Đ bài: Bình gi ng đo n văn trích sau đây trong tác ph m V ch ng A Ph c a Tô ề ả ạ ẩ ợ ồ ủ ủ
Hoài, t : "Ngày T t, M cũng u ng r u (...) M nín khóc M l i b i h i"ừ ế ị ố ượ ị ị ạ ồ ồ
Bài làm
V ch ng A ph là m t truy n ng n tiêu bi u cho phong cách Tô Hoài sau Cách m ngợ ồ ủ ộ ệ ắ ể ạ
tháng Tám. Hi n th c và nhân đo là n i dung n i b t c a thiên truy n này. N i dung yệ ự ạ ộ ổ ậ ủ ệ ộ ấ
l i đc th hi n b ng gi ng văn tr n thu t, miêu t và th hi n tâm tr ng, tính cáchạ ượ ể ệ ằ ọ ầ ậ ả ể ệ ạ
nhân v t h t s c tinh vi và sâu s c. Đo n văn trên th hi n r t rõ tài năng c a Tô Hoàiậ ế ứ ắ ạ ể ệ ấ ủ
trong vi c mô t và khác ho tâm tr ng nhân v t M , m t nhân v t trung tâm c a thiênệ ả ạ ạ ậ ị ộ ậ ủ
truy n V ch ng A Ph .ệ ợ ồ ủ
Đo n văn ch y u nh m di n t tâm tr ng c a M trong m t đêm sau b a c m T t cúngạ ủ ế ằ ễ ả ạ ủ ị ộ ữ ơ ế
ma nhà th ng lý Pá Tra. M t tâm tr ng h n h p: vui s ng và đau kh , ham s ng và t iờ ố ộ ạ ỗ ợ ướ ổ ố ủ
nh c mu n ch t. Và ch y u là th hi n n i tâm nhân v t, ta th y ít l i tho i M khôngụ ố ế ủ ế ể ệ ộ ậ ấ ờ ạ ị
nói câu nào. Ch m t câu h i duy nh t c a A S : "Mày mu n đi ch i à?, M không nói. Aỉ ộ ỏ ấ ủ ử ố ơ ị
S cũng không h i thêm n a". T t c chìm đi trong im l ng, l m lũi M nh chi c bóngử ỏ ữ ấ ả ặ ầ ị ư ế
câm l ng, v t v trong bóng đêm nhà A S . Đc đo n văn, ng i đc th y th i kh c trôiặ ậ ờ ử ọ ạ ườ ọ ấ ờ ắ
đi v i M th c ch m ch p và n ng n làm sao. Trong bóng t i n ng n , mòn m i y,ớ ị ự ậ ạ ặ ề ố ặ ề ỏ ấ
hành đng c a M cũng r t ít. Tô Hoài ch đ vài dòng miêu t vài ba hành đng "M lénộ ủ ị ấ ỉ ể ả ộ ị
l y hũ r u, c u ng c t ng bát... M đng d y... t t b c vào bu ng... M qu n l iấ ượ ứ ố ự ừ ị ứ ậ ừ ừ ướ ồ ị ấ ạ
tóc... V i tay l y cái váy hoa v t trong vách...". Ch có th , ph n l n đo n văn còn l i làớ ấ ắ ở ỉ ế ầ ớ ạ ạ
nh ng dòng n i tâm đang tr i d y, tuôn trào trong lòng M . Cũng vì đ th hi n n i tâmữ ộ ỗ ậ ị ể ể ệ ộ
nhân v t r t đc bi t này, không có cách nào h n là tr n thu t theo con m t c a chínhậ ấ ậ ệ ơ ầ ậ ắ ủ
ng i trong cu c, con m t và t m lòng c a M . M t ng i con gái tràn đy s c s ngườ ộ ắ ấ ủ ị ộ ườ ầ ứ ố
nh ng b đè nén đày đa trong đau kh và t i nh c. M t s ph n bi th m. Và chính vìư ị ọ ổ ủ ụ ộ ố ậ ả
giàu s c s ng nên bi k ch càng tr nên sâu đm. Giá nh tâm h n M đã khô c n, đã ch tứ ố ị ở ậ ư ồ ị ạ ế
h n; giá nh M quên h t đc nh ng k ni m ngày tr c, thì ch c M s b t đi đcẳ ư ị ế ượ ữ ỷ ệ ướ ắ ị ẽ ớ ượ
nhi u đau kh , d n v t. Tô Hoài đã r t thành công trong vi c di n t bi k ch tinh th nề ổ ằ ặ ấ ệ ễ ả ị ầ
này. Rõ ràng là ban đu M ch hành đng theo thói quen m t cách vô th c "Ngày T t Mầ ị ỉ ộ ộ ứ ế ị
cũng u ng r u, M lén l y hũ r u, c u ng c t ng bát r i say". "Cũng u ng" t c là chố ượ ị ấ ượ ứ ố ự ừ ồ ố ứ ỉ
làm theo ng i xung quanh Ngày t t ng i ta u ng, M cũng u ng. Tuy nhiên "u ng cườ ế ườ ố ị ố ố ự
t ng bát", là hành vi b c đu th hi n m t cái gì khác th ng trong tâm lý ng i con gáiừ ướ ầ ể ệ ộ ườ ườ
r i đây. Bi k ch b t đu n i lên khi ý th c Mi b t đu ho t đng th t s . M đu là n iồ ị ắ ầ ổ ứ ắ ầ ạ ộ ậ ự ở ầ ỗ
nh "Lòng M thì đang s ng v ngày tr c. Tai M văng v ng ti ng sáo g i b n đuớ ị ố ề ướ ị ẳ ế ọ ạ ầ
làng". R i M nh l i nh ng ngày xuân tr c, M th i sáo gi i "Có bi t bao nhiêu ng iồ ị ớ ạ ữ ướ ị ổ ỏ ế ườ
mê. ngày đêm đã th i sáo đi theo M "... Chính vì s ng quá sâu s c v i quá kh mà M quênổ ị ố ắ ớ ứ ị
t t c hi n t i "R u đã tan lúc nào. Ng i v , k đi ch i đã vãn c . M không bi t".ấ ả ệ ạ ượ ườ ề ẻ ơ ả ị ế
Cũng chính vì s ng l i v i quá kh , quên hi n t i mà "Đã t nãy, M th y ph i ph i trố ạ ớ ứ ệ ạ ừ ị ấ ơ ớ ở
l i, trong lòng đt nhiên vui s ng nh nh ng đêm T t ngày tr c" và cô th y mình cònạ ộ ướ ư ữ ế ướ ấ
tr "M v n còn tr . M mu n đi ch i". Giá nh đng nh l i, không nh l i đc nh ngẻ ị ẫ ẻ ị ố ơ ư ừ ớ ạ ớ ạ ượ ữ
ngày y thì M không r i vào tâm tr ng "N u có n m lá ngón trong tay lúc này, M s ănấ ị ơ ạ ế ắ ị ẽ
cho ch t ngay. ch không bu n nh l i n a. Nh l i ch th y n c m t a ra". Đy chínhế ứ ồ ớ ạ ữ ớ ạ ỉ ấ ướ ắ ứ ấ
là tâm tr ng khi M b ng t nh l i s ng trong hi n t i. Quá kh và hi n t i gi ng xé trongạ ị ừ ỉ ạ ố ệ ạ ứ ệ ạ ằ
tâm h n M . Hi n t i tăm t i, ng t ng t "Mà ti ng sáo g i b n yêu v n l l ng bay ngoàiồ ị ệ ạ ố ộ ạ ế ọ ạ ẫ ơ ử
đng" th c d y quá kh đp đ đang náo n c trong lòng M . Đ làm n i b t s c s ngườ ứ ậ ứ ẹ ẽ ứ ị ể ổ ậ ứ ố
n i tâm v n mãnh li t, n ng nàn trong tâm h n M , nh trên đã nói (đo n văn ít hành đngộ ẫ ệ ồ ồ ị ư ạ ộ
và ch duy nh t có m t câu h i c a A S mà M không tr l i), Tô Hoài đã t o ra m t côỉ ấ ộ ỏ ủ ử ị ả ờ ạ ộ
M bên trong đang r o r c, náo n c và qu n qu i ni m ham s ng và m t cô M bên ngoàiị ạ ự ứ ằ ạ ề ố ộ ị
nh cái bóng l m lũi, nh đã ch t. Bên ngoài là m t cô M không nói, không h ph n ngư ầ ư ế ộ ị ề ả ứ
gì tr c nh ng vi c A S làm, A S nói Ngay c vi c A S "Còn mu n rình b t m yướ ữ ệ ử ử ả ệ ử ố ắ ấ
ng i con gái n a v làm v . Cũng ch ng bao gi M nói gï". A S h i, M không tr l i.ườ ữ ề ợ ẳ ờ ị ử ỏ ị ả ờ
A S b t đu trói M b ng c m t thúng s i đay, qu n tóc lên c t "làm cho M không cúi,ử ắ ầ ị ằ ả ộ ợ ấ ộ ị
không nghiêng đu đc n a". Không có m t dòng hay m t ch nào mô t l i hành đngầ ượ ữ ộ ộ ữ ả ạ ộ
ph n kháng c a M su t t đu đn cu i, ch th y cô im l ng, âm th m cam ch u. nả ủ ị ố ừ ầ ế ố ỉ ấ ặ ầ ị Ẩ
ch a bên trong l i là m t cô M khác, m t cô M đang náo n c, say s a v i nh ng kứ ạ ộ ị ộ ị ứ ư ớ ữ ỷ
ni m tình yêu. Say s a đn n i "nh không bi t mình đang b trói... M v n nghe ti ng sáoệ ư ế ỗ ư ế ị ị ẫ ế
đa M đi theo nh ng cu c ch i. nh ng đám ch i". Nh ng r i "tay chân đau không c aư ị ữ ộ ơ ữ ơ ư ồ ự
đc" l i đa M tr v v i hi n th c cay đng "M th n th c nghĩ mình không b ng conượ ạ ư ị ở ề ớ ệ ự ắ ị ổ ứ ằ
ng a". K t thúc đo n trích ta l i th y con ng i b n trong c a Mự ế ạ ạ ấ ườ ề ủ ị
Xu t hi n "M nín khóc, M l i b i h i". Đây chinh là lúc M quên đi th c t i. Nh vấ ệ ị ị ạ ồ ồ ị ự ạ ớ ề
th i đi m trai làng "đn bên nách làm hi u, r ng i yêu d vach ra r ng ch i Có thờ ể ế ệ ủ ườ ỡ ừ ơ ể
th y rõ th c t i và k ni m c đan xen nhau, gi ng xé tâm h n M Càng nh t i k ni mấ ự ạ ỷ ệ ứ ằ ồ ị ớ ớ ỷ ệ
M càng xót xa, đau kh v i th c t i phũ phàng. Đo n văn cho ta th y trong con ng iị ổ ớ ự ạ ạ ấ ườ
l m lũi, kh n kh đó v n ti m tàng m t s c s ng âm th m nh ng mãnh li t. Ng i đcầ ố ổ ẫ ề ộ ứ ố ầ ư ệ ườ ọ
không m y khó khăn khi mu n phân tích giá tr ph n ánh hi n th c xã h i m t cách sâuấ ố ị ả ệ ự ộ ộ
s c đo n văn. Ch c n d n ra chi ti t tác gi mô t thái đ c a A S khi trói M m tắ ở ạ ỉ ầ ẫ ế ả ả ộ ủ ử ị ộ
cách l nh lùng, tàn nh n cũng đ th y b m t th t ghê t m c a lũ chúa đt và s ph nạ ẫ ủ ấ ộ ặ ậ ở ủ ấ ố ậ
kh n kh . t i nh c c a ng i dân mi n núi, đc bi t là ng i ph n d i ách th c dânố ổ ủ ụ ủ ườ ề ặ ệ ườ ụ ữ ướ ự
phong ki n. Bên c nh giá tr hi n th c y, đo n văn tuy đc tr n thu t b ng m t ch tế ạ ị ệ ự ấ ạ ượ ầ ậ ằ ộ ấ
gi ng có v r t khách quan, ng i đc v n nh n ra thái đ đng c m, xót th ng c a Tôọ ẻ ấ ườ ọ ẫ ậ ộ ồ ả ươ ủ
Hoài đi v i nhân v t M . Không th u hi u và thông c m v i nh ng ng i b chà đpố ớ ậ ị ấ ể ả ớ ữ ườ ị ạ
nh M , nhà văn không th hoá thân và di n t đc thành công đi s ng n i tâm ph cư ị ể ễ ả ượ ờ ố ộ ứ
t p và phong phú c a M trong cái đêm mùa xuân y. Cũng qua đo n văn này, ng i ta cònạ ủ ị ấ ạ ườ
th y đc thái đ c m ph n c a tác gi đi v i lo i ng i nh A S Không m t l i bìnhấ ượ ộ ả ẫ ủ ả ố ớ ạ ườ ư ử ộ ờ
ph m, bình lu n, ch qua vài nét phác ho hành đng c a A S ho c tác gi ch c n hẩ ậ ỉ ạ ộ ủ ử ặ ả ỉ ầ ạ
vài ch nh "trói v xong" cũng đ th y thái đ căm ph n c a tác gi ... Đó chính là ýữ ư ợ ủ ấ ộ ẫ ủ ả
nghĩa nhân đo c a đo n văn.ạ ủ ạ
Đo n văn trên là m t trong nh ng đo n văn hay nh t c a truy n V ch ng A Ph . Tuyạ ộ ữ ạ ấ ủ ệ ợ ồ ủ
r t ng n ng i so v i toàn b thiên truy n, nó đã th hi n đc rõ nét tài năng miêu tấ ắ ủ ớ ộ ệ ể ệ ượ ả
di n bi n n i tâm c a nhân v t m t cách chân th t, sinh đng trên tinh th n hi n th c vàễ ế ộ ủ ậ ộ ậ ộ ầ ệ ự
nhân đo sâu s c.ạ ắ