Đ bài: Phân tích s c m nh c a tình yêu th ng con ng i th hi n qua “V nh t”ề ứ ạ ủ ươ ườ ể ệ ợ ặ
c a Kim Lân và “V ch ng A Ph ” c a Tô Hoàiủ ợ ồ ủ ủ
Bài làm
M t tác ph m có nhi u th c đo giá tr , trong đó tình ng i, lòng yêu th ng l n nhauộ ẩ ề ướ ị ườ ươ ẫ
chính là th c đo ch y u và c b n nh t, quy t đnh s c s ng c a tác ph m đng th iướ ủ ế ơ ả ấ ế ị ứ ố ủ ẩ ồ ờ
qua đó, th hi n thái đ, tình c m và cách nhìn nh n c a nhà văn đi v i con ng i vàể ệ ộ ả ậ ủ ố ớ ườ
cu c s ng. Hai truy n ng n V ch ng A Ph (Tô Hoài), V nh t (Kim Lân), đu toát lênộ ố ệ ắ ợ ồ ủ ợ ặ ề
đc tình ng i mà tác gi dành cho các nhân v t c a mình, khác v i văn xuôi th i kượ ườ ả ậ ủ ớ ờ ỳ
tr c 1945, đây là giá tr nhân đo m i.ướ ị ạ ớ
Macxim Gorki đã nói “Văn t c là ng i”. Đi t ng ph n ánh trung tâm c a văn h c làứ ườ ố ượ ả ủ ọ
con ng i. Nhà văn chân chính đi tìm b sâu và m i tâm tr ng tinh vi, ph c t p nh t c aườ ề ọ ạ ứ ạ ấ ủ
tâm h n con ng i đ hi u và yêu con ng i. Chính vì th giá tr nhân đo luôn là v n đồ ườ ể ể ườ ế ị ạ ấ ề
c p thi t trong văn ch ng m i th i đi. S ph n con ng i, nh ng khát v ng c a conấ ế ươ ọ ờ ạ ố ậ ườ ữ ọ ủ
ng i không bao gi l i cũ c .ườ ờ ạ ả
S c m nh c a tình th ng yêu con ng i đc th hi n rõ nét nh t qua đo n M c u Aứ ạ ủ ươ ườ ượ ể ệ ấ ạ ị ứ
Ph (V ch ng A Ph – Tô Hoài) và Tràng đi v i cô v theo (V nh t – Kim Lân)ủ ợ ồ ủ ố ớ ợ ợ ặ
Đu tiên là tác ph m “V ch ng A ph ” qua hành đng M c t dây trói gi i thoát cho Aầ ẩ ợ ồ ủ ộ ị ắ ả
Ph là bi u hi n cao nh t c a tình yêu th ng con ng i:ủ ể ệ ấ ủ ươ ườ
Lúc đu, M d ng d ng vô c m tr c cái ch t c n k c a A Ph . Nh ng sau đó, dòngầ ị ử ư ả ướ ế ậ ề ủ ủ ư
n c m t c a A Ph “bò xu ng hai hõm má đã xám đen l i” đã th c d y lòng th ngướ ắ ủ ủ ố ạ ứ ậ ươ
ng i trong M . Lòng th ng ng i y đã làm s ng d y trong M s c ph n kháng m nhườ ị ươ ườ ấ ố ậ ị ứ ả ạ
m . N u nói đêm tình mùa xuân là “tia l a nh ” thì đêm c u A Ph là “đám cháy l n”.ẽ ế ử ỏ ứ ủ ớ
Đám cháy y bùng lên khi M nh n th c đc t i ác cha con nhà th ng lý “Tr i i chúngấ ị ậ ứ ượ ộ ố ờ ơ
trói ng i ta đn ch t thì thôi, chúng nó trói ch t ng i đàn bà ngày tr c cũng trong cáiườ ế ế ế ườ ướ ở
nhà này. Chúng nó th t đc ác”. Nh n th c y là nh n th c hoàn toàn b ng lí trí, b ng sậ ộ ậ ứ ấ ậ ứ ằ ằ ự
t nh táo. T nh n th c y mà s n i lo n th hai c a M m i th t là mong mu n c aỉ ừ ậ ứ ấ ự ổ ạ ứ ủ ị ớ ậ ố ủ
ng i đc. M đã c t đt dây trói cho A Ph . R i M cũng v t ch y theo A Ph vì theo Mườ ọ ị ắ ứ ủ ồ ị ụ ạ ủ ị
“ đây thì ch t m t”. H n m t l n trong truy n này M s ch t. L n đu là th c d y sauỞ ế ấ ơ ộ ầ ệ ị ợ ế ầ ầ ứ ậ
đêm b trói nghĩ đn ng i đàn bà đi tr c b trói đn ch t trong căn nhà này “M s quá.ị ế ườ ờ ướ ị ế ế ị ợ
M c a qu y xem mình còn s ng hay là đã ch t”. L n th hai là lúc M c t đt xong dâyị ự ậ ố ế ầ ứ ị ắ ứ
trói cho A Ph . Nh v y, s ch t là bi u hi n cao đ nh t c a lòng ham s ng. Đó là vủ ư ậ ợ ế ể ệ ộ ấ ủ ố ẻ
đp s c s ng ti m tàng c a con ng i lao đng Tây B c và ni m tin c a nhà văn vào khẹ ứ ố ề ủ ườ ộ ắ ề ủ ả
năng v n d y c a nhân v t.và đó cũng chính là tình yêu th ng con ng i, gi a conươ ậ ủ ậ ươ ườ ữ
ng i v i con ng i.ườ ớ ườ
Sau nh ng hành đng c a mình v a làm, M c m th y “h t ho ng”, r i đt nhiên “v tữ ộ ủ ừ ị ả ấ ố ả ồ ộ ụ
ch y” đu i theo A Ph , và nói “A Ph cho tôi đi!… đây thì ch t m t!” đây chính là lúcạ ổ ủ ủ Ở ế ấ
mà tình yêu th ng con ng i đc đy lên cao trào, b t đu hành trình t “thung lũngươ ườ ượ ẩ ắ ầ ừ
đau th ng” đn “cánh đng vui” m nh đt Phi ng Sa.ươ ế ồ ở ả ấ ề
M và A Ph t tăm tôi đau th ng đã v n lên anh sang cua t do va nhân phâm. H đã ị ủ ư ươ ươ ) ư* ) ọ
cùng nhau đp qua đêm t i, v n đn ngày mai Phi ng Sa, nên v nên ch ng. C haiạ ố ươ ế ở ề ợ ồ ả
ng i đã theo Cách m ng, theo Đng, đánh gi c, b o v quê h ng và thay đi s ph nườ ạ ả ặ ả ệ ươ ổ ố ậ
c a mình. Cũng qua đó, tac gi đã bay to thai đô bênh v c quyên sông cua con ng i va la ủ ả ) * ư* ) ươ
bai ca ca ng i phâm chât tôt đep cua ng i lao đông, đăc biêt la s c sông tiêm tang va hanh ơ* ) * ) ươ * * * ư
đông t giai phong cua nhân vât, đông th i đăt niêm tin va s trân trong, nâng niu đôi v i * ư* ) ) * ơ * ư* * ơ
khat vong sông tôt đep cua con ng i du bi đay đa đau khô. * * ) ươ * ọ )
Ch c n nh ng hành đng c a M đó thôi, tuy có v r t đn gi n nh ng ph i có dũng khíỉ ầ ữ ộ ủ ị ẻ ấ ơ ả ư ả
l m, ng i con gái đã t ng c m ch u ki p s ng trâu bò đó m i có th dám làm, n u khôngắ ườ ừ ả ị ế ố ớ ể ế
xu t phát t tình th ng ng i thì ch c ch n M đã không hành đng nh th . Vì v yấ ừ ươ ườ ắ ắ ị ộ ư ế ậ
hành đng đó có ý nghĩa to l n vì nó là s h i sinh, làm th c t nh m t ki p ng i, đngộ ớ ự ồ ứ ỉ ộ ế ườ ồ
th i là bi u t ng c a tinh th n ph n kháng quy t li t v i cái ác, cái x u. S h i sinh đóờ ể ượ ủ ầ ả ế ệ ớ ấ ự ồ
xu t phát t tình yêu th ng con ng i sâu s c mà xã h i cũ đang c tình vùi d p nó.ấ ừ ươ ườ ắ ộ ố ậ
Còn trong tác ph m “v nh t” c a Kim Lân, tình yêu th ng con ng i đc th hi nẩ ợ ặ ủ ươ ườ ượ ể ệ
qua hành đng c a Tràng, và M : M và A Ph t tăm tôi đau th ng đã v n lên anh sang ộ ủ ị ị ủ ư ươ ươ
cua t do va nhân phâm. H đã cùng nhau đp qua đêm t i, v n đn ngày mai Phi ng) ư* ) ọ ạ ố ươ ế ở ề
Sa, nên v nên ch ng. C hai ng i đã theo Cách m ng, theo Đng, đánh gi c, b o vợ ồ ả ườ ạ ả ặ ả ệ
quê h ng và thay đi s ph n c a mình. Cũng qua đó, tac gi đã bay to thai đô bênh v c ươ ổ ố ậ ủ ả ) * ư*
quyên sông cua con ng i va la bai ca ca ng i phâm chât tôt đep cua ng i lao đông, đăc ) ươ ơ* ) * ) ươ * *
biêt la s c sông tiêm tang va hanh đông t giai phong cua nhân vât, đông th i đăt niêm tin * ư * ư* ) ) * ơ *
va s trân trong, nâng niu đôi v i khat vong sông tôt đep cua con ng i du bi đay đa đau ư* * ơ * * ) ươ * ọ
khô.)
Đu tiên là ng ng ngùng, x u h . T khi r i vào tình c nh theo không Tràng làm v , côầ ượ ấ ổ ừ ơ ả ợ
v nh t trên đng theo Tràng v b c l rõ nét tâm lý ng ng ngùng, x u h . Bên c nhợ ặ ườ ề ộ ộ ượ ấ ổ ạ
dáng v ph n ph , t đc c a Tràng, thì cái v thèn th n c a ng i v càng l rõ. Th mẻ ở ơ ự ắ ủ ẻ ẹ ủ ườ ợ ộ ậ
chí tr c l i bàn tán c a dân xóm ng c , th “ng ng ngùng chân n díu vào chân kia, thướ ờ ủ ụ ư ị ượ ọ ị
ch dám càu nhàu trong mi ng”, càu nhàu kh đn m c Tràng đi bên c nh mà khôngỉ ở ệ ẽ ế ứ ạ
nghe rõ. Ra th , nh ng nét đanh đá, ch ng l n, s ng s ng không ph i là b n ch t mà làế ữ ỏ ỏ ố ượ ả ả ấ
s n ph m c a hoàn c nh năm đói, v n còn đó nguyên v n trong ch v thu n h u c aả ẩ ủ ả ẫ ẹ ị ẻ ầ ậ ủ
ng i ph n lao đng thôn quê.ườ ụ ữ ộ
Trên đng g n v nhà Tràng, ng i v nh t r i vào tâm tr ng lo âu, ph p ph m, đi uườ ầ ề ườ ợ ặ ơ ạ ấ ỏ ề
này đc th hi n rõ qua nh ng câu h i d n d p c a th v i Tràng: “Nhà có ai không?”,ượ ể ệ ữ ỏ ồ ậ ủ ị ớ
“S p đn ch a?”,”Sao lâu th ?”….B i ch theo không Tràng là b t đc dĩ, là đ tránh cáiắ ế ư ế ở ị ấ ắ ể
đói quay qu t, không bi t nh ng gì đang đi ch phía tr c cho nên trong lòng lo l ng,ắ ế ữ ợ ị ở ướ ắ
b t an. R i khi trông th y gia c nh nhà Tràng ch là m t “cái nhà v ng teo đng rúm róấ ồ ấ ả ỉ ộ ắ ứ
trên m nh v n m c l m ng m nh ng b i c d i”, ng i v nh t không nén n i ti ngả ườ ọ ổ ổ ữ ụ ỏ ạ ườ ợ ặ ổ ế
th dài ngao ngán. Khi b c vào nhà, ch đng khép nép tay vân vê tà áo rách, m t b nở ướ ị ứ ặ ầ
th n. Nhà văn Kim Lân đã miêu t th t tinh t tâm lý c a ng i v nh t khi r i vào tìnhầ ả ậ ế ủ ườ ợ ặ ơ
hu ng theo không Tràng v làm v .ố ề ợ
Kim Lân r t tinh t , ch đi m thoáng qua vài bi u hi n th t v ng ng i ph n r i ôngấ ế ỉ ể ể ệ ấ ọ ở ườ ụ ữ ồ
chuy n sang m t nét nhân b n h n; không tránh đc cái đói, cái rách, không tránh đcể ộ ả ơ ượ ượ
cái nghèo, cái kh , ng i v nh t đã tìm đc m t đi m t a tinh th n. Đó là mái m giaổ ườ ợ ặ ượ ộ ể ự ầ ấ
đình. Vì v y có nh ng lúc ng i v nh t b c l ni m vui, ph n ch n, h nh phúc quaậ ữ ườ ợ ặ ộ ộ ề ấ ấ ạ
ngôn ng và c ch thân m t nh m ng Tràng “hoang nó v a v a ch ”…” ch đc cáiữ ử ỉ ậ ư ắ ừ ừ ứ ỉ ượ
th là nhanh. D !”. “Đ kh gió”. Có lúc kh m m t l i, l m Tràng m t cách tình t . Cáiế ơ ồ ỉ ặ ặ ạ ườ ộ ứ
l m c a cô v nh t g i cho ta nh đn câu nói n i ti ng c a Nam Cao trong ki t tác Chíườ ủ ợ ặ ợ ớ ế ổ ế ủ ệ
Phèo: “Ng i đàn bà dù x u đn đâu, khi yêu cũng l m”. Cái l m c a ng i v nh t ườ ấ ế ườ ườ ủ ườ ợ ặ ở
đây qu là đã v t lên trên cái đói, cái khát đ đi đn m t ni m h nh phúc r t điả ượ ể ế ộ ề ạ ấ ờ
th ng.ườ
Đc s ng trong tình th ng m áp c a gia đình bà c T , ng i v nh t đã có đcượ ố ươ ấ ủ ụ ứ ườ ợ ặ ượ
nh ng thay đi rõ nét: d u dàng, đôn h u tr l i, cùng bà m ch ng “xăm x n” quét d nữ ổ ị ậ ở ạ ẹ ồ ắ ọ
v n t c, nhà c a. Vi c quét d n nhà c a trong nh ng ngày tháng y xét v m t kinh tườ ượ ử ệ ọ ử ữ ấ ề ặ ế
thì vô nghĩa nh ng nó l i có ý nghĩa to l n v m t giá tr tinh th n nhân văn.Tràng, cô vư ạ ớ ề ặ ị ầ ợ
nh t, bà c T không ch p nh n l i s ng t m b qua ngày, h v n h ng t i m t cu cặ ụ ứ ấ ậ ố ố ạ ợ ọ ẫ ướ ớ ộ ộ
s ng b n v ng, t t đp h n. S thay đi c a cô v nh t cũng khi n Tràng không kh iố ề ữ ố ẹ ơ ự ổ ủ ợ ặ ế ỏ
ng c nhiên: ” nom Th hôm nay khác l m, rõ ràng là ng i đàn bà hi n h u đúng m cạ ị ắ ườ ề ậ ự
không còn v gì chao chát ch ng l n nh m y l n Tràng g p ngoài t nh.” Không chẻ ỏ ỏ ư ấ ầ ặ ở ỉ ỉ
v y, cô v nh t còn có nh ng d c m t t đp v t ng lai. Cu i tác ph m, cô v nh tậ ợ ặ ữ ự ả ố ẹ ề ươ ố ẩ ợ ặ
nh c đn truy n Thái Nguyên, B c Giang ng i ta phá kho thóc c a Nh t chia cho dânắ ế ệ ở ắ ườ ủ ậ
nghèo. Câu chuy n t ng vu v này nh ng l i b c l m t d c m đi đi, m t cu c thayệ ưở ơ ư ạ ộ ộ ộ ự ả ổ ờ ộ ộ
đi s ph n trong đó có ng i v nh t.ổ ố ậ ườ ợ ặ
Qua hai tác ph m trên ta m i th y đc s c m nh c a tình th ng yêu nó cao nh thẩ ớ ấ ượ ứ ạ ủ ươ ư ế
nào, giúp con ng i v t qua t t c . B ng tình th ng và cái nhìn nhân đo, nhà văn đãườ ượ ấ ả ằ ươ ạ
ng i ca v đp c a ng i lao đng và luôn mu n tìm cho nhân v t c a mình m t h ngợ ẻ ẹ ủ ườ ộ ố ậ ủ ộ ướ
đi m i và t i sáng h n.ớ ươ ơ
Bên c nh nh ng cái chung, đi m gi ng nhau c a hai tác ph m thì hi n th c cu c s ngạ ữ ể ố ủ ẩ ệ ự ộ ố
đc ph n ánh trong hai tác ph m khác nhau:ượ ả ẩ
Trong tác ph m “V ch ng A Ph ” là b i c nh sau cách m ng và trong kháng chi n ẩ ợ ồ ủ ố ả ạ ế ở
mi n núi Tây B c. Nói v nh ng con ng i lao đng vùng núi cao và ch đ phongề ắ ề ữ ườ ộ ở ế ộ
ki n v n còn đang đè n ng lên chính nh ng con ng i n i đây.ế ẫ ặ ữ ườ ơ
Còn “V nh t” c a Tô Hoài l i l y b i c nh là n n đói tr c cách m ng và mi n xuôi.ợ ặ ủ ạ ấ ố ả ạ ướ ạ ở ề
Vào năm 1945 khi mà n n đói hoành hành và ph i khi n h n 2 tri u ng i Vi t Nam ph iạ ả ế ơ ệ ườ ệ ả
ch t đói trong đt đói đyế ợ ấ
Đi v i M , M là n n nhân c a ch đ chúa đt phong ki n mi n núi. Giá tr con ng iố ớ ị ị ạ ủ ế ộ ấ ế ở ề ị ườ
không đc xem tr ng, đa ra đong đm, mua bán, gán n nh đ v t hay trâu bò v y.ượ ọ ư ế ợ ư ồ ậ ậ
Còn v nh t, cô là n n nhân c a n n đói do b n phong ki n, th c dân, phát xít gây ra.ợ ặ ạ ủ ạ ọ ế ự
Phong cách ngh thu t, bút pháp miêu t c a m i tác gi khác nhau: Kim Lân chú ý khaiệ ậ ả ủ ỗ ả
thác t tình hu ng và tâm lí nhân v t. Trong khi Tô Hoài có l i miêu t nhân v t đc đáo.ừ ố ậ ố ả ậ ộ
Qua nhân v t và tình hu ng truy n, không nh ng nhà văn ph n ánh m t m t tr n đen t iậ ố ệ ữ ả ộ ặ ậ ố
trong hi n th c xã h i, cùng s ph n c a ng i dân nghèo mà còn phát hi n v đp tâmệ ự ộ ố ậ ủ ườ ệ ẻ ẹ
h n c a h . Đó là ni m c m thông sâu s c v i n i đau c a con ng i, s nâng niu nétồ ủ ọ ề ả ắ ớ ỗ ủ ườ ự
đp tâm h n mà h n c là s h ng t i gi i phóng cho con ng i.ẹ ồ ơ ả ự ướ ớ ả ườ