CHƯƠNG 12: PHÁT TRIỂN CỦA CÁ XƯƠNG
1. TUYẾN SINH DỤC VÀ TẾBÀO SINH DỤC
Cá đực: Buồng sẹvà tinh trùng
Buồng sẹcó dạng hình trụ, khi thành thụccăng phồng và có màu trắng sữa.
Khi ấnnhẹ, tinh dịch chảy ra ngoài.
Buồng sẹnằmhaibênmạctreoruộtphíalưng. Lúc còn non, tinh hoàn có
dạng hình sợiápsátvàocộtsống.
Cấu tạo buồng sẹ:Trong buồng sẹcó nhiều bóng nhỏ(ampull) và tinh
trùng được phát sinh và phát triển trong các ampull này. Mỗi Ampull có một
ống nhỏ đổ ra ống chung nằm ởmặt lưng của buồng sẹ.
CÁ ĐỰC: BUỒNG SẸVÀ TINH TRÙNG (tt)
Tinh trùng có dạng hình roi, đầunhỏ, hình trứng, đường kính 2 – 2,5 micron,
đuôi dài khoảng 35 micron. Mỗiloàicákhácnhauđềucóhìnhdạng tinh
trùng khác nhau, nhưng nhìn chung đềucóroi. Vídụtinh trùng cá quảdạng
hình xoắn.
Buồng sẹcá chẽm (Lates calcarifer ) thành thục
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC TINH TRÙNG CÁ XƯƠNG
Đặcđiểmvậnđộng:
Khi còn ởtrong tuyếnsinhdục, tinh trùng không vậnđộng, nhưng khi rơi
vào môi trường nước, tinh trùng vậnđộng mạnh.
Tinh trùng lao đầuvềphía trước, sau 1-2 phút, chuyểnđộng chậmdầnvà
sau đó chuyển sang chuyểnđộng giao động.
Sau 2-3 phút, lượng tinh trùng chuyểnđộng còn rấtítvàcuối cùng toàn
bộngừng hoạtđộng.
Trong sinh sản nhân tạo, ngườitachiasựvậnđộng của tinh trùng thành
các mứcđộ nhưsau:
Vậnđộng tích cực: Chuyểnđộng lao vềphía trướcmạnh mẽ, không nhìn
rõ đầu tinh trùng.
Vậnđộng giao động: Đầutinhtrùnglắclư, vịtrí không chuyểndịch
giống nhưchuyểnđộng củaquảlắcđồng hồ.
Vậnđộng cá biệt: Chỉcòn mộtsốít tinh trùng có khảnăng vậnđộng giao
động, phầnlớnbấtđộng.
ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC TINH TRÙNG CÁ XƯƠNG (tt)
Năng lựcthụtinh:
Tinh trùng cá xương có thểduy trì khảnăng thụtinh khá lâu nếugiữở
nhiệtđộ thấptừ0-40C.
Ví dụ: nếugiữtinh trùng cá chép ởnhiệtđộ từ22-230C thì nó có khảnăng
thụtinh trong vòng 14 giờ
Ởnhiệtđộ từ0-60C: duy trì khoảng 15 ngày. Ngoài ra ngườitacóthểbảo
quản tinh cá trong Nitơloãng ởnhiệtđộ -180C, nhưng cách bảoquảnnày
cho tỷlệthụtinh thấp.
Tuổithọ:
Tuổithọcủatinhtrùngphụthuộcvàomộtsốyếutốmôi trường như: ánh
sáng và độ muối; Nếuchiếutrựctiếp ánh sáng mặttrờisẽcó tác động xấu
đếntuổithọcủa tinh trùng. Hay khi giữtinh cá trong dung dịch đẳng
trương, tuổithọtinh trùng được duy trì lâu nhất.
Ngoài ra tuổithọtinh trùng còn phụthuộc vào tình trạng cá đực: Nếucá
đựcđược nuôi dưỡng tốt trong quá trình thành thục thì tinh trùng củanó
khoẻmạnh và tuổithọcủanódàihơnnhững cá ởđiềukiện nuôi dưỡng
kém.