Đề cương Lý thuyết Quản trị sản xuất
Chương 1: Tổng quan về QTSX
Câu 1. a. Trình bày khái niệm quản trị sản xuất? Cho ví dụ minh hoạ.
- Quản trị sản xuất bao gồm tất cả các hoạt động liên quan đến việc quản trị
các yếu tố đầu vào, tổ chức, phối hợp các yếu tố đó nhằm chuyển hóa thành
các yếu tố đầu ra là các sản phẩm hoặc dịch vụ với hiệu quả cao nhất, đạt
được các lợi ích lớn nhất.
- Ví dụ:
Đầu vào Hệ thống chuyển hóa Đầu ra
Quy trình Nghành
Dầu mỏ Quy trình hóa học Lọc dầu Xăng dầu
Rừng Khai thác, chế biến Lâm nghiệp Sản phẩm gỗ
b. Anh (chị) hãy phân tích các mục tiêu của quản trị sản xuất.
- Đảm bảo chất lượng sản phẩm và dịch vụ theo đúng yêu cầu của khách hàng.
- Giảm chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm xuống mức thấp nhất.
- Rút ngắn thời gian sản xuất sản phẩm hay thời gian cung cấp dịch vụ.
- Xây dựng hệ thống sản xuất của doanh nghiệp mang tính linh hoạt.
Câu 2. Phân tích sự khác nhau cơ bản giữa hoạt động sản xuất vật chất và
dịch vụ? Lấy ví minh họa.
Đặc điểm Sặn xuặt vặt chặt Dich vu
1.Đặu vặo K bặo go m khặ ch hặng Bặo go m khặ ch hặng
Đặu rặ Hữ% u hình Vo hình
2.Mqh tiểp xu c khặ ch hặng Quặ trung giặn phặn pho i Tữơng tặ c trữ c tiểp
3. Thơ i điểm tiểu du ng sặn
phặm/dich vu
Sx-> phặn phoi/bặ n->
tiểu thu
Rặo bặ n-> sặn xuặt-> tiểu
thu
4. Kh ặ nặng đo lữơ ng đặ nh
giặ chặt lữơ ng vặ nặng suặt
quặ tr ình sặn xuặt
Thiểt kể nhữ% ng tiểu
chuặn cu thể, đo lữơ ng
chì nh xặ c
Rặt kho co mot tiểu chuặ n đo
lữơ ng nhặt đinh đo nhữ% ng
đặc điểm cu ặ dich vu
5. Vì du xe máy, tủ lạnh, lúa gạo,
thịt, cá, xà phòng,…
Dich vu goi đặu, dich vu cặ:t
to c, dich vu nhặ hặng khặ ch
sặ n, du lich & nghì dữơ% ng...
Chương 2: Dự báo
Câu 3. Thế nào là dự báo? Anh (chị) hãy phân tích các nhân tố tác động đến
số liệu dự báo nhu cầu và cho ví dụ minh hoạ.
- Dự báo là khoa học và nghệ thuật tiên đoán trước các hiện tượng trong
tương lai dựa vào dãy số liệu của thời kỳ quá khứ, phân tích các nhân tố ảnh
hưởng đến kết quả dự báo và kinh nghiệm thực tế
-Các nhân tố tác động đến số liệu dự báo nhu cầu:
a/ Các nhân tố chủ quan
- Chất lượng thiết kế
- Cách thức phục vụ khách hàng
- Chất lượng sản phẩm
- Giá bán
b/Các nhân tố khách quan
Nhân tố thị trường:
- Mức độ trung thành của người tiêu dùng
- Quy mô dân cư
- Sự cạnh tranh
- Các nhân tố ngẫu nhiên
Môi trường kinh tế:
- Luật pháp
- Thực trạng nền kinh tế
- Chu kỳ kinh doanh
Câu 4.
a. Phương pháp dự báo định tính áp dụng trong trường hợp nào?
Phương pháp dự báo định tính thường được áp dụng trong trường hợp chưa
có đủ các số liệu thống kê trong quá khứ (thường là giai đoạn đầu của chu
kỳ sống của sản phẩm).
Ngoài ra, nó còn được dùng để xem xét thêm các kết quả dự báo bằng
phương pháp định lượng
b. Theo anh (chị), ưu, nhược điểm của phương pháp lấy ý kiến của
người bán hàng là gì? Hãy đề xuất một số giải pháp để khắc phục
nhược điểm của phương pháp này?
Lấy ý kiến nhân viên bán hàng ở các khu vực để dự báo nhu cầu sản phẩm,
dịch vụ
Ưu điểm:
- Hiểu rõ nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng, do đó, họ có thể dự báo
được khối lượng hàng hoá, dịch vụ có thể bán được trong tương lai tại khu
vực mình bán hàng
- Tập hợp ý kiến của nhiều nhân viên bán hàng tại nhiều khu vực khác
nhau, có thể dự báo nhu cầu hàng hoá, dịch vụ của doanh nghiệp
Nhược điểm:
- Phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của nhân viên bán hàng
- Một số nhân viên bán hàng thường có xu hướng đánh giá thấp khối lượng
hàng hoá, dịch vụ bán được để đạt được định mức. Ngược lại, một số nhân
viên bán hàng lại chủ quan dự báo ở mức quá cao để nâng cao danh tiếng
*) Một số giải pháp khắc phục của phương pháp này:
Câu 5. Phương pháp dự báo định tính áp dụng trong trường hợp nào? Hãy
nêu các phương pháp dự báo định tính. Trình bày phương pháp lấy ý kiến
của người tiêu dùng?
-Phương pháp dự báo định tính thường được áp dụng trong trường hợp chưa
có đủ các số liệu thống kê trong quá khứ (thường là giai đoạn đầu của chu
kỳ sống của sản phẩm).
Ngoài ra, nó còn được dùng để xem xét thêm các kết quả dự báo bằng
phương pháp định lượng
-Nêu các phương pháp dự báo định tính:
+ Lấy ý kiến của ban điều hành
+ Lấy ý kiến của nhân viên bán hàng
+ Lây ý kiến của khách hàng (người tiêu dùng)
+ Phương pháp Delphi (phương pháp chuyên gia)
- Lấy ý kiến của khách hàng (người tiêu dùng)
Đây là phương pháp lấy ý kiến của khách hàng hiện tại và tiềm tàng cho kế
hoạch tương lai.
Việc nghiên cứu do phòng nghiên cứu thị trường thực hiện bằng nhiều hình
thức như: phỏng vấn trực tiếp khách hàng, phỏng vấn khách hàng qua điện
thoại, gửi phiếu điều tra tới gia đình hoặc cơ sở tiêu dùng…
Ưu điểm: Phương pháp này không những giúp doanh nghiệp chuẩn bị dự báo
mà còn có thể hiểu được những đánh giá của khách hàng về sản phẩm của công
ty để cải tiến, hoàn thiện cho phù hợp
Nhược điểm: Hạn chế của phương pháp này là chi phí về tài chính và thời gian
lớn, chuẩn bị công phu và đôi khi ý kiến của khách hàng không thực sự xác
thực hoặc lý tưởng quá
Câu 6. Phân tích các phương pháp dự báo định tính? Anh (chị) cần chú ý
những vấn đề gì để khắc phục các nhược điểm (nếu có) của các phương
pháp đó.
*) Các phương pháp dự báo định tính bao gồm:
- Lấy ý kiến của ban điều hành
Lấy ý kiến của các nhà quản trị trong lĩnh vực sản xuất, marketing, kỹ thuật, tài
chính, nhân sự…để dự báo.
Ưu điểm: Đưa ra dự báo nhanh nhất và tổng hợp được các quan điểm khác
nhau của các nhà quản trị thuộc nhiều lĩnhvực
Nhược điểm: Không phân chia theo từng địa bàn cụ thể và bị ảnh hưởng bởi
yếu tố chủ quan của những người tham gia dự báo
- Lấy ý kiến của nhân viên bán hàng
Lấy ý kiến nhân viên bán hàng ở các khu vực để dự báo nhu cầu sản phẩm,
dịch vụ
Ưu điểm:
- Hiểu rõ nhu cầu và thị hiếu của người tiêu dùng, do đó, họ có thể dự báo được
khối lượng hàng hoá, dịch vụ có thể bán được trong tương lai tại khu vực mình
bán hàng
- Tập hợp ý kiến của nhiều nhân viên bán hàng tại nhiều khu vực khác nhau, có
thể dự báo nhu cầu hàng hoá, dịch vụ của doanh nghiệp
Nhược điểm:
- Phụ thuộc vào đánh giá chủ quan của nhân viên bán hàng
- Một số nhân viên bán hàng thường có xu hướng đánh giá thấp khối lượng
hàng hoá, dịch vụ bán được để đạt được định mức. Ngược lại, một số nhân viên
bán hàng lại chủ quan dự báo ở mức quá cao để nâng cao danh tiếng
- Lấy ý kiến của khách hàng (người tiêu dùng)
Đây là phương pháp lấy ý kiến của khách hàng hiện tại và tiềm tàng cho kế
hoạch tương lai.
Việc nghiên cứu do phòng nghiên cứu thị trường thực hiện bằng nhiều hình
thức như: phỏng vấn trực tiếp khách hàng, phỏng vấn khách hàng qua điện
thoại, gửi phiếu điều tra tới gia đình hoặc cơ sở tiêu dùng…
Ưu điểm: Phương pháp này không những giúp doanh nghiệp chuẩn bị dự báo
mà còn có thể hiểu được những đánh giá của khách hàng về sản phẩm của công
ty để cải tiến, hoàn thiện cho phù hợp
Nhược điểm: Hạn chế của phương pháp này là chi phí về tài chính và thời gian
lớn, chuẩn bị công phu và đôi khi ý kiến của khách hàng không thực sự xác
thực hoặc lý tưởng quá
- Phương pháp Delphi (phương pháp chuyên gia)
Lấy ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài doanh nghiệp để dự báo theo quy
trình:
- Tuyển chọn chuyên gia dự báo
- Soạn sẵn bảng câu hỏi về lĩnh vực dự báo - Đưa bảng câu hỏi cho các chuyên
gia và yêu câu trả lời
- Tập hợp ý kiến trả lời của các chuyên gia
- Đưa cho các chuyên gia tham khảo bảng tổng hợp
- Lặp lại bước 3 – 5 đến khi các ý kiến gần thống nhất
Ưu điểm: tránh các liên hệ cá nhân giữa các chuyên gia
Nhược điểm: thông tin mang tính chủ quan của các chuyên gia, không mang
tính đại diện
*) cặn chu ý nhữ% ng vặn để gì để khặ:c phu c c ặ c nhữơ c điểm (nểu co ) cu ặ cặ c
phữơng phặ p đ o :
Chương 3: Quyết định về sản phẩm, công nghệ, công suất
Câu 7. Trình bày các loại quá trình công nghệ và lấy ví dụ minh họa từng loại
quá trình.
*) Các loại quá trình công nghệ:
1. Sản xuất theo dự án:
- Dự án sản xuất là một tập hợp các công việc trong một thể thống nhất bị giới
hạn về mặt tài chính và thời gian thực hiện, nhằm thực hiện những mục tiêu
nhất định. - Là loại hình sản xuất sản phẩm mang tính đơn chiếc, quá trình sản
xuất không lặp lại, không ổn định cả về mặt không gian và thời gian, cơ cấu tổ
chức bị xáo trộn.
- Ví dụ: sản xuất một bộ phim, đóng một con tàu, viết một cuốn sách…
2. Cửa hàng công việc:
- Là quá trình công nghệ thích hợp với những sản phẩm được thiết kế theo yêu
cầu của khách hàng với số lượng nhỏ, chủng loại nhiều.
- Mỗi sản phẩm chỉ sử dụng một phần rất nhỏ nhân lực của doanh nghiệp, lệnh
sản xuất phức tạp, thời gian gián đoạn lớn.
- Việc sử dụng thiết bị không hiệu quả do một số thiết bị thì được sử dụng vượt
quá công suất trong khi một số khác lại ít khi được sử dụng.
- Ví dụ: công nghiệp cơ khí, công nghiệp may mặc…
3. Quá trình công nghệ theo loạt:
- Là bước phát triển tiếp theo của cửa hàng công việc với các sản phẩm đã được
tiêu chuẩn hóa (mức độ tiêu chuẩn hóa không cao).
- Thích hợp với các sản phẩm có chủng loại biến đổi cao nhưng số lượng mỗi
loại vừa phải.
- Hệ thống sản xuất linh hoạt, có khả năng thích ứng cao, đáp ứng nhu cầu đa
dạng của khách hàng.
- Điều hành quá trình sản xuất phức tạp, khó kiểm soát được chất lượng và cân
bằng nhiệm vụ sản xuất, chi phí sản xuất trên một đơn vị sản phẩm cao.
- Công nghiệp cơ khí dụng cụ, điện dân dụng, đồ gỗ nột thất…
4. Sản xuất dây chuyền:
- Thích hợp với những sản phẩm có chủng loại ít nhưng số lượng mỗi loại lớn.
- Sản phẩm được tiêu chuẩn hóa cao.
- Ví dụ: sản xuất sắt thép, sản xuất giấy, sản xuất điện, sản xuất xi – măng…
5. Công nghệ sản xuất liên tục:
- Khối lượng sản phẩm lớn, chủng loại ít, mang tính chuyên môn hóa, tự động
hóa cao, tập trung vốn lớn.
- Máy móc thiết bị được bố trí theo dây chuyền, sản phẩm di chuyển thành
dòng liên tục, máy móc thiết bị chuyên dùng, lao động được chuyên môn hóa
cao, lệnh điều hành sản xuất ít, dễ kiểm soát được nguyên liệu và hàng tồn kho,
lượng sản phẩm dở dang ít, chi phí cố định cao nhưng chi phí biến đổi thấp.