1
Lêi nãi ®Çu
§Ó níc ta cã thÓ thùc hiÖn tèt qu¸ tr×nh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸
th× chóng ta ph¶i chó träng nhiÒu tíi qu¶n trÞ nh©n lùc, v× nguån nh©n lùc lµ
yÕu tè quyÕt ®Þnh trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn ®ã.
Mét doanh nghiÖp, hay mét tæ chøc, ®Ó cã ®îc mét ®éi ngò nh©n viªn
®¾c lùc hay mét lùc lîng lao ®éng hïng hËu, th× ®iÒu tríc tiªn doanh
nghiÖp ®ã hay tæ chøc ®ã phi lµm lµ ph¶i cã nghiÖp vô qu¶n lý giái, phi
cã khoa häc trong c«ng t¸c qun trÞ nh©n lùc. §ã lµ n¾m ®îc yÕu tè con
ngêi lµ ®· n¾m trong tay ®îc h¬n nöa thµnh c«ng.
Tæ chøc vµ qu¶n lý ®Ó tèiu ho¸, n¨ng suÊt lao ®éng vµ nghiÖp vô chñ
yÕu cña qu¶n trÞ nh©n lùc vµ ®ång thêi qun trÞ nh©n lùc cßn t¹o ra ®îc
®éng lùc thóc ®Èy nh©n viªn n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, s¸ng t¹o trong
c«ng viÖc. NhËn thÊy tÇm quan träng vµ sù cÇn thiÕt phi ®æi míi h¬n n÷a
c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n lùc trong hÖ thèng doanh nghiÖp ViÖt Nam. §Æc biÖt
lµ trong c¸c doanh nghiÖp Nhµ níc víi mong muèn gãp mét phÇn nhá
trong c«ng t¸c qun trÞ nh©n lùc trong c¸c doanh nghiÖp nãi chung vµ c«ng
t¸c qun trÞ nh©n lùc cña ViÖn luyÖn kim ®en nãi riªng, cïng víi mét sè
kinh nghiÖm Ýt ái trong ®ît thùc nghiÖm em chän ®Ò tµi:
"Mét sè biÖn ph¸p hoµn thiÖn c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n lùc
ë ViÖn luyÖn kim ®en".
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
2
Ch¬ng I
Mét sè vÊn ®Ò lý luËn vÒ qun trÞ nh©n lùc
I. Qu¶n trÞ nh©n lùc trong doanh nghiÖp
1. Bn chÊt:
- ë bÊt kú mét doanh nghiÖp, mét tæ chøc dï lín hay nhá th× yÕu tè
con ngêi lu«n ®îc coi träng nhÊt, bëi nã quyÕt ®Þnh phÇn lín thµnh c«ng
hay thÊt b¹i cña mét tæ chøc. Bëi vËy mµ qu¶n trÞ nh©n lùc lµ mét yÕu tè
kh«ng thÓ thiÕu ®îc trong sù qu¶n lý ®ã.
- Qun trÞ nh©n lùc lµ: Tæng thÓ c¸c ho¹t ®éng nh»m thu hót h×nh
thµnh, x©y dùng, sö dông vµ duy tr× ph¸t triÓn mét lùc lîng lao ®éng cã
hiÖu qu¶ ®¸p øng yªu cÇu ho¹t ®éng cña tæ chøc, ®¶m bo thùc hiÖn th¾ng
lîi nh÷ng môc tiªu vµ thom·n ngêi lao ®éng tèt nhÊt.
- Qun trÞ nh©n lùc víi môc ®Ých nh»m sö dông tèi ®a hiÖu qu nguån
nh©n lùc cña doanh nghiÖp vµ cung cÊp cho doanh nghiÖp nguån nh©n lùc
cã hiÖu qu trªn c¬ së ®ãng gãp cã hiÖu suÊt cña tõng c¸ nh©n ngêi lao
®éng, qu¶n trÞ nh©n lùc trong doanh nghiÖp liªn quan ®Õn 2 vÊn ®Ò.
+ Thø nhÊt lµ qu¶n lý con ngêi: Lµ viÖc qu¶n lý h»ng ngµy ®èi víi tËp
thÓ lao ®éng, x©y dùng nh÷ng ª kÝp, ®îc ®iÒu ®éng, ®iÒu phèi t¹o ra trong
doanh nghiÖp, cã kh¶ n¨ng ph¸t hiÖn ra nh÷ng sai sãt vÒ mÆt kinh tÕ kü
thuËt.
+ Thø hai lµ tèi u ho¸ nguån lùc: Lµ c«ng t¸c s¾p ®Æt cña nh÷ng
ngêi cã tr¸ch nhiÖm, nh÷ng kü thuËt cô thÓ vµ nh÷ng c«ng cô ®Ó n¾m ®îc
nh÷ng th«ng sè kh¸c nhau trong chÝnh s¸ch nh©n sù nh: ViÖc lµm, tiÒn
l¬ng, ®µo t¹o vµ quan hÖ x· héi.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
3
2. TÇm quan träng cña qu¶n trÞ nh©n lùc:
- Sù tån t¹i vµ ph¸t triÓn cña mét doanh nghiÖp phô thuéc rÊt lín vµo
viÖc khai th¸c vµ sö dông cã hiÖu quc¸c nguån lùc: vèn, c¬ së vËt chÊt,
tiÕn bé khoa häc kü thuËt, ngêi lao ®éng, c¸c yÕu tè nµy cã mèi quan hÖ
mËt thiÕt víi nhau vµ t¸c ®éng l¹i víi nhau. Trong ®ã nguån tiÒm n¨ng cña
con ngêi lµ quyÕt ®Þnh nhÊt.
- Con ngêi, b»ng s¸ng t¹o, lao ®éng miÖt mµi cña m×nh, lao ®éng trÝ
ãc, lao ®éng ch©n tay ®· ph¸t minh ra nh÷ng dông cô tõ ban ®Çu lµ th« s¬
cho ®Õn ph¸t triÓn c«ng nghÖ cao, khoa häc kü thuËt cao nh ngµy nay ®·
phôc vô ®îc nhu cÇu bn th©n vµ ph¸t triÓn x· héi.
V× vËy ®Ó mét tæ chøc, mét doanh nghiÖp cã ho¹t ®éng tèt, tån t¹i vµ
ph¸t triÓn nh mong muèn hay kh«ng th× ®Òu phô thuéc vµo nguån nh©n lùc
tõ con ngêi chñ thÓ cña mäi ho¹t ®éng.
- XuÊt ph¸t tõ va trß cña yÕu tè con ngêi trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng
s¶n xuÊt kinh doanh, ë ®ã ngêi lao ®éng lµ yÕu tè cÊu t¹o lªn tæ chøc. Bëi
vËy mµ nguån nh©n lùc lµ mét nguån vèn quý gi¸.
II. Nh÷ng néi dung chÝnh cña c«ng t¸c qu¶n trÞ nh©n lùc
- Qu¶n trÞ nh©n lùc trong doanh nghiÖp bao gåm nh÷ng néi dung c¬
b¶n sau:
+ Ph©n tÝch c«ng viÖc vµ ®¸nh gi¸ c«ng viÖc
+ TuyÓn dông lao ®éng, thuyªn chuyÓn vµ ®Ò b¹t ngêi lao ®éng
+ §µo t¹o vµ ph¸t triÓn nguån nh©n lùc
+ Thï lao lao ®éng, chÕ ®é khen thëng.
1. Ph©n tÝch c«ng viÖc
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
4
Ph©n tÝch c«ng viÖc lµ mét nhiÖm vô kh«ng thÓ thiÕu ®îc cña mét nhµ
qun trÞ, ®ã lµ kh©u ®Çu tiªn cña qu¸ tr×nh tuyÓn dông, ph©n tÝch c«ng viÖc
lµ c¬ së lµ nÒn t¶ng cho qu¸ tr×nh sö dông nh©n lùc cã hiÖu qu¶ sau nµy.
Ph©n tÝch c«ng viÖc lµ qu¸ tr×nh thu thËp nh÷ng tliÖu vµ ®¸nh gi¸ mét
c¸ch cã hÖ thèng liªn quan ®Õn mét viÖc cô thÓ nh»m lµm râ b¶n chÊt cña
tõng c«ng viÖc.
Ph©n tÝch c«ng viÖc cung cÊp cho c¸c nhµ qu¶n trÞ tãm t¾t vÒ nhiÖm vô
cña c«ng viÖc nµo ®ã trong mèi t¬ng quan cña c«ng viÖc kh¸c.
TiÕn tr×nh c«ng viÖc ®îc ph©n tÝch thùc hiÖn qua c¸c bíc c¬ b¶n, m«
t¶ c«ng viÖc, x¸c ®Þnh c«ng viÖc, ®Ò ra c¸c tiªu chuÈn vÒ nh©n sù, ®¸nh gi¸
c«ng viÖc vµ xÐt l¹i c«ng viÖc.
2. TuyÓn dông lao ®éng:
TuyÓn dông lao ®éng ®ãng vai trß ®Æc biÖt quan träng trong c«ng t¸c
qun trÞ nh©n lùc còng nh trong ho¹t ®éng kinh doanh cña doanh nghiÖp.
Bëi tuyÓn dông lao ®éng lµ qu¸ tr×nh lùa chän nh÷ng ngêi lao ®éng phï
hîp, ph¸t hiÖn tiÒm n¨ng lao ®éng theo ®óng yªu cÇu cña doanh nghiÖp.
- Trong tuyÓn dông lao ®éng cÇn ph¶i lµm tèt yªu cÇu tuyÓn dông, phi
g¾n víi môc tiªu xuÊt ph¸t tõ kÕ ho¹ch lao ®éng cña ngêi tuyÓn dông.
- CÇn ph¶i tuyÓn chän ®îc nh÷ng ngêi phï hîp víi c«ng viÖc c¶ vÒ
chuyªn m«n nghiÖp vô, t c¸ch ®¹o ®øc, së thÝch, c¸ tÝnh cña ngêi lao
®éng, yªu thÝch c«ng viÖc m×nh lµm.
- Qu¸ tr×nh tuyÓn dông lao ®éng sÏ gióp cho tæ chøc tr¸nh ®îc nh÷ng
rñi ro, khi tuyÓn ngêi kh«ng ®óng viÖc sÏ gÆp nh÷ng khã kh¨n trong ho¹t
®éng tæ chøc kinh doanh. Tõ ®ã lµ ®iÒu kiÖn thùc hiÖn cã hiÖu qu¶ trong
c¸c ho¹t ®éng qun lý nguån lùc kh¸c.
- C«ng t¸c qun trÞ nh©n lùc ®îc tiÕn hµnh qua c¸c bíc:
+ Dù b¸o vµ x¸c ®Þnh nhu cÇu tuyÓn dông.
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.
5
+ Ph©n tÝch nh÷ng c«ng viÖc cÇn ngêi, ®a ra c¸c tiªu chuÈn tuyÓn
chän.
+ X¸c ®Þnh tiÒm n¨ng, nguån cung øng nh©n sù.
+ TiÕn hµnh c¸c bíc tuyÓn chän
+ TiÕp nhËn ngêi tuyÓn chän.
- ViÖc tuyÓn dông nh©n lùc cña doanh nghiÖp dùa vµo 2 nguån, nguån
bª trong vµ nguån bªn ngoµi.
+ Nguån bªn trong: Lµ nh÷ng ngêi ®ang lµm trong doanh nghiÖp
nhng muèn thuyªn chuyÓn hoÆc ®Ò b¹t vµo nh÷ng vÞ trÝ c«ng t¸c míi, ®Ó
n¾m râ ®îc nguån néi bé, c¸c nhµ qu¶n trÞ ph¶i lËp hå s¬ nh©n sù, hå s¬
ph¸t triÓn nh©n sù, s¾p xÕp lo¹i nh©n sù, th«ng tin vÒ mçi nh©n viªn ®îc
thu thËp, cËp nhËt díi d¹ng c¸c b¶ng tãm t¾t vµ lu tr÷ trong lo¹i hå s¬
®Çu. §ã lµ c¸c d÷ liÖu vÒ tr×nh ®é häc vÊn, së thÝch nghÒ nghiÖp, còng nh
nh÷ng së thÝch c¸ nh©n kh¸c, c¸c kü n¨ng vµ n¨ng lùc lµm viÖc cña mçi
ngêi.
+ Nguån tuyÓn dông bªn ngoµi: Trong c¸c hÖ thèng c¬ së ®µo t¹o, c¸c
trêng §¹i häc, Cao ®¼ng, Trung häc chuyªn nghiÖp, c¸c c¬ së d¹y nghÒ,
®ã lµ nh÷ng n¬i cung cÊp nguån nh©n lùc dåi dµo, c¸ch lµm phæ biÕn lµ cho
mét sè bé phËn nh©n sù cña doanh nghiÖp hay tæ chøc liªn hÖ víi c¸c Trung
t©m trªn, gÆp gì ngêi lao ®éng, sinh viªn, häc nghÒ ®Ó giíi thiÖu vÒ doanh
nghiÖp cïng víi nhu cÇu tuyÓn dông, víi c¸ch ®ã doanh nghiÖp sÏ t×m ®îc
nh÷ng øng cö viªn cã triÓn väng ngay tõ khi cßn ®ang ngåi trªn ghÕ nhµ
trêng.
+ Qua c¸c c¬ quan tuyÓn dông: thÞ trêng lao ®éng ph¸t triÓn th× cµng
cã nhiÒu tæ chøc chuyªn tr¸ch vÒ tuyÓn dông nh©n sù nh c¸c Trung t©m t
vÊn viÖc lµm, tuú theo c¸c h×nh thøc ho¹t ®éng mµ nh÷ng Trung t©m trªn sÏ
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.