Ch ng ch qu là lo i ch ng khoán xác nh n quy n s h u c a nhà đ u t đ iứ ỉ ỹ ạ ứ ậ ề ở ữ ủ ầ ư ố
v i m t ph n v n góp c a qu đ i chúng.ớ ộ ầ ố ủ ỹ ạ
Nói đ n gi n nh sau. B n quan tâm và mu n đ u t vào nhi u c phi u m tơ ả ư ạ ố ầ ư ề ổ ế ộ
lúc, ví d nh 50 c phi u. Nh ng trong tay b n không có nhi u ti n (ch vàiụ ư ổ ế ư ạ ề ề ỉ
ch c tri u). Trong tr ng h p này, b n mu n th c hi n k ho ch đ u t c aụ ệ ườ ợ ạ ố ự ệ ế ạ ầ ư ủ
mình thì ph i tìm ki m thêm ng i cùng ý t ng đ góp v n, đ u t chung.ả ế ườ ưở ể ố ầ ư
Bây gi có m t nhóm ng i đ ng ra làm trung gian, và h s kêu g i, t p h pờ ộ ườ ứ ọ ẽ ọ ậ ợ
các b n l i, đ m m t cái qu chung. Đó là cách hi u đ n gi n nh t v m tạ ạ ể ở ộ ỹ ể ơ ả ấ ề ộ
qu đ u t (nhi u t đ ng).ỹ ầ ư ề ỷ ồ
Và đ ti n cho m i ng i mua bán, chuy n nh ng l i t l góp v n trong cáiể ệ ọ ườ ể ượ ạ ỉ ệ ố
qu đó, ng i ta cũng chia t ng s v n ra thành nhi u ph n nh (h t nh cáchỹ ườ ổ ố ố ề ầ ỏ ệ ư
làm đ i v i c phi u các công ty c ph n khác). Đó chính là ch ng ch qu .ố ớ ổ ế ở ổ ầ ứ ỉ ỹ
Công ty c ph n phát hành c ph n cho c đông g i là c phi u.ổ ầ ổ ầ ổ ọ ổ ế
Công ty Qu n lý qu phát hành c ph n cho c đông g i là Ch ng ch qu .ả ỹ ổ ầ ổ ọ ứ ỉ ỹ
Nh v y ch ng ch qu và c phi u là nh nhau ch ng qua phân bi t cho koư ậ ứ ỉ ỹ ổ ế ư ằ ệ
nh m l n là Công ty qu n lý Qu ch chuyên v đ u t tài chính, đ c bi t là đ uầ ẫ ả ỷ ỉ ề ầ ư ặ ệ ầ
t vào th tr ng ch ng khoán ch ko nh là các công ty c ph n chuyên v s nư ị ườ ứ ứ ư ổ ầ ề ả
xu t và kinh doanh.ấ
Vì v y tìm hi u các nhân t tác đ ng t i ch ng ch qu t ng t nh cậ ể ố ộ ớ ứ ỉ ỹ ươ ự ư ổ
phi u .C th nh sau:ế ụ ể ư
1. Các y u t kinh tế ố ế
a) Tăng tr ng kinh tưở ế
Khi n n kinh t tăng tr ng thì h u nh các ngành các lĩnh v c đ uề ế ưở ầ ư ự ề
b nh h ng. Và ch ng ch qu cũng n m trong s đó, giá tr c a ch ngị ả ưở ứ ỉ ỹ ằ ố ị ủ ứ
ch qu có xu h ng tăng khi n n kinh t tăng tr ng và có xu h ngỉ ỹ ướ ề ế ưở ướ
gi m khi n n kinh t kém phát tri n.ả ề ế ể
b) Quan h cung c uệ ầ
Trong kinh doanh, quy lu t cung c u luôn có nh h ng r t l n đ nậ ầ ả ưở ấ ớ ế
giá thành s n ph m, và đ u t ch ng khoán cũng không ph i là m t ngo iả ẩ ầ ư ứ ả ộ ạ
l .ệ
c) Ho t đ ng c a công ty,doanh nghi p mà qu đ u t ch ng khoán đ uạ ộ ủ ệ ỹ ầ ư ứ ầ
t vào:ư
Giá c a c phi u h u nh ph thu c hoàn toàn vào k t qu ho tủ ổ ế ầ ư ụ ộ ế ả ạ
đ ng kinh doanh hay s c kh e c a doanh nghi p. Khi doanh nghi p ho tộ ứ ỏ ủ ệ ệ ạ
đ ng n đ nh mà không g p ph i nh ng bi n c b t ng d n đ n ph iộ ổ ị ặ ả ữ ế ố ấ ờ ẫ ế ả
thanh lý hay phá s n thì dòng ti n mà ng i n m gi c phi u nh n đ cả ề ườ ắ ữ ổ ế ậ ượ
là c t c đ c chia hàng năm. Con s này có s dao đ ng và đôi khi cũngổ ứ ượ ố ự ộ
có nh ng kho n b t th ng nào đó, nh ng nhìn chung bình quân trong dàiữ ả ấ ườ ư
h n nó chính là l i nhu n t ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p.ạ ợ ậ ừ ạ ộ ủ ệ
e) Lãi su tấ
M i quan h gi a lãi su t và giá tr ch ng ch qu là gián ti p vàố ệ ữ ấ ị ứ ỉ ỹ ế
luôn thay đ i. Nguyên nhân là do lu ng thu nh p t c phi u có th thayổ ồ ậ ừ ổ ế ể
đ i theo lãi su t và chúng ta không th ch c ch n li u s thay đ i c aổ ấ ể ắ ắ ệ ự ổ ủ
lu ng thu nh p này có làm tăng hay bù đ p cho m c bi n đ ng v lãi su tồ ậ ắ ứ ế ộ ề ấ
hay không. Lãi su t tăng s r t có kh năng làm gi m giá tr ch ng chấ ẽ ấ ả ả ị ứ ỉ
qu trên th tr ng. Ng i có ch ng ch qu th ng trông ch c t cỹ ị ườ ườ ứ ỉ ỹ ườ ờ ổ ứ
th p thôi. Nh ng đ i l i, h mong giá tr c a ch ng ch qu s tăng trênấ ư ổ ạ ọ ị ủ ứ ỉ ỹ ẽ
th tr ng ch ng khoán.ị ườ ứ
2. Y u t phi kinh tế ố ế
a) Y u t chính trế ố ị
Kinh t không th tách r i kh i chính tr . Đi u ki n chính tr là m tế ể ờ ỏ ị ề ệ ị ộ
trong nh ng y u t vĩ mô quan tr ng, làm n n t ng cho s bi n đ ng,ữ ế ố ọ ề ả ự ế ộ
tăng tr ng cũng nh phát tri n c a m i n n kinh t nói chung và thưở ư ể ủ ọ ề ế ị
tr ng ch ng khoán nói riêng. Do đó, khi đ c p đ n các nhân t tác đ ngườ ứ ề ậ ế ố ộ
t i xu th giá ch ng khoán, chúng ta không th b qua nh ng y u t trongớ ế ứ ể ỏ ữ ế ố
môi tr ng chính tr hay s bi n đ ng c a tình hình chính tr . ườ ị ự ế ộ ủ ị
b) Y u t văn hoáế ố
Nh c đ n văn hoá đây không có nghĩa ch là văn hoá xã h i truy nắ ế ở ỉ ộ ề
th ng hay y u t dân gian, dân t c c a Vi t Nam. M i m t lĩnh v c tố ế ố ộ ủ ệ ỗ ộ ự ừ
đ i s ng, xã h i hay kinh t , kĩ thu t đ u t n t i m t th văn hoá c aờ ố ộ ế ậ ề ồ ạ ộ ứ ủ
riêng lĩnh v c y, ví nh văn hoá công ty, văn hoá ngành…Cũng nh v y,ự ấ ư ư ậ
th tr ng ch ng khoán Vi t Nam m c dù còn non tr , m i đ c thànhị ườ ứ ệ ặ ẻ ớ ượ
l p t năm 2000, ch a hoàn thi n đ c văn hoá c a mình nh ng cũng đãậ ừ ư ệ ượ ủ ư
có nh ng y u t riêng đ c tr ng, ph n nào tác đ ng t i xu th giá ch ngữ ế ố ặ ư ầ ộ ớ ế ứ
khoán.
c) Y u t th tr ngế ố ị ườ
Y u t th tr ng là r t quan tr ng b i nó nh h ng m nh mế ố ị ườ ấ ọ ở ả ưở ạ ẽ
đ n giá c phi u. Khi hàng lo t các c phi u cùng ngành trên th tr ng bế ổ ế ạ ổ ế ị ườ ị
m t giá, thì giá c phi u c a công ty mà b n l a ch n ch c ch n cũng sấ ổ ế ủ ạ ự ọ ắ ắ ẽ
s t gi m theo. Ng c l i, n u giá c phi u c a các công ty này tăng theoụ ả ượ ạ ế ổ ế ủ
s phát tri n c a th tr ng thì c phi u b n mua vào cũng đ c “ănự ể ủ ị ườ ổ ế ạ ượ
theo” nh ng ch s tích c c đó. Do đó, chúng ta nên đ ý đ n t m quanữ ỉ ố ự ể ế ầ
tr ng c a vi c nghiên c u các đ th bi n đ ng giá ch ng khoán theoọ ủ ệ ứ ồ ị ế ộ ứ
ngày, theo tu n và theo tháng tr c m i quy t đ nh đ u t c phi u.ầ ướ ỗ ế ị ầ ư ổ ế