Chế độ tài phán viên trong hệ thống Tòa án Nhật Bản: Tổng quan và phân tích

CHẾ ĐỘ TÀI PHÁN VIÊN TRONG HỆ THỐNG

TÒA ÁN NHẬT BẢN

Phan Tuấn Ly1*, Lý Linh Nghi1, Trương Lê Thanh Thảo1

1Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh

*Tác giả liên hệ: Phan Tuấn Ly, ptly@hcmulaw.edu.vn

1. ĐẶT VẤN ĐỀ

Ch đ ti phán viên (vit tắt l TPV) ti

Nht Bản l mt dng thức của cơ ch nhân dân

tham gia vo hot đng xét xử. Trong bối cảnh

dân chủ hóa cũng như yêu cầu của hot đng cải

cách tư pháp hiện nay, việc xây dựng mt ch

định pháp lý hiệu quả nhằm to điều kiện cho

người dân tham gia vo hot đng xét xử l mt

việc lm cần thit. Các quốc gia dân chủ đều có

các quy định trong pháp lut tố tụng nhằm ghi

nhn ni dung ny. Đơn cử ở Việt Nam, ch đ

hi thẩm nhân dân (HTND) tham gia vo xét xử

ti các tòa án cũng l mt dng thức của cơ ch

nhân dân tham gia vo hot đng xét xử. Cải

thiện hot đng của cơ ch ny ở các quốc gia l

nhu cầu cấp thit nhằm xây dựng mt hệ thống tư

pháp dân chủ, công bằng.

Nghiên cứu về TPV được tin hnh bởi

nhiều học giả ở Nht Bản v trên th giới. Các

công bố nổi bt v liên quan trực tip đn TPV

có thể kể đn như Tsuchiya, Y. (2005) khái quát

về ch đ ny trong tin trình cải cách tư pháp ở

Nht Bản; Yanase, N. (2009) nghiên cứu về lịch

sử pháp lý của ch đ ny dựa trên lý thuyt về

dân chủ; Takeshima, C. (2017) v Ii, T. (2019)

công bố hai công trình về mục tiêu, đặc điểm

cũng như so sánh mô hình TPV với mt số mô

hình nhân dân tham gia vo xét xử khác trên th

giới. Ở Việt Nam, mt số học giả cũng bn đn

cơ ch nhân dân tham gia vo hot đng xét xử

THÔNG TIN CHUNG

TÓM TẮT

Ngy nhn bi: 03/07/2025

Bi vit ny nghiên cứu việc tổ chức, vn hnh của ch đ ti phán

viên (TPV) trong bối cảnh cải cách hệ thống tư pháp ở Nht Bản

từ góc nhìn khu vực học. Bằng việc sử dụng các phương pháp

nghiên cứu tổng hợp, phân tích ni dung v suy lun logic, bi

vit miêu tả thực trng tổ chức của mô hình TPV của Nht Bản

thông qua các vấn đề: quy định pháp lý, hot đng trong phiên tòa

hình sự, sự đc lp trong xét xử. Ch đ TPV thể hiện có ưu điểm:

nâng cao niềm tin của người dân đối với hệ thống tư pháp, các vụ

án nghiêm trọng bắt buc có ti phán viên, phán quyt của TPV

đòi hỏi sự đồng thun của thẩm phán. Đồng thời, ch đ TPV vẫn

có những tồn ti nhất định. Trên các cơ sở ny, bi vit đưa ra mt

số lưu ý từ kinh nghiệm của Nht Bản về cơ ch người dân tham

gia vo hot đng xét xử trong hệ thống cơ quan tư pháp. Từ đó,

bi vit đề xuất mt số kinh nghiệm cho Việt Nam nhằm hon

thiện việc xây dựng mô hình nhân dân tham gia vo hệ thống tư

pháp.

Ngy nhn bi sửa: 16/09/2025

Ngy duyệt đăng: 07/10/2025

TỪ KHOÁ

Chế độ tài phán viên;

Độc lập tư pháp;

Nhân dân tham gia xét xử;

Tòa án Nhật Bản.

04-2025

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ ÑOÀNG NAI

137

trong cơ quan tư pháp như: Trần, T. T. H. (2018)

nghiên cứu về tính đc lp của ch đ nhân dân

tham gia xét xử; Võ, M. K., & Nguyễn, P. A.

(2018) nghiên cứu về thẩm phán không chuyên

trong phiên tòa hình sự của Hoa Kỳ v Nht Bản

nhằm đưa ra kinh nghiệm cho Việt Nam. Nhìn

chung, các công bố ở Việt Nam vẫn chưa bn

lun đn ch đ TPV ở Nht Bản. Do đó, bi vit

ny được kỳ vọng sẽ góp phần vo giới thiệu v

bn lun mt số khía cnh liên quan đn ch đ

TPV.

Theo đó, bi vit tp trung vo giải quyt các

câu hỏi nghiên cứu sau:

(i) Thực trng tổ chức mô hình TPV ở Nht

Bản như th no?

(ii) Các ưu điểm v hn ch của ch đ TPV

trong hot đng tư pháp l gì?

(iii) Bi học kinh nghiệm no được rút ra từ

mô hình TPV của Nht Bản?

2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Với mục tiêu tìm hiểu về ch đ TPV của

Nht Bản để có thể phân tích các giá trị kinh

nghiệm cho các quốc gia khác, bi vit sử dụng

các phương pháp nghiên cứu chủ yu l tổng hợp,

phân tích ni dung v suy lun logic. Cụ thể,

phương pháp tổng hợp được sử dụng để khái quát

cơ sở lý thuyt về hệ thống tòa án của Nht Bản,

các mô hình nhân dân tham gia xét xử trên th

giới v thực trng triển khai mô hình ti phán

viên ở Nht Bản. Đồng thời kt hợp phương pháp

phân tích v suy lun logic để đưa ra các đánh giá

về phương thức ny ở Nht Bản cũng như mt số

lưu ý trong việc xây dựng ch đ nhân dân tham

gia vo hot đng xét xử.

3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO

LUẬN

3.1. Cơ sở lý thuyết

3.1.1. Ta án trong mối quan hệ tam quyền

phân lập

Theo quy định ti Hin pháp hiện hnh, Nht

Bản áp dụng ch đ tam quyền phân lp ghi nhn

vai trò “kiềm chế và đối trọng” giữa ba nhánh

quyền lp pháp – hnh pháp – tư pháp. Trong đó,

Tòa án l cơ quan nắm giữ quyền tư pháp thực

hiện việc cân bằng cũng như ch ước quyền lực

với Chính phủ v Quốc hi Nht Bản. Tòa án có

quyền thẩm tra vi hin đối với các văn bản pháp

lut do Quốc hi ban hnh (Điều 81) ghi nhn sự

kiềm ch quyền lực của Tòa án đối với Quốc hi.

Ngược li, Quốc hi cũng thực hiện sự kiềm ch

thông qua cơ ch “Tòa án lun ti” (弾劾裁判

Dangai saiban, Điều 78). Tương tự, Tòa án còn

duy trì sự cân bằng với quyền hnh pháp do

Chính phủ nắm giữ. Ni các nắm quyền bổ nhiệm

các thẩm phán (trừ chánh án) theo quy định của

pháp lut (Điều 79). Ngược li, Tòa án li được

ghi nhn quyền thẩm tra vi hin (Điều 81) đối với

các hnh vi hnh chính cũng như văn bản quy

phm pháp lut do cơ quan hnh pháp ban hnh.

Vì vy, Tòa án nắm giữ mt vị trí quan trọng

nhằm thực hiện việc kiềm ch đối trọng với Quốc

hi v Chính phủ trong hệ thống chính trị của

Nht Bản.

3.1.2. Các mô hình nhân dân tham gia vào hoạt

động xét xử tại Toà án

Trong xu hướng phát triển của các nền dân

chủ hiện đi, việc xây dựng v đảm bảo sự phát

triển của cơ ch nhân dân tham gia vo hot đng

xét xử ngy cng phổ bin. Tiêu biểu l mô hình

ti phán viên, bồi thẩm v tham thẩm. Các mô

hình ny nhằm hiện thực hóa việc nhân dân tham

gia vo hot đng xét xử ti tòa án, từ đó đảm bảo

dân chủ trong hot đng của cơ quan tư pháp.

Đồng thời, việc lm ny cũng đảm bảo quyền lm

chủ của nhân dân trong nhánh quyền lực tư pháp.

(i) Mô hình tài phán viên

Mô hình ti phán viên ( 裁判員制度

Saibanin Seido) l mô hình xét xử trong đó các

công dân bình thường không phải l chuyên gia

pháp lý tham gia vo phiên tòa hình sự. Trong

mt số nghiên cứu gọi mô hình ny l thẩm phán

không chuyên (Võ, M. K., & Nguyễn, P. A.,

2018). Đặc trưng của mô hình ny thể hiện ở các

phương diện (Kemmochi, M., 2014): Một, phm

vi tham gia xét xử chỉ giới hn trong các vụ án

hình sự có tính chất nghiêm trọng; Hai, thẩm

04-2025

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ ÑOÀNG NAI

138

quyền của TPV l tham gia tìm kim, xác định sự

tht vụ án, quyt định mức hình pht; Ba, TPV

tham gia xét xử cùng mt Hi đồng xét xử (vit

tắt l HĐXX) với thẩm phán, không thnh lp hi

đồng riêng biệt; Bốn, TPV l những người được

lựa chọn ngẫu nhiên theo danh sách người có

quyền bầu cử cho thnh viên H nghị viện v

không thuc các trường hợp bị cấm v bắt buc

từ chối; Năm, TPV được bổ nhiệm tham gia xét

xử theo từng vụ việc m không theo nhiệm kỳ di

hn.

(ii) Mô hình tham thẩm

Mô hình tham thẩm (参審制度 Sanshin

Seido) l phương thức xét xử bao gồm thẩm phán

v tham thẩm viên to thnh mt hi đồng duy

nhất để xác định các tình tit của ti phm, bản

án v đưa ra quyt định về các vấn đề pháp lý

trong các vụ án hình sự. Mô hình ny phổ bin ở

mt số nước Châu Âu, Trung Quốc v cả Việt

Nam. Đặc trưng của mô hình ny thể hiện ở các

phương diện sau (司法制度改革審議会., 2012):

Một, phm vi tham gia xét xử trải rng trong các

lĩnh vực, bao gồm cả dân sự v hình sự; Hai, hầu

ht các quốc gia đều quy định cho tham thẩm viên

có quyền lực tương đương với thẩm phán trong

HĐXX; Ba, tương tự với mô hình TPV, tham

thẩm viên thực hiện nhiệm vụ cùng thẩm phán

với số lượng chim đa số hơn trong cùng mt hi

đồng xét xử (khoản 1 Điều 254 B lut Tố tụng

hình sự năm 2015); Bốn, quy trình bổ nhiệm bắt

đầu bằng việc mt tổ chức chính quyền địa

phương hoặc đảng phái chính trị đề cử mt danh

sách ứng cử viên phù hợp để Tòa án hoặc mt hi

đồng xem xét bổ nhiệm (衆議院憲法調査会事

務局., 2004, tr.27); Năm, tham thẩm viên lm

việc theo nhiệm kỳ v tham gia vo các vụ án

trong thời gian đó.

(iii) Mô hình bồi thẩm

Mô hình bồi thẩm (陪審制度 Baishin Seido)

l phương thức xét xử bao gồm mt bồi thẩm

đon đc lp với thẩm phán, có quyền xem xét sự

tht vụ án để kt lun có ti hoặc vô ti trong các

vụ án hình sự, cũng như trách nhiệm pháp lý

trong các vụ án dân sự. Mô hình ny phổ bin ở

nhiều quốc gia theo hệ thống thông lut, trong đó

có Hoa Kỳ. Đặc trưng của mô hình ny thể hiện

qua các khía cnh sau (Võ, M. K., & Nguyễn, P.

A., 2018) (VanLeeuwen, H., 2020): Một, phm

vi tham gia xét xử tương tự với mô hình tham

thẩm, bao gồm cả hình sự lẫn dân sự; Hai, cơ cấu

của bồi thẩm đon có điểm tương đối khác biệt

so với hai mô hình trên, chẳng hn như ở Hoa Kỳ,

ch đ bồi thẩm đon có thể chia lm hai b phn

chính: Đi bồi thẩm đon v Bồi thẩm đon ti

phiên tòa; Ba, trong tố tụng hình sự, bồi thẩm

đon có quyền xác định các tình tit của ti phm

(có ti hay không), trong khi đó thẩm phán phụ

trách các vấn đề pháp lý (giải thích pháp lut) v

quyt định mức hình pht; Bốn, bồi thẩm đon l

mt hi đồng tách biệt với thẩm phán khi thực

hiện nhiệm vụ; Năm, bồi thẩm đon được hình

thnh v xét xử theo từng vụ việc, không theo

nhiệm kỳ.

Bảng 1. Bảng so sánh các đặc điểm điển hình của ba

dng thức nhân dân tham gia vo hot đng xét xử

ti Tòa án (Nguồn tác giả tự tổng hợp)

Tiêu chí

Mô hình

bồi thẩm

Mô hình

tham

thẩm

Mô hình

tài phán

viên

Trường

hợp

tham gia

Có thể

tham gia

vụ việc

dân sự

v vụ án

hình sự

Có thể

tham gia

trong vụ

việc dân

sự v vụ

án hình

sự

Chỉ tham

gia trong

các vụ án

hình sự.

Quyền

tìm kiếm

xác định

sự thật

vụ việc

Có

quyền

xem xét

Có

quyền

xem xét

Có

quyền

xem xét

Quyền

quyết

định

mức

phạt

Không

có quyền

quyt

định

Có

quyền

quyt

định

Có

quyền

quyt

định

04-2025

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ ÑOÀNG NAI

139

Tiêu chí

Mô hình

bồi thẩm

Mô hình

tham

thẩm

Mô hình

tài phán

viên

Hội

Đồng

đánh giá

Thnh

lp hi

đồng

riêng biệt

Không

thnh lp

hi đồng

riêng biệt

Tham gia

chung

hi đồng

với thẩm

phán

Không

thnh lp

hi đồng

riêng biệt

Tham gia

chung

hi đồng

với thẩm

phán

Nhiệm

kỳ

Theo

từng vụ

việc

Theo

nhiệm kỳ

Theo

từng vụ

việc

Phương

thức bổ

nhiệm

Lựa chọn

ngẫu

nhiên

Đề xuất,

khuyn

nghị của

tổ chức

đon thể

Lựa chọn

ngẫu

nhiên

3.2. Thực trạng tổ chức mô hình tài phán viên

ở Nhật Bản

3.2.1. Quy định pháp lý về tài phán viên

Ở Nht Bản, ch đ TPV ra đời vo năm

2004 v được áp dụng chính thức từ năm 2009.

Lut TPV được ban hnh vo năm 2004 đã thit

lp mt khung pháp lý quan trọng cho ch đ

TPV ở Nht Bản. Lut ny đã quy định những

quy tắc đặc biệt cho các vụ án hình sự có sự tham

gia của TPV, bao gồm việc sửa đổi Lut Tòa án

v Lut Tố tụng hình sự Nht Bản nhằm hon

thiện v thống nhất các cơ sở pháp lý để tổ chức

v triển khai ch đ TPV. Đây được xem l căn

cứ pháp lý cao nhất ghi nhn cơ ch nhân dân

tham gia vo quá trình tố tụng hình sự cùng với

thẩm phán. Điều ny được kỳ vọng sẽ góp phần

nâng cao hiểu bit pháp lut cũng như xây dựng

niềm tin của nhân dân đối với hệ thống tư pháp.

Cho đn nay, Lut TPV đã qua các lần sửa đổi

vo năm 2005, 2006, 2007, 2009, 2014, 2015,

2016 v năm 2020. Như vy, Lut TPV đã trải

qua nhiều lần sửa đổi để hon thiện hơn trong quá

trình triển khai trên thực t nhằm đt được sự

đồng thun của người dân.

Trước khi Lut Ti phán viên được ban hnh,

các cuc thăm dò dư lun luôn cho thấy rằng

công dân Nht Bản không muốn tham gia vo các

phiên tòa (Philip & Suzuki, 2016). Sau khi triển

khai cho thấy số lượng người quan tâm ngy cng

tăng cao (khoảng mt nửa số người được khảo

sát cho thấy họ quan tâm), v các cuc thăm dò

gần đây cho thấy khoảng mt phần ba nhân dân

cũng có sự quan tâm tương tự (Philip & Suzuki,

2016, tr.7).

3.2.2. Vai tr của tài phán viên trong tố tụng

hình sự

TPV không tham gia vo tất cả các vụ án

hình sự, m chỉ xuất hiện trong mt số vụ án

nghiêm trọng được dư lun quan tâm, cụ thể:

những vụ án liên quan đn ti phm bị áp dụng

hình pht nghiêm khắc như tử hình, tù chung thân

hoặc án pht giam từ mt năm trở lên; v những

vụ án có ti phm gây ra hu quả nghiêm trọng

dẫn đn cái cht của nn nhân do hnh vi cố ý của

thủ phm (Khoản 2 Điều 26 Lut Tòa án năm

1947).

Theo quy định của pháp lut hiện hnh, bị

cáo không được quyền từ chối sự tham gia của

TPV trong các phiên xét xử hình sự. Tuy nhiên,

để giảm bớt áp lực cho các TPV, pháp lut Nht

Bản đã đưa ra mt số trường hợp ngoi lệ quy

định ti Điều 3 v Điều 3.2 của Lut TPV. Cụ thể,

Tòa án có thể quyt định mt số vụ án hình sự m

không cần sự tham gia của TPV, nu có các căn

cứ hợp lý cho rằng lời nói hoặc hnh đng của bị

cáo hoặc người liên quan có thể gây nguy hiểm

cho TPV v gia đình họ. Thêm vo đó, việc sửa

đổi Lut TPV đã bổ sung thêm hai trường hợp

khác: Một, khi thời gian xét xử dự kin kéo di

do tính phức tp của vụ án hoặc số lượng phiên

tòa cần có sự tham gia của TPV quá lớn; Hai, khi

hi đồng TPV không đủ thnh viên do thiu

người bổ sung v có lý do để tin rằng việc tuyển

chọn hoặc duy trì TPV cũng sẽ gặp trở ngi.

04-2025

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ ÑOÀNG NAI

140

3.2.3. Sự độc lập của tài phán viên

Điều 8 Lut TPV năm 2004 quy định: “Tài

phán viên thực hiện nhiệm vụ của mình một cách

độc lập”. Thứ nhất, TPV đc lp trong thực hiện

thẩm quyền. TPV phải đảm bảo rằng trong khi

thực hiện nhiệm vụ, họ không bị ảnh hưởng bởi

các yu tố bên ngoi như áp lực chính trị, tư duy

nhóm hoặc các yu tố chủ quan khác. Thứ hai,

TPV phải đc lp với thẩm phán trong quá trình

thực hiện nhiệm vụ. Trong quá trình xét xử, TPV

có thể thảo lun với các thẩm phán, nhưng khi

đưa ra phán quyt, họ phải xem xét các vấn đề

của vụ việc mt cách khách quan, không bị rng

buc bởi các quan điểm khác. Ngoi ra, sự đc

lp của TPV còn được thể hiện qua việc biểu

quyt v quyt định theo đa số. Sự đc lp của

TPV phải đảm bảo tuân theo pháp lut. Khi

nghiên cứu chứng cứ, đưa ra ý kin thảo lun hay

khi nghị án, TPV phải căn cứ vo các quy định

của pháp lut để giải quyt, không được thể hiện

ý chí chủ quan trong việc áp dụng pháp lut. Đc

lp tức l tuân theo pháp lut v tuân theo pháp

lut để được đc lp (Trần, T. T. H., 2018, tr.50).

3.3. Một số đánh giá mô hình tài phán viên của

Nhật Bản

3.3.1. Ưu điểm

Ch đ TPV ti Nht Bản l mt hình thức

kt hợp giữa thẩm phán v người dân, góp phần

nâng cao sự minh bch của hệ thống cơ quan tư

pháp. Những ưu điểm nổi bt của ch đ ny có

thể xem xét qua ba khía cnh.

Thứ nhất, sự tham gia của TPV đã góp phần

lm minh bch hot đng xét xử của cơ quan tư

pháp. Đồng thời, việc có mặt của cả thẩm phán

v TPV trong hi đồng xét xử mang li sự cân

bằng giữa kin thức chuyên môn của thẩm phán

v nhn thức xã hi của TPV. Điều ny không chỉ

nâng cao chất lượng xét xử m còn bảo đảm phán

quyt phản ánh đúng giá trị đo đức v chuẩn

mực xã hi. Trong mt số trường hợp, phán quyt

có sự tham gia của TPV nghiêm khắc hơn, đáp

ứng được sự kỳ vọng của dư lun xã hi về việc

định khung hình pht thích đáng đối với các ti

phm nghiêm trọng (上冨敏伸., 2004, tr.9).

Thứ hai, sự tham gia của TPV giúp các vụ án

có khả năng tuyên án tử hình xem xét kĩ lưỡng

hơn các khía cnh pháp lý v xã hi.Sự xuất hiện

của TPV l điều kiện bắt buc trong các vụ án

ny. Điều ny sẽ góp phần lm tăng tính khách

quan v chính xác trong việc ra quyt định. Đồng

thời, nó to ra mt ro cản cao hơn để đảm bảo

án tử hình chỉ được áp dụng cho những trường

hợp thực sự nghiêm trọng. Mt kt quả nghiên

cứu cho thấy gần 7.500 bị cáo đã bị xét xử theo

ch đ ti phán viên v 7.300 người bị kt ti,

trong đó có 22 người nhn án tử hình (Philip &

Suzuki, 2016, tr.5). Tỷ lệ kt án 97% ny thực sự

thấp hơn tỷ lệ kt án 99% điển hình trước khi áp

dụng ch đ ti phán viên. Việc ny cũng phản

ánh sự tôn trọng giá trị con người, thể hiện rằng

án tử hình chỉ được xem xét như mt biện pháp

cuối cùng.

Thứ ba, mặc dù TPV có quyền đưa ra phán

quyt của mình, nhưng điều quan trọng l ý kin

của họ không thể đơn đc cấu thnh phán quyt.

Theo đó, phán quyt của TPV cần có sự đồng

thun từ ít nhất mt thẩm phán – người có chuyên

môn sâu, đảm bảo rằng quyt định cuối cùng

không chỉ dựa vo ý kin cá nhân hay xu hướng

chung của dư lun xã hi, m còn phải tuân thủ

đúng các quy định pháp lut.

3.3.2. Hạn chế

Bên cnh những ưu điểm, thực tiễn triển khai

ch đ TPV ghi nhn mt số hn ch nhất định.

Thứ nhất l về kin thức của các TPV. Do

thiu chuyên môn nên quyt định của TPV

thường mang tính cảm tính hơn so với thẩm phán.

Đồng thời, việc họ không có chuyên môn dẫn đn

việc họ không đóng góp được gì trong quá trình

xét xử. Điều ny xuất phát từ việc các TPV đều

được tuyển chọn từ người dân bình thường,

không có kin thức pháp lut ở cấp đ chuyên

môn sâu. Do đó, những ý kin của họ đa số đều

chịu sự ảnh hưởng từ những lời giải thích của

thẩm phán, m không phải l ý kin riêng của cá

nhân. Tháng 3 năm 2010, mt TPV ti Tòa án

qun Nara tuyên bố: “Vì thiếu kiến thức nên

04-2025

TAÏP CHÍ KHOA HOÏC VAØ COÂNG NGHEÄ ÑAÏI HOÏC COÂNG NGHEÄ ÑOÀNG NAI

141

Chế độ tài phán viên trong hệ thống Tòa án Nhật Bản

Bài viết nghiên cứu về chế độ tài phán viên Nhật Bản gồm tổ chức, vận hành, ưu điểm (nâng cao niềm tin tư pháp), hạn chế và kinh nghiệm cho Việt Nam.

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

AI tóm tắt

Giới thiệu tài liệu

Đối tượng sử dụng

Từ khoá chính

Nội dung tóm tắt

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi