåp cûåc àoan. Ûúác tñnh naây dûåa trïn tònh hònh ngêåp do biïën àöíi khñ hêåu seä aãnh hûúãng nhû thïë naâo àïën giaá trõ cuãa quyä àêët trong Tp. HCM. Ûúác tñnh àûa ra möåt ûúác lûúång sú böå caác chi phñ kinh tïë cuãa biïën àöíi khñ hêåu àöëi vúái thaânh phöë. Ûúác tñnh naây bùæt àêìu vúái phên tñch xaác àõnh giaá àêët. Diïån tñch bõ aãnh hûúãng búãi ngêåp, caã trong nhûäng trûúâng húåp ngêåp cûåc àoan vaâ ngêåp thûúâng xuyïn, sau àoá àaä àûúåc xaác àõnh trong caác kõch baãn tûúng lai. Sau khi giaá àêët trung bònh, phaåm vi ngêåp vaâ thúâi gian ngêåp àaä àûúåc ûúác lûúång, möëi quan hïå giûäa ngêåp vaâ sûå suy giaãm giaá trõ kinh tïë cuãa àêët bõ ngêåp àaä àûúåc ûúác lûúång nhùçm tñnh toaán chi phñ cuãa ngêåp do biïën àöíi khñ hêåu. Trong phaåm vi ngêåp hiïån taåi (xu hûúáng thay àöíi khñ hêåu) àaä taác àöång àïën giaá àêët, caác kïët quaã trïn àêy nïn àûúåc diïîn giaãi nhû laâ sûå thay àöíi coá thïí coá vïì giaá àêët do söë ngaây bõ ngêåp do biïën àöíi khñ hêåu tùng (nhû hiïån nay, bêët ngúâ).
Sûã duång phûúng phaáp ûúác lûúång töín thêët GDP. Töín thêët cuãa töíng saãn phêím quöëc nöåi (GDP) do ngêåp trong giai àoaån 2006-2050 seä laâ 48,3 tó àö la Myä àöëi vúái trûúâng húåp ngêåp thûúâng xuyïn vaâ 0,48 tó àö la Myä àöëi vúái ngêåp cûåc àoan úã giaá trõ hiïån taåi. Phûúng phaáp thûá hai trong viïåc ûúác lûúång caác chi phñ cuãa biïën àöíi khñ hêåu laâ tñnh toaán caác chi phñ trïn cú súã cuãa caác töín thêët vïì saãn xuêët (ào bùçng GDP) do ngêåp gêy ra búãi biïën àöíi khñ hêåu. Àöëi vúái möîi quêån, huyïån cho möîi nùm àïën 2050, cöng thûác tñnh toaán dûúái àêy àaä àûúåc tiïën haânh:
Chi phñ thiïåt haåi hùçng nùm do ngêåp = Söë ngaây maâ quêån/huyïån bõ ngêåp x söë ngûúâi bõ aãnh hûúãng x GPD/ngûúâi/ngaây
Chi phñ haâng nùm do ngêåp àaä àûúåc tñnh cho möîi nùm tûâ 2006-2050, vaâ caác chi phñ àaä tñnh quy vïì hiïån taåi àûúåc cöång töíng laåi cho toaân böå khoaãng thúâi gian.
caác kïët quaã cuãa caác àaánh giaá thiïåt haåi cho thêëy sûå khaác biïåt àaáng kïí, vúái caác
con söë GDP gêëp àöi caác chi phñ thiïåt haåi tñnh toaán bùçng phûúng phaáp giaá àêët. Àiïìu naây coá thïí laâ do hai yïëu töë. Thûá nhêët, giaá àêët àûúåc quy àõnh möåt caách haânh chñnh (khaác vúái giaá àêët trïn thõ trûúâng) coá xu hûúáng àõnh giaá thêëp. Chó dûåa trïn möåt mònh cú súã naây thöi, nïëu giaá àêët thõ trûúâng àûúåc aáp duång thay cho giaá àêët àûúåc quy àõnh möåt caách haânh chñnh, con söë ûúác tñnh chi phñ thiïåt haåi àaä seä cao hún. Thûá hai, khöng coá caác con söë GDP bònh quên àêìu ngûúâi chia theo võ trñ àõa lyá chi tiïët hún. Sûå giaã àõnh möåt con söë GDP àöìng nhêët coá thïí àaä ûúác lûúång quaá cao sûå töín thêët GDP trong toaân thaânh phöë vò caác huyïån nöng thön coá GDP bònh quên àêìu ngûúâi thêëp vaâ dïî töín thûúng hún àöëi vúái biïën àöíi khñ hêåu. Cêìn phaãi coá nhûäng sûå àiïìu tra vaâ thu thêåp söë liïåu chi tiïët hún àïí vi chónh caác con söë naây.
34
TÔ CHÚC THUC HIÊN
UÃy ban Nhên dên Tp. HcM àaä baây toã mong muöën coá möåt kïë hoaåch thñch nghi vúái biïën àöíi khñ hêåu cho thaânh phöë. Möåt kïë hoaåch nhû thïë coá thïí bao göìm caác biïån phaáp àïí (i) Cuãng cöë Ban Chó àaåo phoâng chöëng luåt, baäo Tp. HCM àïí bao göìm biïën àöíi khñ hêåu. Àêìu tû nguöìn lûåc vaâ quyïìn haån cho Ban naây àïí thûåc hiïån caác biïån phaáp thñch nghi; (ii) Cung cêëp ngên saách cho kïë hoaåch thñch nghi vúái biïën àöíi khñ hêåu cho möåt giai àoaån 5 nùm àïî höî trúå cho caác ngaânh chuã chöët trong viïåc (a) raâ soaát laåi cú súã haå têìng hiïån taåi, (b) àiïìu chónh caác chiïën lûúåc vaâ caác kïë hoaåch cuãa ngaânh, vaâ (c) thñ àiïím thûåc hiïån caác biïån phaáp thñch nghi saáng taåo bao göìm baão vïå caãnh quan thaânh phöë chöëng laåi biïën àöíi khñ hêåu thöng qua caác biïån phaáp àïì xuêët trong nghiïn cûáu naây; (iii) Thaânh lêåp möåt quyä vïì biïën àöíi khñ hêåu àïí nhêån ngên saách tûâ nhaâ nûúác, cöång àöìng quöëc tïë, vaâ khu vûåc tû nhên; vaâ (iv) Kyá thoãa thuêån vïì thñch nghi biïën àöíi khñ hêåu vúái caác tónh lên cêån.
Caác cú quan chuã chöët chõu traách nhiïåm vïì sûã duång àêët, quy hoaåch khöng gian, chêët lûúång möi trûúâng, vaâ quaãn lyá ûáng phoá thiïn tai cuãa thaânh phöë - Súã TN&MT, Súã Quy hoaåch kiïën truác, Súã Xêy dûång, Chi cuåc Baão vïå möi trûúâng Tp. HCM, caác cú quan, ban ngaânh, vaâ Ban Chó àaåo phoâng chöëng luåt, baäo - seä coá vai troâ quan troång trong viïåc thûåc hiïån vïì biïën àöíi khñ hêåu (Baãng 4)
35
THÀNH PHÔ HÔ CHÍ MINH THÍCH NGHI VÓI BIÊN ĐÔI KHÍ HÂU
Baãng 4: Àïì xuêët töí chûác thûåc hiïån caác kiïën nghõ trong nghiïn cûáu naây
Cú quan
Haânh àöång ûu tiïn
Súã Taâi nguyïn & Möi Trûúâng (i) Àiïìu chónh chiïën lûúåc sûã duång àêët vaâ kïë hoaåch haânh àöång àïí löìng gheáp caác vêën
àïì biïën àöíi khñ hêåu vaâ caác biïån phaáp thñch nghi.
(ii) Soaån thaão caác hûúáng dêîn àaánh giaá cho viïåc raâ soaát caác kïë hoaåch khöng gian vaâ kïë hoaåch ngaânh, caác yïu cêìu thñch nghi vaâ sûå nhêët quaán vúái kïë hoaåch thñch nghi cuãa Tp. HCM.
(iii) Soaån thaão caác hûúáng dêîn àaánh giaá cho viïåc löìng gheáp thñch nghi vaâo Àaánh giaá taác àöång möi trûúâng (ÀTM) vaâ Àaánh giaá möi trûúâng chiïën lûúåc (ÀMC) khi aáp duång vaâo caác kïë hoaåch vaâ caác àïì xuêët dûå aán phaát triïín.
Súã Kïë hoaåch & Àêìu tû
Löìng gheáp thñch nghi biïën àöíi khñ hêåu vaâo Kïë hoaåch Phaát triïín kinh tïë xaä höåi 2011- 2020 cuãa Tp. HCM.
Soaån thaão caác hûúáng dêîn raâ soaát vaâ theo doäi àïí theo doäi hiïåu quaã cuãa sûå thñch nghi
Chi cuåc Baão vïå möi trûúâng
Tp. HCM
Súã Quy hoaåchvaâ Kiïën truác vaâ Viïån
Quy hoaåch àö thõ
Àiïìu chónh chiïën lûúåc vaâ kïë hoaåch àö thõ cuãa Tp. HCM àïí àõnh ra quy àõnh sûã duång àêët, nhûäng quy àõnh kiïím soaát sûã duång àêët, vaâ caác quy àõnh àaãm baão an toaân cho sûå thñch nghi.
Súã Xêy dûång cuâng vúái Böå xêy dûång Àiïìu chónh vaâ thñ àiïím Luêåt Xêy dûång trong thaânh phöë àïí coá thïí ûáng phoá vúái biïën àöíi
khñ hêåu.
(i) Raâ soaát cú súã haå têìng hiïån taåi, caác kïë hoaåch vaâ àõnh hûúáng phaát triïín. (ii) Böí sung caác giaãi phaáp thñch nghi vaâo caác cêëu truác haå têìng hiïån taåi (iii) Xaác àõnh caác phûúng aán thñch nghi cuå thïí theo tûâng ngaânh (iv) Nêng cao caác tiïu chuêín thiïët kïë cuãa ngaânh (v) Soaån thaão caác chiïën lûúåc vaâ caác kïë hoaåch cho giai àoaån phaát triïín tiïëp theo àïí
ûáng phoá vúái biïën àöíi khñ hêåu
(vi) Tiïën haânh theo doäi, giaám saát, baáo caáo vïì tñnh hiïåu quaã thñch nghi
Caác súã vaâ viïån chõu traách nhiïåm vïì (i) giao thöng, (ii) cêëp àiïån; (ii) cêëp nûúác vaâ quaãn lyá nûúác, (iv) chêët lûúång nûúác vaâ vïå sinh (v) cöng nghiïåp (vi) nöng nghiïåp vaâ thuãy saãn, vaâ (vii) sûác khoãe cöång àöìng
(i) Höî trúå möîi phûúâng hoùåc huyïån trong viïåc raâ soaát vaâ àiïìu chónh caác kïë hoaåch dûå
Ban chó àaåo Phoâng chöën Luåt & Baäo
Tp.HCM
phoâng cuå thïí àïí baão vïå vaâ ûáng phoá vúái baäo vaâ ngêåp cûåc àoan, vaâ trong viïåc xaác àõnh caác taâi saãn vaâ caác khu dên cû chñnh cêìn phaãi àûúåc baão vïå, kïí caã kïë hoaåch di taãn dên cû nïëu cêìn thiïët
(ii) Caãi thiïån hïå thöëng caãnh baáo súám àöëi vúái ngêåp, baäo, àiïìu kiïån triïìu, vaâ haån (iii) Höî trúå caác cú quan quaãn lyá caãng, sên bay, àûúâng sùæt trong viïåc xêy dûång nhûäng
kïë hoaåch dûå phoâng cho caác sûå kiïån ngêåp lúán.
(iv) Xêy dûång hïå thöëng caãnh baáo súám cho giao thöng, vaâ caác tuyïën àûúâng giao thöng
thay thïë trong trûúâng húåp ngêåp.
Nguöìn = ADB
36
Thành phố Hồ Chí Minh Thích nghi với Biến đổi Khí hậu: Báo cáo Tóm tắt
Thành phố Hồ Chí Minh là một trong 10 thành phố hàng đầu trên thế giới với số dân có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất do biến đổi khí hậu. Đến năm 2050, hàng triệu người dân thành phố sẽ gánh chịu rủi ro từ những sự kiện thời tiết thường xuyên và cực đoan như ngập lụt, và các cơn bão nhiệt đới. Nhằm giảm bớt những ảnh hưởng của những nguy cơ trên, nghiên cứu này trình bày với chính quyền thành phố và khu vực tư nhân về những dự báo rủi ro đối với những lĩnh vực và khu vực chủ chốt của thành phố vào năm 2050, nghiên cứu cũng đưa ra nhưng giải pháp kết cấu và phi kết cấu nhằm xây dựng tính phục hồi cho những lĩnh vực và khu vực dễ bị tổn thương nhất của thành phố.
Ngân hàng Phát triển Châu Á
Thành Phô Hô Chí Minh Thích Nghi vói Biên Đôi Khí Hâu
Báo cáo Tóm tăt
In tại Philippines
Tầm nhìn của ADB là xây dựng khu vực Châu Á và Thái Bình Dương không có đói nghèo. Sứ mệnh của ADB là hỗ trợ các nước thành viên đang phát triển giảm nghèo và nâng cao chất lượng sống của người dân. Mặc dù đã đạt được nhiều thành công, khu vực này vẫn chiếm đến 2 phần 3 dân số nghèo của thế giới: 1,8 triệu người sống với mức thu nhập dưới 2 USD một ngày, trong đó 903 triệu người đang phải vật lộn với mức thu nhập dưới 1,25 USD một ngày. ADB cam kết giảm nghèo thông qua tăng trưởng kinh tế toàn diện, phát triển bền vững về môi trường và hội nhập khu vực. ADB, trụ sở tại Ma-ni-la, có 67 quốc gia thành viên, trong đó có 48 thành viên trong khu vực. Công cụ chính của ADB để hỗ trợ các nước thành viên đang phát triển là đối thoại chính sách, cho vay, đầu tư vốn cổ phần, bảo lãnh, viện trợ không hoàn lại và hỗ trợ kỹ thuật.
Asian Development Bank 6 ADB Avenue, Mandaluyong City 1550 Metro Manila, Philippines www.adb.org ISBN 978-92-9092-129-5 Số xuất bản RPT102802

