Đề tài nghiên cứu khoa học: Cơ sở khoa học xây dựng dữ liệu phục vụ cho mục tiêu tính toán, cân đối quỹ bảo hiểm xã hội

Tài liệu này giới thiệu về tầm quan trọng của chính sách bảo hiểm xã hội (BHXH) tại Việt Nam kể từ khi Bộ Luật Lao động năm 1994 được ban hành. Nó nhấn mạnh sự cần thiết phải đổi mới liên tục trong việc thực hiện BHXH để phù hợp với sự phát triển kinh tế – xã hội. Phần mở đầu chỉ ra rằng mặc dù hệ thống BHXH đã có các chuẩn mực hạch toán, nhưng lại thiếu một quy định chung về hoạt động thống kê dữ liệu, dẫn đến hệ thống dữ liệu hiện hành chưa đáp ứng được yêu cầu cân đối quỹ dài hạn. Nghiên cứu này ra đời nhằm cung cấp cơ sở lý luận và pháp lý, cũng như định hướng xây dựng hệ thống chỉ tiêu dữ liệu cần thiết cho hoạt động thống kê BHXH trong tương lai, dựa trên các nghiên cứu trước đó về luận cứ khoa học để hoàn thiện hệ thống BHXH.

Tài liệu này hướng đến các nhà hoạch định chính sách, quản lý cấp cao trong ngành Bảo hiểm xã hội, các nhà nghiên cứu, chuyên gia thống kê, và các tổ chức liên quan đến an sinh xã hội tại Việt Nam. Mục tiêu là cung cấp cơ sở khoa học và giải pháp để xây dựng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu thống kê phục vụ công tác tính toán và cân đối quỹ bảo hiểm xã hội.

Đề tài nghiên cứu khoa học "Cơ sở khoa học xây dựng dữ liệu phục vụ cho mục tiêu tính toán, cân đối quỹ Bảo hiểm xã hội" này tập trung vào việc giải quyết nhu cầu cấp thiết về một hệ thống dữ liệu thống kê toàn diện và có cơ sở khoa học vững chắc cho Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam. Mặc dù Việt Nam đã đạt được những thành tựu nhất định trong chính sách BHXH, nghiên cứu chỉ ra rằng hệ thống dữ liệu hiện hành còn nhiều hạn chế, chưa đáp ứng được yêu cầu tính toán cân đối quỹ và dự báo dài hạn. Mục tiêu chính của đề tài là làm rõ các vấn đề lý luận cơ bản về hệ thống dữ liệu và cơ sở pháp lý hiện hành, đánh giá thực trạng hoạt động thống kê của BHXH Việt Nam, hoàn thiện hệ thống dữ liệu phục vụ tính toán cân đối quỹ, và đề xuất các mô hình tổ chức hoạt động thống kê trong ngành. Phạm vi nghiên cứu bao gồm phân tích cơ sở lý luận, luật pháp liên quan, kinh nghiệm quốc tế, và thực trạng thu thập dữ liệu tại Việt Nam trước năm 2002. Phương pháp nghiên cứu kết hợp tiếp cận hệ thống, biện chứng, phân tích, đánh giá thực trạng và tổng hợp các đề xuất. Cấu trúc tài liệu gồm ba chương chính: Chương I khái quát chung về hệ thống dữ liệu thống kê kinh tế – xã hội liên quan đến BHXH và cân đối quỹ, làm rõ mục đích và yêu cầu hình thành hệ thống dữ liệu; Chương II phân tích thực trạng hệ thống dữ liệu và hoạt động thống kê hiện hành tại BHXH Việt Nam ở cả cấp trung ương và các cấp, đồng thời đánh giá tình hình tổ chức tính toán cân đối quỹ; Chương III đề xuất các giải pháp xây dựng và hoàn thiện hệ thống dữ liệu thống kê về BHXH, bao gồm các giải pháp về văn bản pháp quy, hoàn thiện hệ thống dữ liệu và công tác tổ chức thống kê, cùng các điều kiện thực hiện cần thiết như tổ chức, cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin. Kết quả nghiên cứu kỳ vọng cung cấp nền tảng khoa học vững chắc để cải thiện khả năng phân tích, dự báo và hoạch định chính sách, đảm bảo sự bền vững của quỹ BHXH tại Việt Nam.