
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
-----------------------------
Nguyễn Quang Minh
ĐÁNH GIÁ NGUY CƠ TAI BIẾN MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN
TẠI KHU VỰC HUYỆN BẢO THẮNG VÀ THÀNH PHỐ
LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI SỬ DỤNG CÁC MÔ HÌNH
ĐỊA KHÔNG GIAN
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
Hà Nội, 2022

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC
VÀ CÔNG NGHỆ VIỆT NAM
HỌC VIỆN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ
-----------------------------
Nguyễn Quang Minh
ĐÁNH GIÁ NGUY CƠ TAI BIẾN MÔI TRƯỜNG TỰ NHIÊN
TẠI KHU VỰC HUYỆN BẢO THẮNG VÀ THÀNH PHỐ
LÀO CAI, TỈNH LÀO CAI SỬ DỤNG CÁC MÔ HÌNH
ĐỊA KHÔNG GIAN
Chuyên ngành: Kỹ thuật môi trường
Mã sỗ: 09520320
LUẬN ÁN TIẾN SĨ KỸ THUẬT MÔI TRƯỜNG
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
1. TS. Nguyễn Quốc Phi
2. TS. Phan Đông Pha
Hà Nội, 2022

i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các
số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ công trình nào khác.
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
Tác giả luận án
Nguyễn Quang Minh

ii
LỜI CÁM ƠN
Luận án được thực hiện tại Viện Địa chất và Địa vật lý biển, Khoa Công
nghệ Môi trường, Học viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam, dưới sự hướng dẫn
khoa học của TS.GVC. Nguyễn Quốc Phi và TS.NCVC. Phan Đông Pha. Trong
thời gian hoàn thành luận án, nghiên cứu sinh đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ
và hướng dẫn nhiệt tình, chu đáo của TS.GVC. Nguyễn Quốc Phi và TS.NCVC.
Phan Đông Pha. Nghiên cứu sinh xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến những sự
giúp đỡ đó.
Nghiên cứu sinh cũng xin gửi lời cảm ơn tới Lãnh đạo Viện Địa chất và Địa
vật lý Biển; Khoa Công nghệ Môi trường, Viện Công nghệ Môi trường, Học viện
Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Trường Đại học Mỏ - Địa chất, đã động viên
khuyến khích và tạo điều kiện để nghiên cứu sinh hoàn thành chương trình học
tập.
Nghiên cứu sinh cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các quý thầy/cô ở cơ sở
đào tạo của Khoa Công nghệ Môi trường, Viện Công nghệ Môi trường, Học viện
Khoa học và Công nghệ Việt Nam; Khoa Môi trường, Trường Đại học Mỏ - Địa
chất đã giúp đỡ nghiên cứu sinh hoàn thành khoá học, đã chỉ bảo, giúp đỡ và đóng
góp ý kiến bổ ích cho nghiên cứu sinh trong quá trình thực hiện luận án.
Nghiên cứu sinh cũng xin bày tỏ lòng biết ơn đến các cán bộ Lãnh đạo và
nhân dân địa phương thuộc huyện Bảo Thắng, thành phố Lào Cai; Sở Tài nguyên
và Môi trường tỉnh Lào Cai, đã giúp đỡ nghiên cứu sinh trong quá trình nghiên
cứu, thu thập số liệu tại địa phương.
Cuối cùng, nghiên cứu sinh cũng xin gửi lời cảm ơn tới bạn bè, đồng nghiệp
và lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình đã quan tâm giúp đỡ, chia sẻ và động với
nghiên cứu sinh trong suốt thời gian thực hiện luận án.
Hà Nội, ngày tháng năm 2022
TÁC GIẢ LUẬN ÁN
Nguyễn Quang Minh

iii
MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i
LỜI CÁM ƠN .......................................................................................................... ii
MỤC LỤC .......................................................................................................... iii
DANH MỤC BẢNG BIỂU .................................................................................. vii
DANH MỤC HÌNH VẼ ......................................................................................... ix
CÁC TỪ VIẾT TẮT…………………………………………………………...xii
MỞ ĐẦU ................................................................................................................. 1
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN CHUNG ...................................................................................... 5
1.1. Tổng quan về tai biến môi trường tự nhiên .................................................. 5
1.1.1. Khái niệm chung về tai biến môi trường ................................................... 5
1.1.1.1. Tai biến môi trường ................................................................................ 5
1.1.1.2. Hiện tượng trượt lở ................................................................................. 7
1.1.1.3. Hiện tượng lũ quét/lũ bùn đá .............................................................................. 8
1.1.2. Tổng quan về tình hình tai biến môi trường tự nhiên .................................. 8
1.1.2.1. Tình hình tai biến môi rường tự nhiên trên thế giới ..................................... 8
1.1.2.2. Tình hình tai biến môi trường tại Việt Nam ................................................. 10
1.2. Tình hình nghiên cứu tai biến môi trường trên thế giới và tại Việt Nam ... 11
1.2.1. Tình hình nghiên cứu trên thế giới ............................................................... 11
1.2.2. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam ......................................................... 14
1.3. Giới thiệu chung về vùng nghiên cứu ........................................................ 18
1.4. Tiểu kết chương 1 .............................................................................................. 19
CHƯƠNG 2
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ............................... 21
2.1. Cơ sở lý luận ...................................................................................................... 21
2.1.1. Phương pháp tiếp cận trong nghiên cứu tai biến môi trường ................... 21
2.1.2. Sử dụng các mô hình địa không gian trong đánh giá tai biến môi trường 23
2.1.3. Cơ sở lựa chọn các phương pháp nghiên cứu ......................................... 24
2.2. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................. 27
2.2.1. Phương pháp phân tích ảnh viễn thám và GIS ........................................... 27
2.2.1.1. Dữ liệu ảnh viễn thám ........................................................................................ 27

