
1
Lêi më ®Çu
Ngµy nay, xu thÕ toµn cÇu hãa ®ang bao trïm c¶ thÕ giíi, Khi toµn cÇu
hãa vÒ nÒn kinh tÕ ®ang trë thµnh mét xu híng kh¸ch quan th× yªu cÇu héi
nhËp nÒn kinh tÕ quèc tÕ cµng trë nªn cÊp b¸ch.Toµn cÇu hãa ®ßi hái mçi
níc ph¶i liªn kÕt víi c¸c quèc gia kh¸c ®Ó cïng ph¸t triÓn.Vµ ViÖt Nam còng
kh«ng n»m ngoµi xu thÕ chung cña thÕ giíi
Qu¸ tr×nh toµn cÇu hãa nÒn kinh tÕ vµ héi nhËp kinh tÕ thÕ giíi, ®ßi hái
mçi quèc gia, mçi d©n téc ph¶i cã sù c¹nh tranh,ViÖt Nam cña chóng ta còng
vËy. Lµ mét níc ®ang ph¸t triÓn, viÖc tham gia vµo qu¸ tr×nh héi nhËp vµ toµn
cÇu hãa thÕ giíi ®· vµ ®ang ®Æt ra cho chóng ta nhiÒu c¬ héi, còng nh nhiÒu
th¸ch thøc. Søc c¹nh tranh lµ mét yÕu tè cÇn thiÕt, cÊp b¸ch vµ kh«ng thÓ thiÕu
®èi víi bÊt kú quèc gia, hay bÊt kú d©n téc nµo.
Kinh tÕ thÕ giíi ph¸t triÓn, quèc tÕ hãa th¬ng m¹i ®ßi hái c¸c níc
ph¶i xãa bá rµo c¶n,chÊp nhËn tù do bu«n b¸n,v× thÕ mçi níc ph¶i më cöa thÞ
trêng trong níc, ®iÒu ®ã còng ®ång nghÜa víi viÖc n©ng cao søc c¹nh tranh
cña níc ®ã phï hîp víi sù ph¸t triÓn cña thÕ giíi. Do ®ã, chóng ta ph¶i lµm
thÕ nµo ®Ó n©ng cao søc c¹nh tranh cña hµng ho¸ ViÖt Nam (vÒ chÊt lîng vµ
gi¸ c¶) .Nhng lµm sao vµ lµm thÕ nµo ®Ó n©ng cao søc c¹nh tranh cña hµng
ho¸ níc ta hiÖn nay ®ang lµ vÊn ®Ò hÕt søc nan gi¶i vµ cã thÓ nãi lµ ®Çy khã
kh¨n, ®ang ®îc nhiÒu ngêi quan t©m.
Víi tr×nh ®é vµ kh¶ n¨ng hiÓu biÕt cña m×nh cßn h¹n chÕ, em xin tr×nh
bµy ®Ò tµi: “Nh÷ng c¬ héi vµ th¸ch thøc cña hµng ho¸ ViÖt Nam khi gia nhËp
Tæ chøc Th¬ng m¹i thÕ giíi (WTO). Gi¶i ph¸p ®Ó vît qua nh÷ng th¸ch
thøc" .
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

2
PhÇn I
Nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn vÒ c¹nh tranh
1. Sù c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan
ThÞ trêng lµ n¬i diÔn ra c¸c ho¹t ®éng mua b¸n, trao ®æi hµng ho¸ bao
gåm c¸c yÕu tè ®Çu vµo vµ c¸c yÕu tè ®Çu ra cña qu¸ tr×nh s¶n xuÊt. Trªn thÞ
trêng c¸c nhµ s¶n xuÊt, ngêi tiªu dïng, nh÷ng ngêi ho¹t ®éng bu«n b¸n
kinh doanh, quan hÖ víi nhau th«ng qua ho¹t ®éng mua b¸n trao ®æi hµng ho¸.
Nh vËy thùc chÊt thÞ trêng lµ chØ c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ ®îc ph¶n ¸nh th«ng
qua trao ®æi, lu th«ng hµng ho¸ vµ mèi quan hÖ vÒ kinh tÕ gi÷a ngêi víi
ngêi.
H×nh thøc ®Çu tiªn cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ kinh tÕ hµng ho¸. Kinh
tÕ h lµ mét kiÓu tæ chøc kinh tÕ x· héi mµ trong ®ã s¶n phÈm s¶n xuÊt ra ®Ó
trao ®æi vµ bu«n b¸n trªn thÞ trêng. NÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ h×nh thøuc ph¸t
triÓn cao cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸, mµ ë ®ã mäi yÕu tè ®Çu vµo vµ ®Çu ra cña
qu¸ tr×nh s¶n xuÊt ®Òu ®îc qui ®Þnh bëi thÞ trêng.
Trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh c¸c doanh nghiÖp lu«n muèn cã
®îc nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt nh: thuª ®îc lao
®éng rÎ mµ cã kÜ thuËt, mua ®îc nguyªn nhiªn vËt liÖu rÎ, cã thÞ trêng c¸c
yÕu tè ®Çu ra tèt. §iÒu ®ã dÉn ®Õn sù c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp dÓ
chiÕm lÊy, n¾m gi÷ lÊy nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi. Sù c¹nh tranh nµy chØ kÕt
thóc khi nã ®îc ®¸nh dÊu bëi mét bªn chiÕn th¾ng vµ mét bªn thÊt b¹i. Tuy
vËy c¹nh tranh kh«ng bao giê mÊt ®i trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. C¹nh tranh
lµ sù sèng cßn cña c¸c doanh nghiÖp. Muèn tån t¹i ®îc buéc c¸c doanh
nghiÖp ph¶i n©ng cao søc c¹nh tranh cña doanh nghiÖp m×nh b»ng c¸ch: n©ng
cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cña doanh nghiÖp, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt ®Ó c¹nh tranh
vÒ gi¸ c¶, c¶i tiÕn khoa häc kÜ thuËt… §iÒu nµy sÏ thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t
triÓn, ®ång thêi còng lµm cho x· héi ph¸t triÓn nhê kinh tÕ ph¸t triÓn, khoa
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

3
häc - kÜ thuËt ph¸t triÓn do ®ßi hái ph¶i n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng cña
doanh nghiÖp, c¶i tiÕn khoa häc - kÜ thuËt.
Trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh c¸c nguån lùc cña x· héi sÏ ®îc chuyÓn tõ
n¬i s¶n xuÊt kÐm hiÖu qu¶ ®Õn n¬i s¶n xuÊt cã hiÖu qu¶ h¬n. T¹o ra lîi Ých x·
héi cao h¬n, mäi ngêi sÏ sö dông nh÷ng s¶n phÈm tèt h¬n. C¹nh tranh ®em
l¹i sù ®a d¹ng cña s¶n phÈm vµ dÞch vô. Do ®ã t¹o ra nhiÒu lùa chän h¬n cho
kh¸ch hµng, cho ngêi tiªu dïng.
Nh vËy c¹nh tranh lµ mét ®Æc trng c¬ b¶n cña nÒn kinh tÕ thÞ trêng.
C¹nh tranh gióp cho sù ph©n bæ nguån lùc x· héi cã hiÖu qu¶, ®em l¹i Ých lîi
lín h¬n cho x· héi. C¹nh tranh cã thÓ ®îc xem nh lµ qu¸ tr×nh tÝch luü vÒ
lîng ®Ó tõ ®ã thùc hiÖn c¸c bíc nh¶u thay ®æi vÒ chÊt. Mçi bíc nh¶y thay
®æi vÒ chÊt lµ mçi nÊc thang cña x· héi, nã lµm cho x· héi ph¸t triÓn di lªn, tèt
®Ñp h¬n. VËy sù tån t¹i cña c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng lµ mét tÊt
yÕu kh¸ch quan.
2. Vai trß cña c¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng
C¹nh tranh xuÊt hiÖn cïng víi sù ph¸t triÓn cña nÒn kinh tÕ hµng ho¸.
C¹nh tranh lµ sù ganh ®ua, sù ®Êu tranh gay g¾t gi÷a nh÷ng ngêi s¶n xuÊt
kinh doanh víi nhau ®Ó giµnh giËt lÊy nh÷ng ®iÒu kiÖn cã lîi vÒ s¶n xuÊt vµ
tiªu thô hµng ho¸, nh»m tèi ®a ho¸ lîi nhuËn cña m×nh. Trong nÒn kinh tÕ thÞ
trêng c¹nh tranh võa lµ m«i trêng, võa lµ ®éng lùc cho sù ph¸t triÓn kinh tÕ.
Do ®ã mµ c¹nh tranh ®ãng vai trß quan träng trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng thÓ
hiÖn qua mét sè chøc n¨ng sau:
Thø 1: C¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ cã 2 lo¹i c¹nh tranh: c¹nh tranh
trong néi bé ngµnh vµ c¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh víi nhau.
ViÖc c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp trong cïng mét ngµnh lµ sù c¹nh
tranh nh»m giµnh giËt lÊy nh÷ng ®iÒu kiÖn cã lîi cho s¶n xuÊt vµ tiªu thô hµng
ho¸ ®Ó thu ®îc lîi nhuËn siªu ng¹ch. C¸c doanh nghiÖp c¹nh tranh víi nhau
vÒ s¶n phÈm. Do ®ã kÕt qu¶ cña sù c¹nh tranh nµy lµ h×nh thµnh nªn gi¸ trÞ thÞ
trêng cña tõng lo¹i mÆt hµng. §ã lµ gi¸ trÞ cña hµng ho¸ ®îc tÝnh dùa vµo
®iÒu kiÖn s¶n xuÊt trung b×nh cña toµn x· héi. NÕu nh doanh nghiÖp nµo cã
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

4
®iÒu kiÖn s¶n xuÊt díi møc trung b×nh sÏ bÞ thiÖt h¹i hay bÞ lç vèn. Cßn
nh÷ng doanh nghiÖp cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt trªn møc trung b×nh cña x· héi sÏ
thu ®îc lîi nhuËn th«ng qua sù chªnh lÖch vÒ ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt.
Ngoµi c¹nh tranh trong néi bé ngµnh cßn cã c¹nh tranh gi÷a c¸c ngµnh
víi nhau. Lµ c¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt nh÷ng mÆt hµng kh¸c
nhau. Môc ®Ých cña c¹nh tranh nµy lµ t×m n¬i ®Çu t cã lîi h¬n. C¸c doanh
nghiÖp tù do di chuyÓn TB cña m×nh tõ ngµnh nµy sang ngµnh kh¸c. C¹nh
tranh nµy dÉn ®Õn h×nh thµnh nªn tØ suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n, vµ gi¸ trÞ hµng
ho¸ chuyÓn thµnh gi¸ c¶ s¶n xuÊt.
ViÖc h×nh thµnh nªn gi¸ thÞ trêng cña hµng ho¸ vµ tØ suÊt lîi nhuËn
b×nh qu©n lµ ®iÒu quan träng trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng. Víi gi¸ trÞ thÞ
trêng cña hµng ho¸ cho biÕt doanh nghiÖp nµo lµm ¨n cã l·i hoÆc kh«ng cã
hiÖu qu¶. Tõ ®ã sÏ cã nh÷ng thay ®æi trong s¶n xuÊt ®Ó n©ng cao n¨ng suÊt lao
®éng. Víi tØ suÊt lîi nhuËn b×nh qu©n cho biÕt lîi nhuËn cña c¸c nhµ t b¶n sÏ
lµ nh nhau cho dï ®Çu t vµo nh÷ng ngµnh kh¸c nhau víi lîng TB nh
nhau.
Thø hai: C¹nh tranh gióp ph©n bæ l¹i nguån lùc cña x· héi mét c¸ch
hiÖu qu¶ nhÊt. C¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt cïng mét lo¹i hay mét sè lo¹i hµng
ho¸ c¹nh tranh nhau vÒ gi¸ b¸n, h×nh thøc s¶n phÈm, chÊt lîng s¶n phÈm
trong qu¸ tr×nh c¹nh tranh ®ã doanh nghiÖp nµo cã ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt tèt, cã
n¨ng suÊt lao ®éng cao h¬n th× doanh nghiÖp ®ã sÏ cã l·i. §iÒu ®ã gióp cho
viÖc sö dông c¸c nguån nguyªn vËt liÖu cña x· héi cã hiÖu qu¶ h¬n, ®em l¹i
lîi Ých cho x· héi cao h¬n. NÕu cø ®Ó cho c¸c doanh nghiÖp kÐm hiÖu qu¶ sö
dông c¸c lo¹i nguån lùc th× sÏ l·ng phÝ nguån lùc x· héi trong khi hiÖu qu¶ x·
héi ®em l¹i kh«ng cao, chi phÝ cho s¶n xuÊt t¨ng cao, gi¸ trÞ hµng ho¸ t¨ng lªn
kh«ng cÇn thiÕt.
Thø ba: C¹nh tranh ®iÒu tiÕt cung, cÇu hµng ho¸ trªn thÞ trêng, kÝch
thÝch thóc ®Èy viÖc øng dông khoa häc c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµo s¶n xuÊt vµ
t¨ng vèn ®Çu t vµo s¶n xuÊt trªn thÞ trêng, khi cung mét hµng nµo ®ã lín
h¬n cÇu hµng ho¸ th× lµm cho gi¸ c¶ cña hµng ho¸ gi¶m xuèng, lµm cho lîi
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

5
nhuËn thu ®îc cña c¸c doanh nghiÖp sÏ gi¶m xuèng. NÕu nh gi¸ c¶ gi¶m
xuèng díi møc hoÆc b»ng chi phÝ s¶n xuÊt th× doanh nghiÖp ®ã lµm ¨n kh«ng
cã hiÖu qu¶ vµ bÞ ph¸ s¶n. ChØ cã nh÷ng doanh nghiÖp nµo cã chi phÝ s¶n xuÊt
gi¸ c¶ thanh to¸n cña hµng ho¸ th× doanh nghiÖp ®ã míi thu ®îc. §iÒu ®ã
buéc c¸c doanh nghiÖp muèn tån t¹i ®îc th× ph¶i gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt hµng
ho¸, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng b»ng c¸ch tÝch cùc øng dông ®a khoa häc
c«ng nghÖ tiªn tiÕn vµo trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt.
Ngîc l¹i khi cung mét lo¹i hµng ho¸ nµo ®ã nhá h¬n cÇu hµng ho¸ cña
thÞ trêng ®iÒu ®ã dÉn ®Õn sù khan hiÕm vÒ hµng ho¸ ®iÒu nµy dÉn tíi gi¸ c¶
cña hµng ho¸ t¨ng cao dÉn ®Õn lîi nhuËn cña c¸c doanh nghiÖp t¨ng lªn, ®iÒu
nµy kÝch thÝch c¸c doanh nghiÖp sÏ n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng b»ng c¸ch
øng dông khoa häc - c«ng nghÖ tiªn tiÕn hoÆc më réng qui m« s¶n xuÊt ®Ó cã
®îc lîng hµng ho¸ tung ra thÞ trêng. §iÒu nµy lµm t¨ng thªm vèn ®Çu t
cho s¶n xuÊt, kinh doanh, n©ng cao n¨ng lùc s¶n xuÊt cña toµn x· héi. §iÒu
nµy quan träng lµ ®éng lùc nµy hoµn toµn tù nhiªn kh«ng theo vµ kh«ng cÇn
bÊt kú mét mÖnh lÖnh hµnh chÝnh nµo cña c¬ quan qu¶n lý nhµ níc.
Thø t: C¹nh tranh trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng kh«ng chØ cã c¹nh tranh
gi÷a c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt víi nhau mµ cßn cã sù c¹nh tranh gi÷a nh÷ng
ngêi lao ®éng víi nhau, ®Ó cã ®îc mét n¬i lµm viÖc tèt, c«ng viÖc phï hîp.
§iÒu ®ã khiÕn cho mäi ngêi trong x· héi lu«n lu«n ph¶i n©ng cao tr×nh ®é
tay nghÒ cña m×nh. Víi ý nghÜa ®ã c¹nh tranh lµm cho con ngêi ta hoµn thiÖn
h¬n, c¹nh tranh ®ãng gãp mét phÇn trong viÖc h×nh thµnh nªn con ngêi míi
trong x· héi míi th«ng minh, n¨ng ®éng vµ s¸ng t¹o.
C¹nh tranh gi÷a c¸c doanh nghiÖp víi nhau tÊt yÕu sÏ dÉn ®Õn cã kÎ
th¾ng vµ ngêi thua. KÎ m¹nh cµng ngµy cµng m¹nh lªn nhê lµm ¨n hiÖu qu¶.
KÎ yÕu th× bÞ ph¸ s¶n. Sù ph¸ s¶n cña c¸c doanh nghiÖp kh«ng hoµn toµn
mang ý nghÜa tiªu cùc. Bëi v× cã nh vËy th× c¸c nguån lùc cña x· héi míi
®îc chuyÓn sang cho nh÷ng n¬i lµm ¨n hiÖu qu¶. ViÖc n©ng cao c¸c doanh
nghiÖp kÐm hiÖu qu¶ sÏ dÉn ®Õn sù l·ng phÝ c¸c nguån lùc x· héi. Do ®ã
muèn cã hiÖu qu¶ s¶n xuÊt cña x· héi cao buéc chóng ta ph¶i chÊp nhËn sù
Generated by Foxit PDF Creator © Foxit Software
http://www.foxitsoftware.com For evaluation only.

