Đ bài: Bình gi ng m t đo n văn t c nh và c m xúc c a nhân v t M gi a ngày
T t trong tác ph m V ch ng A Ph c a Tô Hoài (đo n t “H ng Ngài năm ây...” ế
đn “... qu pao r i r i”)ế ơ
Bài làm
Đc truy n ng n V ch ng A Ph c a nhà văn Tô Hoài, khó có th quên nhân v t M đã
đành, l i càng khó quên h n “nh ng đêm tình mùa xuân” Tây B c. Không t ng s ng v i ơ
Tây B c, không t ng yêu Tây B c thi t tha, không t ng mong c có s đi đi v i ế ướ
ng i dân Tây B c thì khó th có đc nh ng trang vi t đp th m ng r t mi n núi nhườ ượ ế ơ ư
nhi u trang trong t p Truy n Tây B c, đc bi t trong V ch ng A Ph và t p trung nh t
là đo n Tô Hoài t tình c nh và c m xúc c a M gi a ngày T t. ế
Tr c h t, chúng ta th y m t cái T t mu n và l đã đn. Có n ng, gió mang n ng đnướ ế ế ế ế
cho đi c gianh hay c gianh đã m vàng, ng vàng, r c vàng màu n ng? Có rét cùng ươ
song hành v cùng gió, r t d d i. Có gì t a h s v n lên trong th i ti t kh c nghi t - ươ ế
c a thiên nhiên, H ng Ngài?
V trong s ch đón c a bao ng i, đc bi t là ng i ph n . Ki u so sánh, hoán d : ườ ườ
“Nh ng chi c váy hoa đã đem ra ph i trên m m đá xoe nh con b m s c s là d u ế ơ ư ư
hi u c a mùa xuân hoa b m trong lòng ng i. ướ ườ
V trong s chuy n màu c a hoa thu c phi n trên n ng t tr ng chuy n sang đ, đ ươ
hay, đ đm s m, r i tím, tím man mát trong m t ai? Trong h n ai?
V trong trò ch i quay c a tr con đi T t. Chúng c i m trên sân ch i tr c nhà. ơ ế ườ ơ ướ
Chúng hoàn toàn h n nhiên, r t đi m ng vui b i T t s p đn! ế ế
V trong ti ng sáo g i b n tình - l p ló ngoài đu núi, âm vang thi t tha b i h i. Âm ế ế
thanh c a nh ng đêm tình mùa xuân đã t i: “ Ta đi tìm ng i yêu”. ườ
V trong lòng M - m t con ng i t ng nh khép kín an ph n trong chu i ngày m đc ườ ưở ư
d ng d c kéo dài! M nghe ti ng sáo v ng thi t tha b i h i. M ng i nh m bài hát ngày ế ế
x a. M nghe ti ng chó s a xa xa. M c m nh n đc “nh ng đêm tình mùa xuân đãư ế ượ
t i...”.
Có r t th c m t ngày xuân, đêm xuân H ng Ngài. Trai, gái, tr con t t p đánh pao,
đánh quay, th i sáo, th i kèn và nh y sân ch i đu làng. C nhà th ng lí Pá Tra cũng ơ
đang vui xuân, ch i T t (T t cúng ma, nh y p đng, chiêng m ĩ...) náo đng. M là conơ ế ế
dâu g t n nên có mu n u ng r u cũng ph i lén “u ng ng c t ng bát”. Cô M say, l m ượ
m t, ng i đy... th lòng mình trôi v quá kh . M s ng đi s ng ngày tr c. ướ
Có m t đêm tình xuân c a đi M . Men r u làm M say, men nh làm M s ng l i. M ượ
nh v th i con gái c a mình, ngày y M cùng th ng đi ch i T t. M tr trung và tài ườ ơ ế
hoa, bao chàng trai đã theo M h t núi này qua núi khác ngày đêm. M th i kèn lá hay th i ế
sáo cũng hay. đây, th pháp đng hi n có m t đã v nên s s ng m i tr trung cho cô
M , báo hi u s s ng l i c a ý th c c a M . M đã có ý th c v không gian, th i gian, ý
th c v s s ng.
Men r u làm M say, men nh làm M s ng l i. Quán tính khi n M không b c raượ ế ướ
đng ch i, mà M b c vào bu ng, ng i xu ng gi ng, trông ra cái c a s vuông mườ ơ ướ ườ
m tr ng tr ng. Cũng có th b ng cách y - tác gi v a d ng đc cu c giao tranh gi a ượ
quá kh và hi n t i, gi a s ng yêu đi và t n t i l ng câm vô h n manh nha trong M , l i
v a kh ng đnh s h i sinh tâm h n này có t vùng đt ch t, t i chính đa đi m đau ế
th ng vô cùng c a đi M này. S chuy n bi n m i trong khát v ng s ng c a M là Mươ ế
đã tìm th y ni m vui s ng: “M th y ph i ph i tr l i” - không ch là s th c d y c a ý ơ
th c mà là s mãnh li t tràn tr c a c m xúc.
M còn t ý th c đc v mình: M còn tr l m. M còn ý th c đc c ý mu n, khát ượ ượ
v ng c a M n a: “M mu n đi ch i”. D u hi u c a khát v ng s ng đã th c d y hoàn ơ
toàn M . M b t bình v cu c s ng v ch ng c a mình (không có lòng v i nhau mà v n
ph i v i nhau). T n i đau v h nh phúc đó d n đn ý th c ph n kháng cao h n: M ế ơ
nghĩ đn cái ch t “giá có n m lá ngón trong tay lúc này, M s ăn cho ch t ngay...”.ế ế ế
M đã suy nghĩ và có th hành đng nh m t con ng i t do. Đêm tình mùa xuân này là ư ườ
đêm kh i đu cho s s ng l i c a nhân v t M : M đã khóc: “nh l i ch th y n c m t ướ
a ra”. Gi t n c m t c a M trong đêm tình mùa xuân này h n có liên quan m t cách ướ
ngh thu t v i gi t n c m t c a A Ph và đêm mùa đông trên núi cao” - đêm đáng nh ướ
th hai c a đi M .
Đc V ch ng A Ph , không th không d ng l i cái T t mu n c a H ng Ngài, càng ế
khó d t lòng mình ra kh i ti ng sáo c a nh ng đêm tình mùa xuân Tây B c. Có ti ng sáo ế ế
ai th i l p ló ngoài đu núi cho M nghe tha thi t b i h i, cho M nh m th m l i hát, cho ế
M đng c m v i n i ni m b n tình “Ta đi tìm ng i yêu” trong bài hát. Là ti ng sáo r ườ ế
b n tình văng v ng bên tai M , xui trái tim M theo nh p đp h i sinh. Là ti ng sáo g i b n ế
yêu v n l ng l bay ngoài đng: ơ ườ
Anh ném pao, em không b t
Em không yêu, qu pao r i r i… ơ
Thành công c a Tô Hoài là đã hát th t lòng mình khúc ca đáng yêu v đt tr i và con
ng i Tây B c, đã v b c tranh xuân đ nâng niu khát v ng s ng vĩnh c u c a con ng iư ườ
- b ng ngôn ng - có ph n l ng đng và âm vang c a th . ơ