S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O VĨNH PHÚCỞ Ụ Ạ
TR NG TRUNG H C PH THÔNG YÊN L CƯỜ Ọ Ổ Ạ
BÁO CÁO K T QU Ế Ả
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI N Ứ Ứ Ụ Ế
TÊN SÁNG KI N:Ế
V N D NG KĨ THU T THINK- ALOUD TRONG D Y H CẬ Ụ Ậ Ạ Ọ
ĐC HI U TRUY N NG N Ọ Ể Ệ Ắ V CH NG A PHỢ Ồ Ủ C A TÔ HOÀIỦ
TÁC GI SÁNG KI N: Ả Ế Nguy n Th H ng Thuễ ị ồ
T : VĂN- S - ĐAỔ Ử Ị
Email: Chuonggio14790@gmail.com
ĐTDĐ: 0972852142
Mã sáng ki n: ế
1
Yên L c, tháng 02 năm 2020ạ
BÁO CÁO K T QUẾ Ả
NGHIÊN C U, NG D NG SÁNG KI NỨ Ứ Ụ Ế
1. L I GI I THI UỜ Ớ Ệ
Karl Marx t ng nói ừ“Suy cho cùng cái đ phân bi t các th i đi kinh tể ệ ờ ạ ế
không ph i ch nó s n xu t ra cái gì mà là nó đc ti n hành b ng cáchả ở ỗ ả ấ ượ ế ằ
nào và v i công c gì”ớ ụ . L i phát bi u c a Marxđã kh ng đnh t m quan tr ngờ ể ủ ẳ ị ầ ọ
c a ph ng pháp, cách làm. Giáo d c cũng v y, bên c nh n i dung, m c tiêuủ ươ ụ ậ ạ ộ ụ
d y h c thì v n đ nóng b ng và ph c t p không kém trong khoa h c và th cạ ọ ấ ề ỏ ứ ạ ọ ự
ti n giáo d c chính là ph ng pháp d y h c. Trong nhà tr ng hi n đi,ễ ụ ươ ạ ọ ườ ệ ạ
ph ng pháp d y h c ngày càng kh ng đnh ch c năng đnh h ng, thay điươ ạ ọ ẳ ị ứ ị ướ ổ
và phát tri n năng l c c a ng i h c.ể ự ủ ườ ọ
Theo xu th toàn c u hóa và h i nh p qu c t hi n nay, n n giáo d cế ầ ộ ậ ố ế ệ ề ụ
n c ta cũng đang trong ti n trình đi m i căn b n, toàn di n giáo d c và đàoướ ế ổ ớ ả ệ ụ
t o, trong đó yêu c u ph i đi m i n i dung ch ng trình và ph ng phápạ ầ ả ổ ớ ộ ươ ươ
gi ng d y là v n đ then chả ạ ấ ề ốt. Ch có đi m i c b n ph ng pháp d y vàỉ ổ ớ ơ ả ươ ạ
h c theo h ng phát tri n năng l c ng i h c chúng ta m i có th đào t oọ ướ ể ự ườ ọ ớ ể ạ
đc l p ng i năng đng, sáng t o, có ti m năng c nh tranh trí tu trong b iượ ớ ườ ộ ạ ề ạ ệ ố
c nh th gi i đang h ng t i n n kinh t tri th c. Khi ti p c n và s d ngả ế ớ ướ ớ ề ế ứ ế ậ ử ụ
thành th c, nhu n nhuy n các ph ng pháp d y h c hi n đi thì quá trìnhụ ầ ễ ươ ạ ọ ệ ạ
d y h c m i có hi u qu . M t s ph ng pháp, kĩ thu t d y h c hi n đi:ạ ọ ớ ệ ả ộ ố ươ ậ ạ ọ ệ ạ
ph ng pháp th o lu n nhóm, ph ng pháp bàn tay n n b t, kĩ thu t côngươ ả ậ ươ ặ ộ ậ
não, phòng tranh, m nh ghép…M t trong nh ng kĩ thu t không th khôngả ộ ữ ậ ể
nh c t i trong d y h c hi n đi, c th là d y h c đc hi u tác ph m chínhắ ớ ạ ọ ệ ạ ụ ể ạ ọ ọ ể ẩ
là kĩ thu t think- aloud (cu n phim trí óc).ậ ố
2
Thu t ng “đc hi u” (reading comprehension) đc đa vào nhàậ ữ ọ ể ượ ư
tr ng Vi t Nam cho đn nay v a qua hai th p k . Đc hi u là t t ng d yườ ệ ế ừ ậ ỉ ọ ể ư ưở ạ
h c văn g n li n v i s thay đi ch ng trình, sách giáo khoa t ti u h c đnọ ắ ề ớ ự ổ ươ ừ ể ọ ế
h t trung h c ph thông do B giáo d c và Đào t o tri n khai b t đu t nămế ọ ổ ộ ụ ạ ể ắ ầ ừ
2000, 2002. Cho đn nay, sách giáo khoa THPT qua giai đo n thí đi m, ti nế ạ ể ế
hành s d ng đi trà vì th khái ni m đc hi u ít nhi u tr nên g n gũi, quenử ụ ạ ế ệ ọ ể ề ở ầ
thu c, “thu n mi ng” v i đa s các th y cô giáo và các em h c sinh.ộ ậ ệ ớ ố ầ ọ
“Đc hi u” văn b n là m t n i dung nghiên c u đã thu hút tâm s cọ ể ả ộ ộ ứ ứ
nghiên c u c a nhi u nhà giáo d c trên th gi i. Có nhi u quan ni m v đcứ ủ ề ụ ế ớ ề ệ ề ọ
hi u văn b n. ể ả “Đc là quá trình ph c t p bao g m s k t h p c a các khọ ứ ạ ồ ự ế ợ ủ ả
năng c m nh n, tâm lí ngôn ng và nh n th c”ả ậ ữ ậ ứ (Adam, 1990); “M c đíchụ
chính c a vi c đc là thu nh n và ki n t o ý nghĩa t văn b n”ủ ệ ọ ậ ế ạ ừ ả (Sweet &
Snow, 2002); “Đc hi u là m t quá trình t ng tác x y ra gi a m t ng iọ ể ộ ươ ả ữ ộ ườ
đc và m t văn b n”ọ ộ ả (Rumelhart, 1994); “Đc- hi u là m t khái ni m khoaọ ể ộ ệ
h c ch ra m c đ cao nh t c a ho t đng đc; đc- hi u đng th i cũng chọ ỉ ứ ộ ấ ủ ạ ộ ọ ọ ể ồ ờ ỉ
ra năng l c văn c a ng i đc(…). Hi u là phát hi n và n m v ng m i liênự ủ ườ ọ ể ệ ắ ữ ố
h c a các s v t, hi n t ng, đi t ng nào đó và ý nghĩa c a m i quan hệ ủ ự ậ ệ ượ ố ượ ủ ố ệ
đó. Hi u là bao quát n i dung và có th v n d ng vào đi s ng. Hi u là trể ộ ể ậ ụ ờ ố ể ả
l i đc các câu h i Cái gì? Nh th nào? Vì sao? Làm nh th nào? Đó làờ ượ ỏ ư ế ư ế
bi t và làm trong đc hi u(…). Hi u là quá trình nh n th c văn b n toànế ọ ể ể ậ ứ ả
v nẹ” (GS. Nguy n Thanh Hùng, ễNh ng khái ni m then ch t v đc- hi uữ ệ ố ề ọ ể ,
trong Đc- hi u tác ph m văn ch ng trong nhà tr ngọ ể ẩ ươ ườ , Nxb Giáo d c,ụ
H.2008, tr.76); “M t cách khái quát, đc- hi u dù đn gi n hay ph c t p đuộ ọ ể ơ ả ứ ạ ề
là hành vi ngôn ng , s d ng m t lo t th pháp và thao tác c b n b ng cữ ử ụ ộ ạ ủ ơ ả ằ ơ
quan th giác, thính giác đ ti p nh n, phân tích, gi i mã và ghi nh n idungị ể ế ậ ả ớ ộ
thông tin, c u trúc văn b n” ấ ả (PGS.TS Nguy n Thái Hòa, ễV n đ đc hi u vàấ ề ọ ể
d y đc- hi uạ ọ ể , Thông báo khoa h c c a tr ng Đi h c S ph m Hà N i, sọ ủ ườ ạ ọ ư ạ ộ ố
5, tháng 4/2004)…Ch t l i, b n ch t c a đc chính là m t quá trình ph c t p,ố ạ ả ấ ủ ọ ộ ứ ạ
3
t ng h p, đòi h i c n s h u m t h th ng các kĩ năng. Hi u là m c đíchổ ợ ỏ ầ ở ữ ộ ệ ố ể ụ
quan tr ng c a vi c đc. Hi u không ph i t nhiên mà đn, không ph i là sọ ủ ệ ọ ể ả ự ế ả ự
tình c , may r i. Do đó, d y h c đc hi u là khâu then ch t quan tr ng trongờ ủ ạ ọ ọ ể ố ọ
giáo d c nói chung, d y h c nói riêng. Đc hi u văn b n th c ch t là quáụ ạ ọ ọ ể ả ự ấ
trình ki n t o ý nghĩa c a văn b n đó thông qua h th ng các ho t đng, hànhế ạ ủ ả ệ ố ạ ộ
đng, thao tác nh t đnh. Ho t đng đc hi u đòi h i ng i đc c n tích c c,ộ ấ ị ạ ộ ọ ể ỏ ườ ọ ầ ự
ch đng khám phá, ph i là nh ng đc gi th c s ch không ph i là nh ngủ ộ ả ữ ộ ả ự ự ứ ả ữ
thính gi b t đc dĩ nghe ng i khác truy n đt k t qu đc c a h . Mu nả ấ ắ ườ ề ạ ế ả ọ ủ ọ ố
làm đc đi u này c n c n ph i giúp đ h s d ng nh ng kĩ năng thu nượ ề ầ ầ ả ỡ ọ ử ụ ữ ầ
th c c a m t ng i đc đích th c. Nghĩa là nhi m v c a giáo viên ph i d yụ ủ ộ ườ ọ ự ệ ụ ủ ả ạ
cho ng i đc h c sinh nh ng chi n thu t đc hi u văn b n phù h p, hi uườ ọ ọ ữ ế ậ ọ ể ả ợ ệ
qu .ả
Áp d ng kĩ thu t think-aloud trong d y h c đc hi u văn b n s giúpụ ậ ạ ọ ọ ể ả ẽ
ng i giáo viên th c hi n đc nhi m v ườ ự ệ ượ ệ ụ "Nhà giáo không ph i là ng iả ườ
nh i nhét ki n th c mà đó là công vi c c a ng i kh i d y ng n l a cho tâmồ ế ứ ệ ủ ườ ơ ậ ọ ử
h n"ồ (Uyliam Bato Dit).
Hàng năm, khi đc phân công gi ng d y ch ng trình Ng văn 12, khiượ ả ạ ươ ữ
d y đn bài ạ ế V ch ng A Phợ ồ ủ (theo ph ng pháp d y truy n th ng) nhi uươ ạ ề ố ề
giáo viên có c m giác ch a th c s hài lòng v ti t d y c a mình, c m th yả ư ự ự ề ế ạ ủ ả ấ
nó đn đi u và nhàm chán, khô khan. T khi ngành Giáo d c ch đo tri nơ ệ ừ ụ ỉ ạ ể
khai d y h c theo h ng phát tri n năng l c h c sinh tôi đã có suy nghĩ s ápạ ọ ướ ể ự ọ ẽ
d ng nh ng ph ng pháp, kĩ thu t d y h c hi n đi vào bài ụ ữ ươ ậ ạ ọ ệ ạ V ch ng Aợ ồ
Ph .ủNgoài nh ng ph ng pháp, kĩ thu t hi n đi nh v a k trên thì kĩữ ươ ậ ệ ạ ư ừ ể ở
thu t think- aloud là m t chi n thu t d y đc hi u văn b n tôi không th bậ ộ ế ậ ạ ọ ể ả ể ỏ
qua. Khi áp d ng kĩ thu t think-aloud vào d y đc hi u bài ụ ậ ạ ọ ể V ch ng A Phợ ồ ủ
tôi nh n th y không khí gi h c sôi n i h n, h c sinh ti p nh n tri th c dậ ấ ờ ọ ổ ơ ọ ế ậ ứ ễ
dàng h n, ki n th c bài h c phong phú h n. ơ ế ứ ọ ơ
2. TÊN SÁNG KI NẾ
4
3. TÁC GI SÁNG KI NẢ Ế
- H và tên: Nguy n Th H ng Thuọ ễ ị ồ
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Yên L cị ỉ ả ế ườ ạ
- S đi n tho i: 0972852142ố ệ ạ
- Email: Chuonggio14790@gmail.com
4. CH ĐU T T O RA SÁNG KI N Ủ Ầ Ư Ạ Ế
- H và tên: Nguy n Th H ng Thuọ ễ ị ồ
- Đa ch tác gi sáng ki n: Tr ng THPT Yên L cị ỉ ả ế ườ ạ
- S đi n tho i: 0972852142ố ệ ạ
- Email: Chuonggio14790@gmail.com
5. LĨNH V C ÁP D NG SÁNG KI N:Ự Ụ Ế V n d ng kĩ thu t think-aloudậ ụ ậ
trong đc hi u bài ọ ể V ch ng A Phợ ồ ủc a tác gi Tô Hoài,ủ ả môn Ng văn 12 ữ ở
tr ng THPT theo phân ph i ch ng trình Ng văn THPT hi n hành c a Bườ ố ươ ữ ệ ủ ộ
Giáo d c và Đào t o. L u ý: Tôi ch v n d ng/áp d ng kĩ thu t think-aloudụ ạ ư ỉ ậ ụ ụ ậ
vào đc hi u m t s đo n văn tiêu bi u trong truy n ng n ọ ể ộ ố ạ ể ệ ắ V ch ng A Phợ ồ ủ
c a Tô Hoài ch không v n d ng kĩ thu t think-aloud đ thi t k bài h c ủ ứ ậ ụ ậ ể ế ế ọ Vợ
ch ng A Phồ ủ c a Tô Hoài.ủ
6. NGÀY SÁNG KI N ĐC ÁP D NG L N ĐU:Ế ƯỢ Ụ Ầ Ầ tháng 1 năm 2019.
7. MÔ T B N CH T C A SÁNG KI N:Ả Ả Ấ Ủ Ế
- V N I DUNG SÁNG KI NỀ Ộ Ế
1. Khái l c v thu t ng “think- aloud”ượ ề ậ ữ
Thu t ng “think- aloud” trong ti ng Anh có nghĩa là “nghĩ- to ti ng”,ậ ữ ế ế
t c là nói to đi u suy nghĩ đang di n ra trong đu đc gi khi h ti p xúc v iứ ề ễ ầ ộ ả ọ ế ớ
văn b n. B n ch t c a chi n thu t này là ng i đc s ph i tr i nh ng c mả ả ấ ủ ế ậ ườ ọ ẽ ơ ả ữ ả
nh n ban đu, nh ng suy nghĩ c m tính cá nhân khi ti p xúc v i “nh ng hi nậ ầ ữ ả ế ớ ữ ệ
5