Tµi liÖu QTKD NHTM - Chuyªn ®Ò ChiÕn L−îc Kinh Doanh NHTM
Trung t©m Båi d−ìng vµ T− vÊn vÒ Ng©n hµng Tµi chÝnh - §H Kinh tÕ Quèc d©n
1
MôC LôC
4.1 Giíi thiÖu chung vÒ chiÕn l−îc kinh doanh................................ 2
4.1.1 Kh¸i niÖm chiÕn l−îc kinh doanh..............................................................2
4.1.2 §Æc tr−ng cña chiÕn l−îc kinh doanh: .......................................................2
4.1.3 Vai trß cña chiÕn l−îc kinh doanh.............................................................3
4. 2. TiÕn tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn l−îc trong ng©n hµng........... 4
4.2.1 Sø mÖnh (nhiÖm vô) cña ng©n hµng...........................................................5
4.2.2 Nh÷ng môc tiªu cña chiÕn l−îc kinh doanh cña ng©n hµng ......................7
4.2.3 Ph©n tÝch m«i tr−êng kinh doanh vµ x¸c ®Þnh c¬ héi vµ nguy c¬..............8
4.2.4 Ph©n tÝch m«i tr−êng bªn trong vµ x¸c ®Þnh ®iÓm m¹nh - yÕu................12
4.2.5. X©y dùng chiÕn l−îc kinh doanh cho ng©n hµng.....................................14
4.2.6 ChiÕn l−îc cÊp chi nh¸nh vµ bé phËn chøc n¨ng....................................15
4.2.7 Tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l−îc ...................................................................17
4.2.8 Quy tr×nh kiÓm tra chiÕn l−îc ..................................................................19
4.2.9 C¸c chiÕn l−îc chøc n¨ng cña ng©n hµng ................................................20
4.2.9.1 ChiÕn l−îc tµi chÝnh ..............................................................................20
4.2.9.2 ChiÕn l−îc nh©n sù...............................................................................21
4.2.9.3 ChiÕn l−îc marketing ............................................................................25
4.2.9.4 ChiÕn l−îc s¶n xuÊt...............................................................................27
4.2.9.5 C¸c chiÕn l−îc kh¸c:.............................................................................28
4.3 C¸c m« h×nh ph©n tÝch chiÕn l−îc kinh doanh ........................ 28
4.3.1 Ma trËn BCG: Nhãm t− vÊn Boston (Boston Consulting Group).............29
4.3.2 Ma trËn Mc Kinsey - General electric .....................................................32
4.4.3 Ma trËn SWOT.........................................................................................38
4.4. Bµi tËp t×nh huèng vµ th¶o luËn nhãm: X©y dùng ma
trËn swot cho nh tmcp an b×nh.............................................................. 41
1. M«i tr−êng bªn trong Ng©n Hµng .....................................................................41
2. M«i tr−êng bªn ngoµi ........................................................................................42
Tµi liÖu QTKD NHTM - Chuyªn ®Ò ChiÕn L−îc Kinh Doanh NHTM
Trung t©m Båi d−ìng vµ T− vÊn vÒ Ng©n hµng Tµi chÝnh - §H Kinh tÕ Quèc d©n
2
4.1 Giíi thiÖu chung vÒ chiÕn l−îc kinh doanh
4.1.1 Kh¸i niÖm chiÕn l−îc kinh doanh
ThuËt ng÷ "chiÕn l−îc" ®· ®−îc thu thËp vµo ®êi sèng kinh tÕ vµ ®·
®−îc sö dông phæ biÕn ë c¶ ph¹m vi vÜ m« còng nh− vi m«. Cã kh¸ nhiÒu
c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau vÒ kh¸i niÖm nµy. Cã ng−êi cho r»ng "ChiÕn l−îc lµ
mét d¹ng kÕ ho¹ch thèng nhÊt vµ tæng hîp nh»m dÉn s¾t tæ chøc ®i ®Õn môc
tiªu mong muèn, nã lµ c¬ së ®Ó x¸c ®Þnh chÝnh s¸ch vµ thñ ph¸p t¸c
nghiÖp". Quan ®iÓm nµy coi chiÕn l−îc lµ mét kÕ ho¹ch ®Æc biÖt. Raymond
Alain Thietart quan niÖm: "ChiÕn l−îc lµ tæng thÓ c¸c quyÕt ®Þnh, c¸c hµnh
®éng liªn quan tíi viÖc lùa chän c¸c ph−¬ng tiÖn vµ ph©n bæ nguån lùc
nh»m ®¹t ®−îc mét môc tiªu nhÊt ®Þnh". Porter l¹i coi: "ChiÕn l−îc lµ nghÖ
thuËt x©y dùng c¸c lîi thÕ c¹nh tranh v÷ng ch¾c ®Ó phßng thñ". Quan ®iÓm
nµy cho r»ng kinh doanh lµ ph¶i cã m−u kÕ, tøc ph¶i biÕt chíp c¬ héi ®Çu t−
nhanh, thu håi vèn nhanh, song ®Ó tån t¹i l©u dµi th× m−u kÕ ph¶i ®i liÒn víi
®¹o ®øc kinh doanh. Nh− vËy, tr−êng ph¸i nµy coi chiÕn l−îc lµ mét nghÖ
thuËt. General Ailleret cho r»ng: "ChiÕn l−îc lµ viÖc x¸c ®Þnh nh÷ng con
®−êng vµ nh÷ng ph−¬ng tiÖn vËn dông ®Ó ®¹t tíi c¸c môc tiªu ®· ®−îc x¸c
®Þnh th«ng qua c¸c chÝnh s¸ch".
Nh− vËy, th«ng qua c¸c quan niÖm vÒ chiÕn l−îc nªu trªn, chóng ta cã
thÓ coi "ChiÕn l−îc lµ ®Þnh h−íng kinh doanh nh»m ®¹t ®−îc môc tiªu
®∙ ®Ò ra cña tæ chøc". Cã thÓ nãi, chiÕn l−îc kinh doanh lµ b¸nh l¸i ®Ó tæ
chøc ra kh¬i thµnh c«ng, lµ c¬n giã thæi cho diÒu bay cao m·i. ChiÕn l−îc
kinh doanh ®−îc nh×n nhËn nh− mét nguyªn t¾c, mét t«n chØ trong kinh
doanh. ChÝnh v× vËy tæ chøc muèn thµnh c«ng trong kinh doanh, ®iÒu kiÖn
tiªn quyÕt cã chiÕn l−îc kinh doanh hay, tæ chøc thùc hiÖn chiÕn l−îc tèt.
4.1.2 §Æc tr−ng cña chiÕn l−îc kinh doanh:
- ChiÕn l−îc kinh doanh lµ s¶n phÈm chñ quan cña qu¸ tr×nh nhËn thøc,
do ®ã nã chØ mang tÝnh ®Þnh h−íng. Khi triÓn khai chiÕn l−îc ph¶i kÕt hîp gi÷a
chiÕn l−îc vµ s¸ch l−îc, gi÷a môc tiªu chiÕn l−îc vµ môc tiªu t×nh thÕ.
- ChiÕn l−îc kinh doanh mang tÝnh liªn tôc vµ kÕ thõa, ®¶m b¶o hiÖu
Tµi liÖu QTKD NHTM - Chuyªn ®Ò ChiÕn L−îc Kinh Doanh NHTM
Trung t©m Båi d−ìng vµ T− vÊn vÒ Ng©n hµng Tµi chÝnh - §H Kinh tÕ Quèc d©n
3
qu¶ ho¹t ®éng cao cho c¶ chu kú sèng, ®ång thêi ®¶m b¶o cho tæ chøc vËn
dông kÕt hîp c¸c yÕu tè m«i tr−êng víi c¸c nguån lùc néi bé lµm cho c¸c
®Þnh h−íng chiÕn l−îc vµ kÕ ho¹ch võa qu¸n triÖt tÝnh tiªn tiÕn l¹i võa kh¶
thi.
- ChiÕn l−îc kinh doanh mang t− t−ëng tiÕn c«ng, giµnh −u thÕ trong
c¹nh tranh. Khi x©y dùng chiÕn l−îc ph¶i ®Æt ra dù kiÕn nh÷ng t×nh huèng
cã thÓ xÈy ra, tøc lµ ph¶i tr¶ lêi 2 c©u hái: ChuyÖn g× sÏ x¶y ra nÕu... ? vµ Tæ
chøc sÏ ph¶i lµm g× trong t×nh huèng ®ã?
- ChiÕn l−îc kinh doanh th−êng ®−îc x©y dùng trong thêi kú dµi,
th−êng lµ cho dµi h¹n vµ ®é dµi cña nã phô thuéc vµo chu kú kinh doanh.
4.1.3 Vai trß cña chiÕn l−îc kinh doanh.
- ChiÕn l−îc kinh doanh gióp tæ chøc nhËn râ môc ®Ých, h−íng ®i cña
m×nh trong tõng thêi kú, lµm kim chØ nam cho mäi ho¹t ®éng cña tæ chøc.
Nã gióp tæ chøc cã thÓ chñ ®éng h¬n thay v× bÞ ®éng trong viÖc v¹ch râ
t−¬ng lai cña m×nh.
- ChiÕn l−îc kinh doanh ®−îc ®−a ra sÏ lµm cho mäi thµnh viªn cña tæ
chøc thÊu hiÓu ®−îc nh÷ng viÖc ph¶i lµm vµ cam kÕt thùc hiÖn nã. §iÒu ®ã
cã thÓ t¹o sù ñng hé vµ ph¸t huy n¨ng lùc s½n cã cña c¸n bé c«ng nh©n viªn
trong tæ chøc, lµm râ tr¸ch nhiÖm cña tõng c¸ nh©n.
- ChiÕn l−îc kinh doanh gióp tæ chøc khai th¸c nh−ng −u thÕ c¹nh
tranh trªn th−¬ng tr−êng ®Ó t¹o nªn lîi thÕ c¹nh tranh, qua ®ã gióp cho c¸c
thµnh viªn trong tæ chøc cã th¸i ®é tÝch cùc víi nh÷ng sù thay ®æi tõ m«i
tr−êng bªn ngoµi.
- ChiÕn l−îc kinh doanh gióp tæ chøc sö dông cã hiÖu qu¶ tµi s¶n h÷u
h×nh vµ v« h×nh.
- ChiÕn l−îc kinh doanh lµ c¬ së, c¨n cø ®Ó lùa chän ph−¬ng ¸n kinh
doanh, ph−¬ng ¸n ®Çu t−, ®æi míi c«ng nghÖ, më réng thÞ tr−êng...
Tãm l¹i, tæ chøc muèn tån t¹i ®−îc trªn thÞ tr−êng, muèn øng phã ®−îc
nh÷ng thay ®æi th−êng xuyªn diÔn ra trªn thÞ tr−êng, muèn giµnh th¾ng
lîi trong cuéc c¹nh tranh khèc liÖt th× ph¶i cã chiÕn l−îc kinh doanh phï
hîp.
Tµi liÖu QTKD NHTM - Chuyªn ®Ò ChiÕn L−îc Kinh Doanh NHTM
Trung t©m Båi d−ìng vµ T− vÊn vÒ Ng©n hµng Tµi chÝnh - §H Kinh tÕ Quèc d©n
4
4. 2. TiÕn tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn l−îc trong ng©n
hµng
TiÕn tr×nh x©y dùng chiÕn l−îc kinh doanh cña ng©n hµng ®−îc thùc
hiÖn theo nhiÒu c¸ch tiÕp cËn kh¸c nhau, song ®èi víi nh÷ng ng©n hµng ®·
cã qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn l©u dµi, cã thÓ thùc hiÖn qua c¸c b−íc
sau:
B−íc 1: Ph©n tÝch m«i tr−êng kinh doanh ®Ó x¸c ®Þnh c¸c c¬ héi kinh
doanh vµ nguy c¬ ®èi víi ng©n hµng.
B−íc 2: X¸c ®Þnh nhiÖm vô vµ môc tiªu chiÕn l−îc cña ng©n hµng.
B−íc 3: Ph©n tÝch néi bé ng©n hµng ®Ó x¸c ®Þnh râ thÕ m¹nh vµ ®iÓm
yÕu cña ng©n hµng
B−íc 4: H×nh thµnh c¸c ph−¬ng ¸n chiÕn l−îc vµ lùa chän chiÕn l−îc phï
hîp.
S¬ ®å 4.1: TiÕn tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn l−îc cña ng©n hµng
Chøc n¨ng nhiÖm vô & môc tiªu chiÕn l−îc
cña ng©n hµng (1)
Ph©n tÝch néi bé ng©n
hµng (S,W) (3)
Ph©n tÝch m«i tr−êng
kinh doanh (O,T) (2)
Lùa chän chiÕn l−îc (4)
ChiÕn l−îc cÊp ng©n hµng (5)
ChiÕn l−îc cÊp chi nh¸nh & bé phËn chøc
n¨ng
TriÓn khai thùc hiÖn chiÕn l−îc (6)
KiÓm tra & ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ thùc hiÖn (7)
Th«ng tin ph¶n håi
Tµi liÖu QTKD NHTM - Chuyªn ®Ò ChiÕn L−îc Kinh Doanh NHTM
Trung t©m Båi d−ìng vµ T− vÊn vÒ Ng©n hµng Tµi chÝnh - §H Kinh tÕ Quèc d©n
5
4.2.1 Sø mÖnh (nhiÖm vô) cña ng©n hµng
Sø mÖnh kinh doanh cña mét ng©n hµng ®−îc ®Þnh nghÜa nh− lµ môc ®Ých
ho¹t ®éng kinh doanh cña ng©n hµng. Sø mÖnh kinh doanh tr¶ lêi c©u hái:
“Ng©n hµng tån t¹i vµ thùc hiÖn nh÷ng ho¹t ®éng kinh doanh trªn thÞ tr−êng
®Ó lµm g×?”.
Mét sø mÖnh kinh doanh ®óng chuÈn tr−íc tiªn lµ ®Þnh h−íng vÒ
kh¸ch hµng v× theo lËp luËn hoµn toµn hîp lý chÝnh kh¸ch hµng lµ ng−êi x¸c
®Þnh sù tån t¹i cña ng©n hµng v× chØ cã hä míi lµ ng−êi s½n sµng tr¶ tiÒn cho
ng©n hµng vÒ nh÷ng dÞch vô mµ ng©n hµng cung øng. Sù thµnh b¹i cña
kh¸ch hµng sÏ ¶nh h−ëng ®Õn hiÖu qu¶ kinh doanh cña ng©n hµng. §iÒu nµy
còng phô thuéc vµo kh¶ n¨ng kiÓm so¸t vµ kh¶ n¨ng suy tr× chÆt chÏ víi
kh¸ch hµng.
Nãi vÒ khÝa c¹nh thùc tiÔn th× sø mÖnh kinh doanh cña ng©n hµng cÇn
®−îc thÓ hiÖn thµnh v¨n b¶n. Tïy thuéc vµo mçi ng©n hµng, sø mÖnh kinh
doanh cña ng©n hµng cã thÓ kh¸c nhau vÒ ®é dµi, néi dung, kÝch cì, nÐt ®Æc
tr−ng riªng biÖt. Tuy nhiªn, vÉn cã mét cÊu tróc khu«n mÉu ®Ó lµm râ h¬n
c¬ së cho c¸c ng©n hµng dùa vµo ®ã ®Ó viÕt b¶n sø mÖnh kinh doanh cho
m×nh. HÇu hÕt c¸c chuyªn gia chiÕn l−îc cho r»ng khi viÕt v¨n b¶n nµy cÇn
quan t©m ®Õn vµ lùa chän thÝch hîp trong c¸c ®Æc tr−ng sau ®©y nh− lµ
nh÷ng thµnh phÇn quan trong:
- Kh¸ch hµng: Kh¸ch hµng cña ng©n hµng lµ ai? Kh¸ch hµng lµ tæ
chøc hay c¸c c¸ nh©n, hay lµ c¶ hai? Cã thÓ nãi chi tiÕt h¬n, kh¸ch hµng tæ
chøc lµ c¸c tæ chøc ®ñ mäi cì lín, võa, vµ nhá. §iÒu quan träng lµ ng©n
hµng ph¶i x¸c ®Þnh râ “kh¸ch hµng môc tiªu”. Ch¼ng h¹n ng©n hµng th−¬ng
m¹i AA x¸c ®Þnh: “ Chóng t«i phôc vô kh¸ch hµng chñ yÕu lµ c¸ nh©n, tæ
chøc võa vµ nhá trªn ®Þa bµn”.
- DÞch vô: C¸c s¶n phÈm hay dÞch vô ng©n hµng cung cÊp lµ g×? Ng©n
hµng cung cÊp nhiÒu lo¹i dÞch vô hay chØ mét nhãm dÞch vô nµo ®ã. DÞch vô
chñ yÕu ng©n hµng lµ dÞch vô nµo? VÝ dô: Ng©n hµng Charter Bank nªu râ:
“Ng©n hµng chóng t«i cung cÊp c¸c dÞch vô nh−: C¸c dÞch vô vÒ tµi kho¶n